๓. ส�ำนักงานกองทุนยุตธิ รรมควรด�ำเนินการสร้างความรับรู้ เกี่ ย วกั บ การขอความช่ ว ยเหลื อ จากกองทุ น ยุ ติ ธ รรม แก่ ป ระชาชนอย่ า งต่ อ เนื่ อ ง เพื่ อ ให้ ป ระชาชนเข้ า ถึ ง สิทธิในกระบวนการยุตธิ รรม กระทรวงยุตธิ รรมควรพิจารณา หาแนวทางในการแก้ ไ ขปั ญ หาหรื อ อุ ป สรรคในกรณี การขอความช่วยเหลือจากการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน รวมถึ ง ควรประชาสั ม พั น ธ์ แ ละสร้ า งความเข้ า ใจกั บ ประชาชนเกี่ยวกับการขอรับความช่วยเหลือจากกองทุน ยุ ติ ธ ร ร ม ใ น ก ร ณี ก า ร ข อ รั บ ค ว า ม ช ่ ว ย เ ห ลื อ จากการถู ก ละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนเพิ่ ม มากขึ้ น ทั้ ง นี้ ในการด�ำเนินการของส�ำนักงานกองทุนยุติธรรมพบว่า มีปญั หาอุปสรรคบางประการ๔๒ และ กสม. ได้มขี อ้ เสนอแนะ ให้แก้ไขระเบียบคณะกรรมการกองทุนยุติธรรมว่าด้วย หลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการขอปล่อยชั่วคราว ผู้ต้องหาหรือจ�ำเลย พ.ศ. ๒๕๕๙ โดยยกเลิกหลักเกณฑ์ ในการให้ความช่วยเหลือที่ค�ำนึงถึงสาเหตุหรือพฤติการณ์ น่าเชื่อว่ามิได้กระท�ำความผิด ๔๓ ซึ่งกระทรวงยุติธรรม ควรพิจารณาเพื่อน�ำไปสู่การแก้ไขปัญหาดังกล่าว ๔๒ ๔๓ ๔. โทษประหารชี วิ ต รั ฐ ควรมี น โยบายในการตรา กฎหมายใหม่ โ ดยไม่ มี โ ทษประหารชี วิ ต ควรมี การศึกษาวิจยั เกีย่ วกับโทษประหารชีวติ เพือ่ น�ำไปใช้อา้ งอิง และสร้ า งความรู ้ ค วามเข้ า ใจต่ อ ทั้ ง เจ้ า หน้ า ที่ รั ฐ และ ประชาชน เช่ น การบั ง คั บ ใช้ โ ทษประหารชี วิ ต มีผลต่อการป้องกันยับยั้งอาชญากรรมหรือไม่ หรือหากมี การยกเลิกโทษประหารแล้วจะมีการบังคับใช้โทษจ�ำคุก อย่ า งไร เพื่ อ ให้ ป ระชาชนมั่ น ใจได้ ว ่ า สั ง คมยั ง มี ความปลอดภัยจากผู้กระท�ำผิดร้ายแรง ทั้งนี้ เห็นด้วยกับ แนวทางการเปลี่ยนแปลงโทษประหารชีวิตทั้ง ๓ ระยะ ของกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ๕. ความเชื่ อ มั่ น ของประชาชนที่ มี ต ่ อ กระบวนการ ยุ ติ ธ รรม หน่ ว ยงานในกระบวนการยุ ติ ธ รรมควรที่ จ ะ มี ก ารศึ ก ษาวิ จั ย และถอดบทเรี ย นจากสถานการณ์ ต่ า ง ๆ ที่ ส ะท้ อ นถึ ง ความเชื่ อ มั่ น ของประชาชนที่ มี ต่อกระบวนการยุติธรรม เพื่อที่จะสร้างความเชื่อมั่นให้กับ ประชาชน รวมถึ ง ให้ ค วามรู ้ กั บ ประชาชนเกี่ ย วกั บ การด�ำเนินคดีในกระบวนการยุติธรรมเพื่อให้ประชาชน มีความรูค้ วามเข้าใจ และเมือ่ มีคดีเกิดขึน้ ประชาชนจะไม่เรียกร้อง ความยุ ติ ธ รรมโดยวิ ธี ก ารที่ น อกกระบวนการปกติ หรือวิธีการนอกกฎหมาย การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ทั้งในชั้นพนักงานสอบสวน พนักงานอัยการ และศาล และ ควรมี ก ารขยายพื้ น ที่ ก ารด� ำ เนิ น โครงการพั ฒ นาระบบ ประเมินความเสี่ยงและก�ำกับดูแลในชั้นปล่อยชั่วคราว และโครงการปล่อยชั่วคราวโดยใช้ EM เพื่อให้ประชาชน ได้รับการปล่อยชั่วคราวอย่างทั่วถึง บทที่ ๒ รายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑ ดูรายละเอียดจากหัวข้อ “การประเมินสถานการณ์ ปัญหาและอุปสรรค”. รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ที่ ๓๐ - ๓๑/๒๕๖๑ ลงวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๖๑. 61