รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑
มีการใช้เฉพาะบางศาลเท่านั้นและผลการศึกษาวิจัยเรื่อง
การบริ ห ารความเสี่ ย งในเชิ ง พฤติ ก รรมยั ง ไม่ เ สร็ จ สิ้ น
จึ ง พบว่ า มี ก รณี ที่ ศ าลชั้ น ต้ น ไม่ อ นุ ญ าตให้ ป ล่ อ ยตั ว
ชั่ ว คราวเนื่ อ งจากกลั ว หลบหนี ทั้ ง ที่ ผู ้ ต ้ อ งหามี ที่ อ ยู ่
เป็ น หลั ก แหล่ ง และเข้ า มอบตั ว แสดงความบริ สุ ท ธิ์ ใ จ
ส่งผลให้ผู้ต้องขังถูกฝากขังเป็นระยะเวลา ๓ วัน และ
ผลจากการสอบสวนพบว่าผูต้ อ้ งหามิใช่ผกู้ ระท�ำความผิด๒๘
หากกรณีดังกล่าวนี้ได้มีการน�ำ EM หรือระบบประเมิน
ความเสี่ยงฯ ผู้ต้องหาอาจไม่ถูกกระทบสิทธิจากการขัง
ระหว่างสอบสวน ทั้งนี้ ที่ผ่านมา กสม. ได้มีข้อสังเกตว่า
การปล่อยชั่วคราวผู้ถูกกล่าวหาในคดีอาญาเป็นสิ่งส�ำคัญ
เพราะเป็นหลักประกันที่จะท�ำให้ผู้ถูกกล่าวหาสามารถ
ต่อสู้คดีได้อย่างเป็นธรรม๒๙
ในส่ ว นของการปฏิ รู ป ระบบการคุ ้ ม ครองผู ้ ไ ด้ รั บ
ผลกระทบจากการกระท� ำ ความผิ ด ทางอาญา รั ฐ ให้
ความส�ำคัญกับการช่วยเหลือผูเ้ สียหาย รวมถึงจ�ำเลยในคดี
อาญาที่ศาลตัดสินว่าเป็นผู้บริสุทธิ์ เห็นได้จากการที่มี
การแก้ไขปรับปรุงพระราชบัญญัติค่าตอบแทนผู้เสียหาย
และค่ า ทดแทน และค่ า ใช้ จ ่ า ยแก่ จ� ำ เลยในคดี อ าญา
พ.ศ. ๒๕๔๔ เพื่ อ ให้ ผู ้ เ สี ย หายและจ� ำ เลยเข้ า ถึ ง
การขอรับความช่วยเหลือได้สะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น และ
ในขณะนี้ อ ยู ่ ร ะหว่ า งการด� ำ เนิ น โครงการติ ด ตามและ
ประเมิ น ผลการบั ง คั บ ใช้ พ ระราชบั ญ ญั ติ ค ่ า ตอบแทน
ผู้เสียหายฯ นอกจากนี้ แม้ว่าประเทศไทยจะมีการบัญญัติ
กฎหมายที่มีการคุ้มครองและเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบ
จากการกระท� ำ ความผิ ด ทางอาญาหลายฉบั บ เช่ น
พ ร ะ ร า ช บั ญ ญั ติ ค ่ า ต อ บ แ ท น ผู ้ เ สี ย ห า ย ฯ ที่ ใ ห ้
การเยี ย วยาโดยให้ ค ่ า ตอบแทนแก่ ผู ้ เ สี ย หายเนื่ อ งจาก
การกระท�ำความผิดอาญาของผูอ้ นื่ พระราชบัญญัตกิ องทุน
ยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๕๘ ที่ก�ำหนดให้การช่วยเหลือผู้ถูก
ละเมิ ด สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนหรื อ ผู ้ ที่ ไ ด้ รั บ ผลกระทบจาก
การถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน และพระราชบัญญัติคุ้มครอง
พยานในคดี อ าญา พ.ศ. ๒๕๔๖ ซึ่ ง ก� ำ หนดมาตรการ
ในการคุ้มครองพยาน เป็นต้น แต่รัฐยังคงให้ความส�ำคัญ
กั บ การดู แ ลให้ ผู ้ ไ ด้ รั บ ความเสี ย หายในคดี อ าญาได้ รั บ
ความคุ้มครองดียิ่งขึ้น โดยกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ
ได้ด�ำเนินการศึกษาวิจัย เรื่อง การพัฒนากฎหมายและ
มาตรการในการช่ ว ยเหลื อ ผู ้ ไ ด้ รั บ ความเสี ย หายจาก
การละเมิดสิทธิและเสรีภาพ และจากการกระท�ำความผิด
ทางอาญา โดยได้ จั ด ท� ำ ร่ า งพระราชบั ญ ญั ติ คุ ้ ม ครอง
ช่ ว ยเหลื อ ผู ้ ไ ด้ รั บ ความเสี ย หายในคดี อ าญา พ.ศ. ....
กรณี น.ส. เอ (นามสมมติ) ถูกคนร้ายขโมยกระเป๋าเมือ่ วันที่ ๖ ตุลาคม ๒๕๖๐ และน�ำบัตรประชาชนไปเปิดบัญชีธนาคาร ๗ แห่งเพือ่ หลอกลวงประชาชน ต่อมา น.ส. เอ
(นามสมมติ) ได้ถกู ต�ำรวจกองบังคับการปราบปรามจับกุมตัวและส่งตัวไปยังศาลจังหวัดตาก โดยศาลได้พจิ ารณาไม่อนุญาตให้ประกันตัว เนือ่ งจากกลัวหลบหนี จึงถูกฝากขังรวม ๓ วัน
จากนัน้ ได้ยนื่ ค�ำร้องขอประกันต่อศาลอุทธรณ์ภาค ๖ โดยศาลได้พจิ ารณาให้ประกันตัวชัว่ คราว เนือ่ งจากผูต้ อ้ งหามีทอี่ ยูเ่ ป็นหลักแหล่ง และเข้ามอบตัวแสดงความบริสทุ ธิใ์ จ ต่อมาเมือ่ วันที่
๑๗ มกราคม ๒๕๖๑ ต�ำรวจภูธรจังหวัดตากได้ทำ� ค�ำร้องเสนอต่อศาลยกเลิกค�ำร้องผัดฟ้อง ฝากขัง เนือ่ งจากการสืบสวนสอบสวนได้ความว่ามิใช่ผกู้ ระท�ำความผิดในคดีนี้ แ���ะวันที่ ๑๘
มกราคม ๒๕๖๑ ศาลจังหวัดตากมีคำ� สัง่ พิจารณาอนุญาต ยกเลิกค�ำร้องผัดฟ้องและฝากขัง จาก ศาลตากยกเลิกฝากขังแพะสาวแก๊งโรแมนซ์สแกมแล้ว, โดย ส�ำนักพิมพ์ขา่ วสด, ๒๕๖๑.
สืบค้นจาก https://www.khaosod.co.th/around-thailand/news_712472 และจาก ณิชาโทษต�ำรวจท�ำงานรวบรัดจนติดคุกฟรี, โดย workpoint news, ๒๕๖๑. สืบค้นจาก
https://workpointnews.com/2018/01/09/ณิชา-โทษต�ำรวจ-ท�ำงานรว/
๒๙
รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน ที่ ๓๒/๒๕๖๑ ลงวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๖๑.
๒๘
56