‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ކޮމިޝަން އޮފް ދަ މޯލްޑިވްސް‬ ‫ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން‪ ،‬ފަންނީ މަސައްކަތްތެރިކަން ދަސްކޮށްދޭ‬ ‫ގުޅުންހުރި ތަފާތު ނެގްލިޖެންސްގެ މައްސަލަތައް ފެންމަތިވަމުން‬ ‫ތަޢުލީމީ ނިޒާމު ތަރައްޤީކުރުމަށް އަޅާ ފިޔަވަޅުތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާ‬ ‫އަންނައިރު‪ ،‬މިހާތަނަން މެޑިކަލް ނެގްލިޖެންސް ޤާނޫނެއް އެކުލަވާފައި‬ ‫ކުރަންޖެހިފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪ .‬އެކި ބާވަތުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ނެތުމުން މިފަދަ ޤާނޫނެއް އެކުލަވާލުމުގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫ހުންނަ ކުދިންނަށް ތަޢުލީމު ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި ވަކިން ޚާއްޞަކޮށް‬ ‫އަތޮޅުތެރޭގެ ސްކޫލުތަކަށް ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި‬ ‫މިންވަރަށް‬ ‫އެކަށީގެންވާ‬ ‫ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫ވަސީލަތްތައް‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން‬ ‫ނެތުމުގެ‬ ‫ހުންނަ‬ ‫މައްސަލަ‬ ‫ފަރާތްތަކަށް‬ ‫މަތީ‬ ‫ތަޢުލީމުގެ ފުރުޞަތުތައް ތަނަވަސްކުރުމުގެ ގޮތުން ވަކިން ޚާއްޞަ‬ ‫ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައިނުވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫ޤާނޫނު‬ ‫(ދިވެހިރާއްޖޭގެ‬ ‫‪7/2021‬‬ ‫މަތީ‬ ‫ތަޢުލީމާއި‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް 'އެފަމެޓިވް އެކްޝަންސް'‬ ‫އަދި‬ ‫ސަމާލުކަމެއް‬ ‫ދީފައި‬ ‫ނުވާކަން‬ ‫ފާހަގަކުރަމެވެ‪.‬‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް މަތީ ތަޢުލީމު އަދި ތަމްރީނުގެ‬ ‫ފުރުޞަތު ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތަކަށް ތަނަވަސްކުރުމުގެ ގޮތުން ވަކިން‬ ‫ޚާއްޞަ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައިނުވާކަން ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪ .‬އިޖްތިމާޢީ‬ ‫ބޯހިޔާވަހިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން‪ ،‬އިޖްތިމާޢީ ބޯހިޔާވަހިކަމާ‬ ‫ގުޅޭ ޤާނޫނެއް އެކުލަވާލުކުމުގެ މުހިއްމުކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ އަދި‬ ‫މި ޤާނޫނުގައި ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނާއި‪ ،‬އެކަނިވެރި‬ ‫ބެލެނިވެރިންނާއި‪ ،‬ނިކަމެތި ހާލުގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނާއި‪ ،‬މިނޫންވެސް‬ ‫ވަލްނަރަބަލް‬ ‫ހާލަތްތަކުގައި‬ ‫ދިރިއުޅޭ‬ ‫މީހުންނަށް‬ ‫ބޯހިޔާވަހިކަން‬ ‫ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ޚާއްޞަ އިސްކަމެއް ދިނުމުގެ މުހިންމުކަން‬ ‫ފާ ހަ ގަ ކު ރަ މެ ވެ‪.‬‬ ‫އަތޮޅުތެރޭގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުން ރަށްރަށުގެ ޞިއްޙީ މަރުކަޒުން‬ ‫ލިބެން‬ ‫ސޯޝަލް ހައުސިންގ މަޝްރޫޢުތައް ފަށާފައިވާއިރު‪ ،‬ބޯހިޔާވަހިކަން‬ ‫އެކަލަވާލާފައިވާ އުޞޫލުތަކަކަށް ވާންޖެހޭކަން ފާހަގަކުރަމެވެ‪.‬‬ ‫ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޙައްޤު‬ ‫މިވަގުތު ރާއްޖޭގެ ‪ 40‬ރަށެއްގައި ކުނި މެނޭޖްކުރާ މަރުކަޒުތައް‬ ‫ގާއިމްކުރެވިފައިވާ ކަމާއި ‪ 2022‬ވަނަ އަހަރުގެ ޖޫން މަހުން ފަށައިގެން‬ ‫ގޭބީސީތަކުން ނެރޭ ކުނި ހަތަރު ބަޔަކަށް ބައިކޮށްގެން ނެރުމަށް‬ ‫އަންގާފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވުނެވެ‪ .‬މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ‬ ‫ސަބަބުން ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރު ކުޑަ ކުރުމަށާއި އެ އަސަރުތަކަށް‬ ‫ދިވެހިރާއްޖެ ހޭނުވުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް ކްލައިމެޓް އެކްޝަން‬ ‫ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލާފައިވާއިރު މި ޕްލޭން ގައި ޖެންޑަރ‪-‬ރެސްޕޮންސިވް‬ ‫އެލިމެންޓްތައް ހިމެނިފައި ނުވާކަން ފާހަގަކުރަމެވެ‪.‬‬ ‫މަސައްކަތްކުރުމުގެ ޙައްޤު‬ ‫މަސައްކަތްކުރުމުގެ ޙައްޤާ ގުޅޭގޮތުން ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް‬ ‫ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލަތަކުން ފާހަގަވާ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ހިމެނެނީ‬ ‫ރަނގަޅު ފެންވަރުގެ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތް ލިބުމުގެ ޙައްޤު‬ ‫ނުހުންނަ‬ ‫ފާހަގަކުރަމެވެ‪ .‬ބޯހިޔާވަހިކަމަށް ހުރި ގޮންޖެހުންތައް ހައްލު ކުރުމަށް‬ ‫ތަފާތުކުރުމެއްނެތި ދިވެހިންނަށް ބޯހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ގޮތަކަށް‬ ‫ތަމްރީނުގެ ޤާނޫނު) ގައި ޚާއްޞަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކާއި‬ ‫ޚާއްޞަ‬ ‫ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ރަށެއްގައި ދިރިއުޅޭ މީހުންނަށް ގެދޮރުގެ ދަތިކަންހުރިކަން‬ ‫ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން އެކުލަވާލާ އުޞޫލުތަކަކީ ހަމަހަމަކަމާއި‬ ‫އިޖްތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަން‬ ‫ނަންބަރު‬ ‫ބޯހިޔާވަހިކަން ލިބުމުގެ ޙައްޤު‬ ‫ޚިދުމަތްތައް‬ ‫ހޯދުމަށް‬ ‫ދަތުރުކުރަނީ‬ ‫އަތޮޅު‬ ‫ހޮސްޕިޓަލުތަކަށެވެ‪ .‬އަދި އަތޮޅުތެރެއިން ލިބެން ނުހުންނަ ޚިދުމަތްތައް‬ ‫މުސާރައާއި‬ ‫އުޖޫރައާބެހޭ‬ ‫ވަކިކުރުމުގެ އިތުރުން ވަޒީފާއާބެހޭ އެއްބަސްވުމާއި ވަޒީފާ ބަޔާނާއި‬ ‫ހާޒިރީއާ ގުޅުންހުރި މައްސަލަތަކެވެ‪ .‬އެހެންމީހުންނާ އެއްހަމައެއްގައި‬ ‫އެއްވެސް ތަފާތުކުރުމެއްނެތި ފަސޭހަކަމާއެކު މަސައްކަތްކުރުމުގެ މަގު‬ ‫ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ތަނަވެސްވެފައި ނުވާކަން‬ ‫ހޯދަމުންދަނީ މާލެއިންނެވެ‪ .‬ޞިއްޙީ ފަރުވާ ހޯދުމަށްޓަކައި މާލެ‬ ‫ފާހަގަކުރެވެއެވެ‪.‬‬ ‫މިއާއެކު‪ ،‬ދިވެހި މުޖްތަމަޢުގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ގުޅޭގޮތުން‬ ‫ހިއުމަން ޓްރެފިކިންގ‬ ‫ދަތުރުކުރަންޖެހުމަކީ ބަލިހާލުގައިވާ މީހުންނަށް ތަކުލީފުބޮޑުކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫އެންމެ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ޢާންމުން ހޭލުންތެރިވެފައި ނުވުމާއި‪،‬‬ ‫ނަފްސާނީ ބައްޔާ ގުޅޭގޮތުން ނޭދެވޭ ނަޒަރިއްޔާތުން ދުށުމަކީ ނަފްސާނީ‬ ‫ޞިއްޙަތު ކުރިއެރުވުމަށް ކުރިމަތިވާ ގޮންޖެހުމެކެވެ‪ .‬ޞިއްޙީ ދާއިރާއާ‬ ‫މައްސަލަތަކާއި‬ ‫ނުޙައްޤުން‬ ‫ވަޒީފާއިން‬ ‫އެންމެ ގިނަ ބިދޭސީ މަސައްކަތްތެރިން މަސައްކަތްކުރަމުން އަންނަނީ‬ ‫އިމާރާތްކުރުމުގެ‬ ‫ދާއިރާގައެވެ‪.‬‬ ‫އިމާރާތްކުރުމުގެ‬ ‫ދާއިރާތަކުގައި‬ ‫މަސައްކަތްކުރާ ބިދޭސީންނަށް މާބޮޑު އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަމެއް‬ ‫ހިއުމަން ރައިޓްސް ރިޕޯޓް ‪2022‬‬ ‫‪9‬‬