รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑ คำ�นำ� ที่ประชุมระดับโลกว่าด้วยสิทธิมนุษยชนเมื่อปี ๒๕๓๖ ที่กรุงเวียนนา ได้รับรองปฏิญญาเวียนนาและแผนปฏิบัติการ ด้านสิทธิมนุษยชน (Vienna Declaration and Programme of Action) หนึง่ ในประเด็นทีป่ รากฏในปฏิญญาเวียนนาฯ คือ การสนับสนุนให้ประเทศต่าง ๆ พิจารณาจัดตัง้ สถาบันแห่งชาติตามแนวทางทีป่ รากฏใน “หลักการว่าด้วยสถานะและหน้าที่ ของสถาบันแห่งชาติเพื่อการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชน (Principle relating to the status and functioning of national institution for protection and promotion of human rights)” หรือ “หลักการปารีส (The Paris Principles)” ซึ่งเป็นเอกสารที่เกิดจากการประชุมทางวิชาการที่กรุงปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส เมื่อปี ๒๕๓๔ และต่อมา ได้รับการรับรองจากที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (United National General Assembly) ภายหลังจากที่มี การประชุมระดับโลกว่าด้วยสิทธิมนุษยชนในปี ๒๕๓๖ นับแต่นั้นมา หลักการปารีสมีผลต่อการพัฒนาและการก�ำหนด ลักษณะหน้าทีแ่ ละอ�ำนาจข��งสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (National Human Rights Institution : NHRI) ซึง่ ครอบคลุม ๕ ส่วนส�ำคัญ คือ (๑) การคุ้มครองสิทธิมนุษยชน (protection function) และการท�ำหน้าที่กึ่งตุลาการ (quasi-judicial function) (๒) การให้ค�ำปรึกษาด้านสิทธิมนุษยชน (advisory function) (๓) การเฝ้าระวังสถานการณ์สิทธิมนุษยชน (monitoring function) (๔) การส่งเสริมสิทธิมนุษยชน (promotional function) และ (๕) การท�ำงานร่วมกับผู้มีส่วนได้ ส่วนเสียและองค์กรอื่น ๆ ทั้งภายในและต่างประเทศ (relationship with stakeholders and other bodies) 10