รายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๖๑ กลุม่ พาราควอต ตามความเห็นของคณะอนุกรรมการกลัน่ กรอง เฉพาะกิจ๑๗๑ แต่ให้มีการจ�ำกัดการใช้สารเคมีดังกล่าว โดยมอบให้ ก รมวิ ช าการเกษตรไปก� ำ หนดมาตรการ เสนอคณะกรรมการฯ พิ จ ารณาต่ อ ไป สาธารณชน ได้ ใ ห้ ค วามสนใจประเด็ น ดั ง กล่ า ว เนื่ อ งจากมี ข ้ อ มู ล ที่ แสดงถึงความสัมพันธ์ระหว่างการใช้สารเคมีกลุ่มก�ำจัด ศัตรูพืชกับผลกระทบต่อสุขภาพ เช่น เกษตรกรในพื้นที่ จั ง หวั ด หนองบั ว ล� ำ ภู ซึ่ ง เป็ น พื้ น ที่ ที่ มี ก ารใช้ ส ารเคมี ก�ำจัดศัตรูพืชในปริมาณสูงป่วยเป็นโรคเนื้อเน่า ท�ำให้ ส� ำ นั ก งานสาธารณสุ ข จั ง หวั ด หนองบั ว ล� ำ ภู ไ ด้ ร ่ ว มมื อ กับนักวิชาการเพื่อด�ำเนินการวิจัยหาความสัมพันธ์ของ การตกค้างของสารเคมีทางการเกษตรกับการเกิดโรคเนือ้ เน่า๑๗๒ นักวิชาการและภาคประชาสังคมขอให้รัฐบาลด�ำเนินการ ยกเลิ ก การใช้ ส ารเคมี ก� ำ จั ด ศั ต รู พื ช กลุ ่ ม พาราควอต ใ น เ ดื อ น ก ร ก ฎ า ค ม ๒ ๕ ๖ ๑ รั ฐ บ า ล ไ ด ้ แ ต ่ ง ตั้ ง คณะกรรมการแก้ไขปัญหาการใช้สารเคมีป้องกันก�ำจัด ศัตรูพืชที่มีความเสี่ยงสูง โดยให้มีอ�ำนาจหน้าที่รวบรวม วิเคราะห์ขอ้ มูลทางวิชาการเกีย่ วกับผลกระทบของสารเคมี ก� ำ จั ด ศั ต รู พื ช ที่ มี ค วามเสี่ ย งสู ง ได้ แ ก่ พาราควอต คลอร์ไพริฟอส และไกลโพเสต เพื่อก�ำหนดแนวทางการ บริหารจัดการทีเ่ หมาะสมต่อไป๑๗๓ ในระหว่างการพิจารณา ของคณะกรรมการชุดนี้ กรมวิชาการเกษตรได้จัดท�ำร่าง ประกาศกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เกี่ยวกับการจ�ำกัด ใช้ ส ารเคมี ก� ำ จั ด ศั ต รู พื ช ทั้ ง ๓ ชนิ ด และเปิ ด รั บ ฟั ง ความคิดเห็นเมื่อเดือนตุลาคม ๒๕๖๑ แต่ ณ สิ้นปี ๒๕๖๑ ยังไม่มีการบังคับใช้ร่างประกาศดังกล่าว การประเมินสถานการณ์ ปัญหาและอุปสรรค โดยภาพรวมของสถานการณ์ สิ ท ธิ ด ้ า นสุ ข ภาพ ในปี ๒๕๖๑ อาจกล่าวได้วา่ รัฐบาลมีนโยบายและมาตรการ ต่าง ๆ ในการประกันสิทธิดา้ นสุขภาพ และมีความพยายาม อย่ า งต่ อ เนื่ อ งที่ จ ะด� ำ เนิ น การเพื่ อ บรรลุ ม าตรฐาน สู ง สุ ด ที่ เ ป็ น ไปได้ (the highest attainable standard of health) ในการจัดบริการด้านสาธารณสุข อย่ า งเพี ย งพอกั บ ความต้ อ งการของประชาชน ตามข้อ ๑๒ ของกติกา ICESCR และได้มีการด�ำเนินการ ให้เกิดความก้าวหน้าในสิทธิด้านสุขภาพหลายประการ ทั้ ง ในด้ า นการเข้ า ถึ ง สิ ท ธิ ใ นการรั บ บริ ก ารสาธารณสุ ข ของรัฐและการปรับปรุงคุณภาพบริการด้านสาธารณสุข รั ฐ ได้ ป ระกาศแผนการปฏิ รู ป ประเทศด้ า นสาธารณสุ ข ที่มุ่งให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการด้านสาธารณสุข อย่างทั่วถึงมากขึ้นด้วยการพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิ ที่มีความครอบคลุม และการกระจายอ�ำนาจไปยังพื้นที่ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนเพื่อบริหารระบบ สุขภาพให้ประชาชนได้ประโยชน์สูงสุดและสอดคล้อง กับปัญหาสุขภาพในแต่ละพื้นที่ มีการจัดท�ำแผนแม่บท บู ร ณาการพั ฒ นาระบบประกั น สุ ข ภาพระยะต้ น จาก คกก.วัตถุอันตราย มติไม่แบน ‘พาราควอต-คลอร์ไพริฟอส’-แค่จ�ำกัดการใช้, โดย ส�ำนักข่าวอิศรา, ๒๕๖๑. สืบค้นจาก https://www.isranews.org/isranews-news/ 66201-paraquat-66201.html ๑๗๒ จาก ‘โรคเนือ้ เน่า’ จากสารเคมีเกษตร หนองบัวล�ำภูจงั หวัดเดียว สูงพันกว่าราย, โดย ศูนย์ขอ้ มูล & ข่าวสืบสวนเพือ่ สิทธิพลเมือง, ๒๕๖๑. สืบค้นจาก https://www.tcijthai.com/ news/2018/3/scoop/7850 ๑๗๓ จาก ค�ำสั่งส�ำนักนายกรัฐมนตรี ที่ ๑๗๘/๒๕๖๑ เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาการใช้สารเคมีป้องกันก�ำจัดศัตรูพืชที่มีความเสี่ยงสูง ��งวันที่ ๑๖ กรกฎาคม ๒๕๖๑. ๑๗๑ 100