¡ÒäŒÒÁ¹Øɏ (๑) การทบทวนความจ�ำเป็นในการใช้กฎหมายความมัน่ คงในพืน้ ทีอ่ ย่างต่อเนือ่ งเพือ่ หลีกเลีย่ งและลดผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชนในทุกมิติ (๒) การก�ำกับดูแลการปฏิบตั ขิ องเจ้าหน้าทีใ่ นส่วนทีเ่ กีย่ วกับการจับกุมและควบคุมตัวให้เป็นไปตามกฎหมายเพือ่ ป้องกันการทรมาน รวมถึง มีการตรวจร่างกายผูถ้ กู จับกุมก่อนส่งเข้าสถานทีค่ วบคุมและบันทึกผลเป็นลายลักษณ์อกั ษร และการเปิดโอกาสให้ญาติเข้าเยีย่ มได้ (๓) การเพิม่ มาตรการคุม้ ครองความปลอดภัยให้แก่ประชาชนในพืน้ ที่ โดยเฉพาะกลุม่ เด็ก เยาวชน และสตรี รวมทัง้ ดูแลให้การเยียวยา ผูไ้ ด้รบั ผลกระทบจากเหตุการณ์รนุ แรงอย่างเหมาะสมและเป็นธรรม (๔) การลดภาวะทุพโภชนาการของเด็กในพืน้ ทีโ่ ดยสนับสนุนอาหารทีม่ คี ณุ ค่า และ (๕) การพัฒนากระบวนการยุตธิ รรมทีค่ ำ� นึงถึงความละเอียดอ่อนด้านเพศสภาพของสตรีในพืน้ ทีจ่ งั หวัดชายแดนภาคใต้ ʶҹ¡Òó ã¹¾×é¹·Õè¨Ñ§ËÇÑ´ ªÒÂá´¹ÀҤ㵌 (๑) การพิ จ ารณาทบทวนมาตรการตรวจสอบการประกอบกิ จ การของโรงงานอุ ต สาหกรรม หรือกิจการอืน่ ทีอ่ าจส่งผลกระทบต่อสิง่ แวดล้อมอย่างจริงจัง เพือ่ ป้องกันปัญหาการทิง้ กากของเสีย หรือสารพิษสู่สิ่งแวดล้อม (๒) การเร่งแก้ไขปัญหาประชาชนทีไ่ ด้รบั ผลกระทบด้านสุขภาพและความเป็นอยูจ่ ากการประกอบกิจการต่าง ๆ รวมถึงดูแลให้ผไู้ ด้รบั ผลกระทบได้รบั การเยียวยาอย่างเป็นธรรม และ ÊÔ·¸ÔªØÁª¹ (๓) การส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมให้เกิด 㹡ÒèѴ¡Òà ความยัง่ ยืน รวมทัง้ การเร่งพิจารณาออกกฎหมายทีส่ ง่ เสริมการใช้สทิ ธิชมุ ชน และการปรับปรุงกฎระเบียบ ·ÃѾÂÒ¡Ã ทีเ่ กีย่ วข้องหรือขัน้ ตอนปฏิบตั ติ า่ งๆ ให้เป็นไปตามสิทธิทไี่ ด้รบั การรับรองในรัฐธรรมนูญ ¸ÃÃÁªÒµÔ áÅÐ ÊÔè§áÇ´ÅŒÍÁ (๑) การเร่งพิจารณาร่างพระราชบัญญัตปิ อ้ งกันและปราบปรามการทรมานและการกระท�ำให้บคุ คล สูญหาย พ.ศ. .... ให้มกี ารประกาศใช้บงั คับโดยเร็ว และเพือ่ เป็นหลักประกันให้นกั ปกป้อง สิทธิมนุษยชนได้รบั การคุม้ ครองสิทธิดยี งิ่ ขึน้ (๒) การก�ำหนดมาตรการคุ้มครองนักปกป้องสิทธิมนุษยชนไว้ในแผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ฉบับที่ ๔ (พ.ศ. ๒๕๖๒-๒๕๖๖) และ ¹Ñ¡»¡»‡Í§ (๓) การแก้ไขระเบียบคณะกรรมการกองทุนยุติธรรมว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ÊÔ·¸ÔÁ¹Øɪ¹ ในการขอปล่อยชัว่ คราวผูต้ อ้ งหาหรือจ�ำเลย พ.