ในขณะเดียวกัน ภาคประชาสังคมได้เสนอร่างพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมาน
และการกระท�ำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. .... ต่อคณะกรรมาธิการการกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน เพื่อให้ร่าง
พระราชบัญญัตฉิ บับดังกล่าวได้เข้าสูก่ ารพิจารณาของรัฐสภาเช่นเดียวกัน โดยร่างกฎหมายดังกล่าวมีสาระส�ำคัญ เช่น การ
ก�ำหนดนิยาม “การทรมาน” การก�ำหนดให้การควบคุมตัวบุคคลจะต้องมีการบันทึกข้อมูล รวมทั้งมีการเปิดเผยข้อมูล
ผู ้ ถู ก ควบคุ ม ตั ว ให้ ญ าติ ท ราบถึ ง วั น เวลาและสถานที่ ค วบคุ ม ตั ว การเคลื่ อ นย้ า ย และเหตุ แ ห่ ง การควบคุ ม ตั ว
การก�ำหนดให้ ผู ้ ไ ด้ รั บ ความเสี ย หาย รวมถึ ง สามี ภริ ย า คู ่ ชี วิ ต ผู ้ บุ พ การี ผู ้ สื บ สั น ดาน และผู ้ อ ยู ่ ใ นอุ ป การะ
ทั้ ง โดยนิ ติ นั ย และพฤติ นั ย ของบุ ค คลที่ ไ ด้ รั บ ความเสี ย หาย การให้ ค วามผิ ด ฐานกระท�ำทรมาน และฐานกระท�ำ
ให้บุคคลสูญหาย มีอายุความห้าสิบปี โดยเริ่มนับอายุความเมื่อพบผู้สูญหาย การห้ามมิให้ศาลรับฟังพยานหลักฐาน
ทีไ่ ด้จากการทรมาน หรือการกระท�ำหรือลงโทษทีโ่ หดร้าย ไร้มนุษยธรรมหรือย�ำ่ ยีศกั ดิศ์ รี หรือการกระท�ำให้บคุ คลสูญหาย
เว้นแต่เพื่อด�ำเนินคดีกับผู้กระท�ำผิด และการให้ผู้บังคับบัญชาและผู้มีส่วนเกี่ยวข้องต้องรับโทษด้วย เป็นต้น96
ในระหว่างที่กฎหมายดังกล่าวยังไม่ประกาศใช้ รัฐบาลมีการด�ำเนินการเกี่ยวกับการแก้ไขปัญหาการ
กระท�ำทรมานและการกระท�ำให้บุคคลสูญหายโดยการแต่งตั้งคณะกรรมการจัดการเรื่องราวร้องทุกข์กรณีถูกกระท�ำ
ทรมานและถูกบังคับให้หายสาบสูญ เพื่อก�ำหนดมาตรการป้องกัน การรับเรื่องราวร้องทุกข์ การติดตามตรวจสอบ
กรณีต่าง ๆ และการเยียวยาผู้เสียหายจากการถูกกระท�ำทรมานและถูกบังคับให้สูญหาย โดยมีสถิติการด�ำเนินงาน
ของคณะอนุกรรมการคัดกรองกรณีถูกกระท�ำทรมานและถูกบังคับให้หายสาบสูญ (กรณีการถูกกระท�ำทรมาน)
ภายใต้คณะกรรมการฯ ตั้งแต่ปี 2560-2563 ดังนี้97
ตารางที่ 2 สถิติการด�ำเนินงานของคณะอนุกรรมการคัดกรองกรณีถูกกระท�ำทรมานและถูกบังคับ
ให้หายสาบสูญ (กรณีการถูกกระท�ำทรมาน)
ปีงบประมาณ
ค้างมา รับใหม่
รวม
อยู่ระหว่าง
ผลการพิจารณา
การค้นหาข้อมูล
เพิ่มเติม
ไม่มีมูล (ยุติ) มีมูล
คงเหลือ
พ.ศ. 2560
-
47
47
2
45
-
2
พ.ศ. 2561
2
136
138
-
136
-
2
พ.ศ. 2562
2
44
46
46
-
-
46
พ.ศ. 2563
46
32
78
71
7
-
71
ที่มา : กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ (2563)
96
จาก ภาคประชาชนเสนอกฎหมาย "เพิ่มโทษ-สร้างกลไก" ป้องกันการอุ้มหายซ้อมทรมาน, โดย ilaw, 2563.
สืบค้นจาก https://ilaw.or.th/node/5549
97
จาก หนังสือกรมคุ้ม ครองสิทธิแ ละเสรี ภ าพ ด่ ว นที่ สุ ด ที่ ยธ 0405/6871 ลงวั น ที่ 26 พฤศจิ ก ายน 2563
เรื่อง ขอส่งข้อมูลเพื่อประกอบการจัดท�ำรายงานผลการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ประจ�ำปี 2563.
80
คณะกรรมการสิทธิมน���ษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand