ในเรือนจ�ำที่จังหวัดบุรีรัมย์ซึ่งมีข้อมูลรายงานว่าส่วนหนึ่งเกิดจากผู้ต้องขังบางส่วนได้รับข่าวลือว่าเกิดการระบาดของ
โรคโควิด 19 ในเรือนจ�ำ กรมราชทัณฑ์ได้มีการแก้ไขปัญหาโดยจัดให้มีการเยี่ยมญาติผ่านแอปพลิเคชัน “Line Visit”
1 ครั้งต่อเดือน รวมทั้งน�ำผู้ต้องขังที่มีอาการป่วย เจ็บคอ ไปพบแพทย์ ยกเลิกการท�ำงานของผู้ต้องขังนอกเรือนจ�ำ
มีการลดการแออัดในเรือนจ�ำ เช่น การย้ายผูต้ อ้ งขังไปเรือนจ�ำอืน่ พักการลงโทษ และลดวันต้องโทษผูต้ อ้ งขังทีผ่ า่ นเกณฑ์
เรือนจ�ำบางแห่ง เช่น เรือนจ�ำจังหวัดระนอง เจ้าหน้าที่ได้ตั้งกลุ่มไลน์และให้ข้อมูลแก่ญาติผู้ต้องขังอย่างต่อเนื่อง37
2.1.3.6 ผลกระทบต่อกลุ่มผู้ไร้รัฐ ไร้สัญชาติและกลุ่มชาติพันธุ์
มาตรการของรัฐ เช่น การปิดการเข้าและออกจังหวัดและนักท่องเที่ยวที่ลดลง ส่งผลให้
ชาวเลในจังหวัดภูเก็ตกว่า 1,300 คนประสบปัญหาในการประกอบอาชีพประมงและรับจ้างงานท่องเที่ยว ท�ำให้
ไม่มีเงินซื้ออาหาร ประกอบกับกลุ่มชาติพันธุ์ประสบปัญหาการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารเนื่องจากไม่มีอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
และอาศัยในพื้นที่ห่างไกล รวมทั้งมีปัญหาการเข้าถึงมาตรการเยียวยาที่เป็นเงินชดเชยรายได้ตามโครงการเราไม่ทิ้งกัน
ของรัฐเนือ่ งจากไม่มบี ตั รประจ�ำตัวประชาชน ไม่รภู้ าษาไทย เข้าไม่ถงึ เทคโนโลยี/อินเทอร์เน็ต และไม่มสี มุดบัญชีธนาคาร
2.1.3.7 ผลกระทบต่อเด็กและการศึกษา
ประเทศไทยมีเด็กเร่ร่อนประมาณ 6,000-10,000 คน เด็กเหล่านี้มีโอกาสเสี่ยงต่อ
การติดเชื้อโควิด 19 หน่วยงานรัฐที่เกี่ยวข้องได้มีมาตรการงดเยี่ยมเด็กในสถานพินิจฯ และสถานสงเคราะห์ เพื่อป้องกัน
การติดเชื้อโควิด 19 ทั้งนี้ ยูนิเซฟมีการส�ำรวจผลกระทบของโรคโควิด 19 ต่อเด็กในประเทศไทยพบว่า 8 ใน
10 คน มีความวิตกกังวลเกี่ยวกับปัญหาการเงินของครอบครัว 7 ใน 10 คน กล่าวว่า วิกฤตโรคโควิด 19 ส่งผล
กระทบต่อสภาพจิตใจ การแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ท�ำให้หน่วยงานของรัฐงดการจัดการเรียนการสอน 2 ช่วง ได้แก่
ช่วงเดือนมีนาคม 2563 (ปลายภาคเรียนที่ 2 ของปีการศึกษา 2562) เป็นต้นไป จนกระทั่งต่อมามีการประกาศเลื่อน
วันเปิดภาคเรียนที่ 1 ของปีการศึกษา 2563 จากเดือนพฤษภาคมเป็นวันที่ 1 กรกฎาคม 2563 และในช่วงปลาย
เดือนธันวาคม 2563 ซึ่งมีการแพร่ระบาดของโรคโควิด 19 ระลอกใหม่ บางภาคส่วนมีความกังวลว่าการปิดการเรียน
การสอนในสถานศึกษาเป็นเวลานานจะกระทบต่อการเรียนรู้ของเด็ก ส่วนบุคลากรทางการแพทย์แสดงความห่วงใย
ต่อภาวะทุพโภชนาการของเด็กเนือ่ งจากการปิดเทอมเป็นระยะเวลานานท�ำให้เด็กบางกลุม่ ไม่ได้ดมื่ นมทีเ่ ป็นอาหารเสริม
ที่โรงเรียน และเมื่อถึงก�ำหนดเปิดภาคเรียน สถานศึกษาอาจยังไม่สามารถจัดการศึกษาในห้องเรียนได้อย่างเต็มที่
เนื่องจากยังต้องใช้มาตรการรักษาระยะห่าง จึงต้องมีการเรียนการสอนผ่านระบบออนไลน์ร่วมด้วย ซึ่งมีนักวิชาการ
บางส่ ว นแสดงความกั ง วลเกี่ ย วกั บ ความพร้ อ มของครอบครั ว ในการดู แ ลการเรี ย นของเด็ ก ที่ บ ้ า น ตลอดจน
ความกังวลเกี่ยวกับอุปกรณ์และการเชื่อมต่อระบบอินเทอร์เน็ตโดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกล อาจมีนักเรียนบางส่วนที่
เข้าไม่ถึงการเรียนระบบออนไลน์
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องของรัฐได้ออกมาตรการช่วยเหลือเด็กในสถานการณ์แพร่ระบาด
ของโรคโควิด 19 ได้แก่ 1) สนับสนุนนมผงส�ำหรับเด็กเล็กให้แก่แม่ที่ตกงาน ไม่มีรายได้ โดยกองทุนคุ้มครองเด็ก
2) เตรียมสถานที่รองรับเด็กที่ไม่มีผู้ดูแลเนื่อง���ากผู้ปกครองติดเชื้อโควิด 3) มีศูนย์ให้ค�ำแนะน�ำปรึกษาปัญหา
ด้านเด็ก เยาวชนและครอบครัวในทุกจังหวัด และจัดตั้งศูนย์ประสานงานด้านเด็กและสตรีในจังหวัดชายแดนภาคใต้
37
จาก ไวรัสโคโรนา : อธิบดีกรมราชทัณฑ์มั่นใจเรือนจ�ำทั่วประเทศจะปลอดภัยจากโควิด-19, โดย บีบีซี ไทย, 2563.
สืบค้นจาก https://www.bbc.com/thai/thailand-52094371
52
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand