กลุ ่ ม ที่ ส อง การพิ จ ารณาปรั บ ปรุ ง ประกาศ/ค� ำ สั่ ง ที่ มี
ลั ก ษณะเป็ น ไปเพื่ อ การบริ ห ารจั ด การทั่ ว ไปที่ อ อก
ตามมาตรา ๔๔ หรือโดยกระบวนการอื่นนอกเหนือจาก
กระบวนการออกกฎหมายทั่ ว ไป แต่ ยั ง มี ค วามจ� ำ เป็ น
ต้ อ งคงไว้ ให้ เ ป็ น กฎหมายที่ อ อกโดยกระบวนการ
ที่ชอบด้วยกฎหมาย
เพื่ อ การเสริ ม สร้ า งความเข้ ม แข็ ง ให้ กั บ ระบบนิ ติ รั ฐ
รั ฐ บาลควรเร่ ง ทบทวนการใช้ อ� ำ นาจทางกฎหมาย
ให้เป็นไปตามกระบวนการตรากฎหมายปกติแทนการใช้อำ� นาจ
ตามมาตรา ๔๔ ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
(ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗ แม้ว่ารัฐธรรมนูญ
แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๗๙
จะคงก�ำหนดให้ใช้มาตราดังกล่าวได้ โดยขอให้พิจารณา
ทบทวนประกาศ/ค�ำสั่ง หรือกฎหมายใน ๒ กลุ่มหลัก คือ
ในส่ ว นที่ เ กี่ ย วกั บ การด� ำ เนิ น คดี เ ชิ ง ยุ ท ธศาสตร์
เพื่อระงับการมีส่วนร่วมของสาธารณชน (SLAPP) การที่
สนช. ได้ผ่านร่างพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวล
กฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พ.ศ. .... เมื่อวันที่ ๔
ธั น วาคม ๒๕๖๑ ที่ ก� ำ หนดให้ ศ าลสามารถยกฟ้ อ ง
การฟ้องคดีโดยไม่สุจริต รวมถึงการฟ้องคดีเพื่อกลั่นแกล้ง
หรือเอาเปรียบจ�ำเลยหรือโดยมุ่งหวังผลอย่างอื่นยิ่งกว่า
ประโยชน์ที่พึงได้โดยชอบ เป็นมาตรการทางกฎหมาย
ที่จะช่วยคุ้มครองนักปกป้องสิทธิมนุษยชนได้ประการหนึ่ง
และเป็นความก้าวหน้าที่ส�ำคัญของไทย ทั้งนี้ รัฐควรให้
ค ว า ม ส� ำ คั ญ กั บ ก า ร บั ง คั บ ใ ช ้ ก ฎ ห ม า ย ดั ง ก ล ่ า ว
เพื่อให้เกิดผลในทางปฏิบัติที่เป็นรูปธรรมต่อไป
กลุ ่ ม ที่ ห นึ่ ง การยกเลิ ก ประกาศ/ค� ำ สั่ ง ที่ ส ่ ง ผลกระทบ
หรื อ จ� ำ กั ด สิ ท ธิ แ ละเสรี ภ าพของประชาชนที่ อ อก
ตามมาตรา ๔๔ ทีไ่ ม่สอดคล้องกับพันธกรณีของไทยในฐานะ
รั ฐ ภาคี ก ติ ก า ICCPR เช่ น ประกาศ/ค� ำ สั่ ง ที่ เ กี่ ย วกั บ
การควบ���ุมตัวบุคคล และการใช้เสรีภาพในการแสดง
ความคิดเห็นและการชุมนุมโดยสงบ และ
การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
ควรใช้แนวทางที่เน้นการสร้างความเข้าใจต่อกันมากกว่า
มองว่ า การใช้ เ สรี ภ าพในการแสดงออกและการชุ ม นุ ม
ของประชาชนเป็นภัยต่อความมัน่ คง รวมทัง้ ให้ความส�ำคัญ
กั บ การสร้ า งกระบวนการมี ส ่ ว นร่ ว มอย่ า งจริ ง จั ง และ
หลีกเลี่ยงการใช้มาตรการที่จ�ำกัดการใช้เสรีภาพที่เกิน
สัดส่วนเพื่อลดเงื่อนไขที่จะน�ำไปสู่ความขัดแย้งมากขึ้น
บทที่ ๒
รายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑
77