ศ. ๒๕๕๙ โดยยกเลิกข้อความทีใ่ ห้อำ� นาจ คณะอนุกรรมการให้ความช่วยเหลือค�ำนึงถึงสาเหตุหรือพฤติการณ์ของผู้ยื่นค�ำร้อง ว่าเป็นผูท้ นี่ า่ เชือ่ ว่ามิได้กระท�ำความผิดตามข้อกล่าวหาหรือไม่ (๑) การให้ ค วามรู ้ แ ละสร้ า งความเข้ า ใจแก่ น ายจ้ า งและแรงงานต่ า งด้ า วเกี่ ย วกั บ การปฏิ บั ติ ต าม พระราชก�ำหนดการบริหารจัดการการท�ำงานของแรงงานต่างด้าว พ.ศ. ๒๕๖๐ และทีแ่ ก้ไขเพิม่ เติม ÊÔ·¸Ô¢Í§ รวมถึงการให้ความส�ำคัญกับการควบคุมดูแลการประกอบกิจการจัดหางานด้วยเพือ่ มิให้มกี ารเอารัดเอาเปรียบแรงงาน ¼ÙŒÁÕ»˜ÞËÒʶҹРและการแก้ ไ ขปั ญ หาการจดทะเบี ย นการเกิ ด บุ ต รของแรงงานข้ า มชาติ ที่ เ กิ ด ในประเทศไทย áÅÐÊÔ·¸Ô เพือ่ ให้เด็กทีเ่ ป็นบุตรแรงงานข้ามชาติกลุม่ นีไ้ ด้รบั การจดทะเบียนเกิดอย่างทัว่ ถึง (๒) การมีมาตรการสร้างความเข้าใจเกีย่ วกับขัน้ ตอนและเอกสารหลักฐานทีต่ อ้ งใช้ประกอบการขอมีสถานะ/สัญชาติ แก่ผมู้ สี ทิ ธิยนื่ ค�ำขอตามนโยบายและกฎหมายทีเ่ กีย่ วข้องในภาษาทีผ่ มู้ สี ทิ ธิยนื่ ค�ำขอสามารถเข้าใจได้ รวมถึง การพิจารณาแนวทางการแก้ไขปัญหาผูส้ งู อายุกลุม่ ชาติพนั ธุท์ อี่ ยูอ่ าศัยในประเทศไทยมาเป็นเวลานาน แต่ ไม่อาจขอสถานะ/สัญชาติได้เนือ่ งจากตกส�ำรวจการจัดท�ำทะเบียนประวัตขิ องกลุม่ ชาติพนั ธุ์ และ ÊÔ·¸Ô¢Í§¤¹¾Ô¡Òà (๓) การสร้างความร่วมมือกับรัฐบาลประเทศเมียนมา UNHCR และองค์การระหว่างประเทศทีเ่ กีย่ วข้อง ในการให้ขอ้ มูลและ เตรียมความพร้อมแก่ผห้ ู นีภยั การสูร้ บชาวเมียนมาในพืน้ ทีพ่ กั พิงชัว่ คราวทีส่ มัครใจเดินทางกลับอย่างต่อเนือ่ ง โดยค�ำนึง ถึงสถานการณ์ความปลอดภัยในประเทศเมียนมาเป็นส�ำคัญ และควรเร่งรัดการพิจารณากลไกคัดกรองผูเ้ ข้าเมือง ÊÔ·¸Ô¼ÙŒÊÙ§ÍÒÂØ ผิดกฎหมายเพือ่ จ�ำแนกผูแ้ สวงหาทีพ่ กั พิงออกจากผูเ้ ข้าเมืองผิดกฎหมายอืน่ และพิจารณาก�ำหนดนโยบายหรือแนวทาง ในการปฏิบตั ติ อ่ คนกลุม่ นีอ้ ย่างเหมาะสมทีส่ อดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ รวมถึงมาตรการทางเลือกอืน่ แทนการควบคุมตัว โดยเฉพาะอย่างยิง่ ผูแ้ สวงหาทีพ่ กั พิงทีเ่ ป็นเด็ก (๑) การสร้างความตระหนักรูเ้ รือ่ งสิทธิของคนพิการเพือ่ ส่งเสริมทัศนคติเชิงบวกและการปฏิบตั ทิ เี่ คารพสิทธิและศักดิศ์ รีความเป็นมนุษย์ของคนพิการ และ (๒) การจัดสรรงบประมาณให้เพียงพอแก่การศึกษาส�ำหรับนักเรียนพิการในโรงเรียนจัดการเรียนร่วมให้สอดคล้องกับความต้องการจ�ำเป็น ของนักเรียนพิการแต่ละบุคคล รวมถึงการจัดสิ่งอ�ำนวยความสะดวกเพื่อให้คนพิการสามารถด�ำรงชีวิตโดยเป็นส่วนหนึ่งของสังคมได้ (๑) การรณรงค์ให้ประชาชนเห็นความส�ำคัญของการออม โดยเฉพาะกลุม่ แรงงานนอกระบบกว่า ๒๐ ล้านคน รวมถึงการพิจารณาระบบการออมภาคบังคับเพือ่ ให้ประชาชนทุกคน มีบำ� เหน็จบ�ำนาญหลังพ้นวัยเกษียณ (๒) การปรับปรุงกฎหมายคุม้ ครองแรงงานเพือ่ ให้สอดคล้องกับลักษณะการท�ำงานของผูส้ งู อายุเพือ่ คุม้ ครองสิทธิดา้ นการท�ำงานของผูส้ งู อายุ รวมทัง้ กฎหมายเกีย่ วกับประกันสังคม และกองทุนการออมต่าง ๆ ให้รองรับการท�ำงานของผูส้ งู อายุดว้ ย และ (๓) การด�ำเนินการเพือ่ ให้ผสู้ งู อายุได้รบั สิทธิในด้านอืน่ ๆ ตามทีร่ ะบุในพระราชบัญญัตผิ สู้ งู อายุ พ.ศ. ๒๕๔๖ และทีแ่ ก้ไขเพิม่ เติม อย่างทัว่ ถึง อาทิ บริการด้านสาธารณสุข การฝึก/ ประกอบอาชีพทีเ่ หมาะสม การได้รบั ความคุม้ ครองจากการถูกทอดทิง้ โดยให้ความส�ำคัญกับผูส้ งู อายุทมี่ อี ปุ สรรคในการเข้าถึงสิทธิตา่ ง ๆ หรือมีความเสีย่ งทีจ่ ะถูกละเมิดสิทธิ เช่น ผูส้ งู อายุทอี่ ยูใ่ นพืน้ ทีห่ า่ งไกล ผูส้ งู อายุทอี่ ยูล่ ำ� พัง และผูส้ งู อายุทอี่ ยูใ่ นภาวะพึง่ พิง เป็นต้น ข้อเสนอแนะของ กสม. ต่อสถานการณ์สิทธิมนุษยชน ๑๔ ประเด็น ในปี ๒๕๖๑ (๑) การปราบปรามการค้ามนุษย์อย่างต่อเนือ่ งและน�ำตัวผูก้ ระท�ำผิด รวมถึงเจ้าหน้าทีร่ ฐั ทีเ่ ข้าไปมีสว่ นเกีย่ วข้องกับการกระท�ำผิดมาลงโทษ และให้ความส�ำคัญกับการน�ำมาตรการ เชิงป้องกันมาใช้มากขึน้ (๒) การด�ำเนินงานตามแผนสิทธิมนุษยชนแห่งชาติอย่างจริงจัง และรายงานผลการด�ำเนินงาน เพือ่ น�ำไปปรับปรุงในระยะต่อไป (๓) การสร้างความรูค้ วามเข้าใจให้เจ้าหน้าทีผ่ ทู้ เี�� กีย่ วข้องกับกฎหมาย ประกาศ ข้อบังคับทีเ่ กีย่ วข้องกับการค้ามนุษย์เพือ่ ให้เป็นไปตามเจตนารมณ์ทแี่ ท้จริงและเพิม่ ประสิทธิภาพ ในการปฏิบตั งิ านด้านการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ (๔) การจัดเตรียมล่ามเพือ่ อ�ำนวยความสะดวกให้ผทู้ เี่ กีย่ วข้องได้รบั ความเป็นธรรม รวมทัง้ ให้ความรูแ้ ก่เจ้าหน้าทีผ่ บู้ งั คับใช้กฎหมายเกีย่ วกับการปฏิบตั ติ อ่ ผูเ้ สียหายจากการค้ามนุษย์ ที่เป็นผู้หญิง และเด็กอย่างเหมาะสม บทสรุปผู้บริหาร รายงานผลการประเมินสถานการณ์ดา้ นสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑ 35