ขั้นที่ 4
การจัดทำ�ร่าง
รายงาน
ขั้นที่ 5
การเสนอรายงาน
ต่อรัฐสภาและ
คณะรัฐมนตรี
• การจัดทำ�ร่างรายงานตามประเด็นสิทธิ กลุ่มประเด็น และในภาพรวม
ของรายงานทั้งฉบับ รวมทั้งสถานการณ์เฉพาะ
• การนำ�เสนอร่างรายงานต่อที่ประชุม กสม. ด้านบริหาร เพื่อขอความเห็นชอบ
• การจัดพิมพ์ และจัดส่งรายงานให้กับรัฐสภาและคณะรัฐมนตรี พร้อมเผยแพร่
ให้ประชาชนทราบเป็นการทั่วไป ไม่เกิน 90 วัน นับจากวันสิ้นปี 2563
ในการจัดท�ำรายงานประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนฉบับนี้ กสม. ได้เก็บรวบรวมข้อมูลเหตุการณ์
ที่เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้นระหว่างเดือนมกราคม - ธันวาคม 2563 และการด�ำเนินการของหน่วยงานของรัฐ
ที่เกี่ยวข้องจากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ได้แก่ แหล่งข่าวที่เผยแพร่ต่อสาธารณะ เรื่องร้องเรียนที่ กสม. ได้รับรายงาน
ผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนและข้อเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริมและคุ้มครอง
สิทธิมนุษยชนของ กสม. การสอบถามข้อมูลจากหน่วยงานของรัฐที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งการจัดให้มีกระบวนการปรึกษา
หารือและรับฟังข้อมูลจากองค์กรพัฒนาเอกชนเพื่อให้ได้ข้อมูลที่รอบด้านและมีการสอบทานข้อมูลเพื่อความถูกต้อง
จากนัน้ ได้น�ำข้อมูลทัง้ หมดมาประมวลและวิเคราะห์เปรียบเทียบกับหลักสิทธิมนุษยชนทีร่ บั รองไว้ในรัฐธรรมนูญ กฎหมาย
ภายใน สนธิสัญญาที่ประเทศไทยเป็นภาคีและมีพันธกรณีที่ต้องปฏิบัติตาม ทั้งพันธกรณีในการเคารพการใช้สิทธิ
ของประชาชน การคุ้มครองบุคคลที่ถูกละเมิดสิทธิ และการด�ำเนินการให้สิทธิเป็นจริง (Obligations to respect,
protect and fulfill) รวมทัง้ จากข้อสังเกตและข้อเสนอแนะต่อประเทศไทยของคณะกรรมการประจ�ำสนธิสญ
ั ญาระหว่าง
ประเทศด้านสิทธิมนุษยชนทีป่ ระเทศไทยเป็นภาคี และข้อเสนอแนะจากกระบวนการทบทวนสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชน
(Universal Periodic Review: UPR) ภายใต้คณะมนตรีสทิ ธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติทปี่ ระเทศไทยรับมาด�ำเนินการ
ส�ำหรับสนธิสัญญาระหว่างประเทศที่ กสม. ใช้เป็นกรอบในการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน
และมีขอ้ เสนอแนะ ประกอบด้วย สนธิสญ
ั ญาหลักด้านสิทธิมนุษยชนภายใต้กรอบสหประชาชาติทปี่ ระเทศไทยเป็นภาคีแล้ว
7 ฉบับ ที่ลงนามไว้และอยู่ระหว่างการด�ำเนินการเข้าเป็นภาคี 1 ฉบับ รวม 8 ฉบับ ดังนี้
1. กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ค.ศ. 1966 (International Covenant
on Civil and Political Rights: ICCPR) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทยเมื่อวันที่ 29 มกราคม 2540 เป็นกติกา
ที่ก�ำหนดหน้าที��ของรัฐภาคีในการรับรองและประกันสิทธิของบุคคลในด้านต่าง ๆ อาทิ ความปลอดภัยในการด�ำรงชีวิต
รวมถึ ง เสรี ภ าพจากการถู ก ทรมานและจากการถู ก ท�ำให้ ต กอยู ่ ใ นภาวะเยี่ ย งทาส การไม่ ถู ก จั บ กุ ม โดยอ�ำเภอใจ
การปฏิบตั ติ อ่ ผูถ้ กู ลิดรอนเสรีภาพอย่างมีมนุษยธรรม ความเสมอภาคของบุคคลภายใต้กฎหมาย การได้รบั ความเป็นธรรม
ในการพิจารณาคดีอาญา การคุ้มครองสิทธิความเป็นส่วนตัว เสรีภาพทางความคิด เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น
และการแสดงออก สิทธิในการชุมนุมอย่างสันติ เสรีภาพในการรวมกันเป็นสมาคม สิทธิของพลเมืองที่จะมีส่วนร่วม
ในกิจการสาธารณะ โดยรัฐต้องดูแลให้บุคคลได้รับและสามารถใช้สิทธิดังกล่าวได้อย่างเสมอภาคโดยไม่เลือกปฏิบัติ
ด้วยเหตุผลทางเชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมือง สัญชาติ สถานะทางเศรษฐกิจ สังคม
ถิ่นก�ำเนิด หรือสภาพอื่นใด และประกันว่าบุคคลที่ถูกละเมิดสิทธิที่ได้รับการรับรองในกติกาฯ จะได้รับการเยียวยา ทั้งนี้
สิทธิและเสรีภาพบางประการอาจถูกจ�ำกัดได้โดยต้องก�ำหนดเป็นกฎหมาย
2. กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม ค.ศ. 1966 (International
Covenant on Economic, Social and Cultural Rights: ICESCR) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทยเมื่อวันที่
34
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand