ของตนต่อไปได้ นอกจากนี้ ผู้ที่ไม่ผ่านการรับรองจากคณะกรรมการ 3 ฝ่ายว่าเป็นผู้ได้รับผลกระทบจากเหตุการณ์
ความไม่สงบ หากเป็นผู้ได้รับความเดือดร้อนในการด�ำรงชีวิต หน่วยงานที่เกี่ยวข้องอาจพิจารณาให้ความช่วยเหลือ
ตามความเหมาะสมต่อไป
3.4
โทษประหารชีวิต
ภาพรวม
รั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง ราชอาณาจั ก รไทย พุ ท ธศั ก ราช 2560 มาตรา 4 และมาตรา 28 ได้ ใ ห้ ก ารรั บ รอง
คุ้มครองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ ตลอดจนรับรองสิทธิและเสรีภาพในชีวิตและร่างกายของบุคคล
โดยพันธกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคีก็ได้รับรองหลักการดังกล่าวไว้ด้วยเช่นกัน
โดยข้อ 6 (1) ของกติกา ICCPR รับรองว่ามนุษย์ทุกคนมีสิทธิที่จะมีชีวิตมาแต่ก�ำเนิด สิทธินี้ต้องได้รับการคุ้มครอง
โดยกฎหมาย และข้อ 6 (2) ก�ำหนดให้ประเทศที่ยังมิได้ยกเลิกโทษประหารชีวิต อาจลงโทษประหารชีวิตได้เฉพาะ
การกระท�ำความผิ ด อาญาที่ เ ป็ น คดี อุ ก ฉกรรจ์ ที่ สุด (most serious crimes) ตามกฎหมายที่ใช้บังคับในขณะ
กระท�ำความผิด ข้อย่อยที่ 4 ระบุว่าบุคคลใดต้องค�ำพิพากษาประหารชีวิต ย่อมมีสิทธิขออภัยโทษหรือลดหย่อน
ผ่อนโทษตามค�ำพิพากษา อย่างไรก็ดี แม้กติกาฯ ไม่ได้ให้ค�ำนิยามที่ชัดเจนของค�ำว่า คดีอุกฉกรรจ์ที่สุด แต่ได้มี
แนวทางการตีความโดยผู้เสนอรายงานพิเศษของคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนของสหประชาชาติด้านการสังหารนอก
กระบวนการยุติธรรม (special rapporteur on extrajudicial, summary or arbitrary executions) ที่เห็นว่า
คดีอุกฉกรรจ์ที่สุด หมายถึง การท�ำให้บุคคลอื่นเสียชีวิตโดยเจตนา โดยนักวิชาการหลายท่านมีความเห็นว่าการกระท�ำ
ความผิดทีม่ ลี กั ษณะทางเศรษฐกิจหรือการเมือง การกระท�ำความผิดทีไ่ ม่มกี ารใช้ความรุนแรง และการกระท�ำความผิดที่
เกี่ยวกับยาเสพติดไม่ควรจัดว่าเป็นคดีอุกฉกรรจ์ที่สุด นอกจากนี้ คณะกรรมการประจ�ำกติกา ICCPR ได้มีการตีความว่า
ความผิดเกี่ยวกับยาเสพติดไม่จัดเป็นคดีอุกฉกรรจ์ที่สุดด้วย ทั้งนี้ องค์การสหประชาชาติและกลไกด้านสิทธิมนุษยชน
ระหว่างประเทศได้รณรงค์ให้มีการตีความฐานความผิดต่าง ๆ ให้สอดคล้องกับ “คดีอุกฉกรรจ์ที่สุด” อย่างเคร่งครัด
แม้ว่ารัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 จะรับรองศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ
และความเสมอภาคของบุคคล และสิทธิและเสรีภาพในชีวิตและร่างกายของบุคคลไว้ก็ตาม แต่การลงโทษประหาร
ชีวิตในประเทศไทย ยังคงถูกบัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายอาญาในฐานความผิดที่หลากหลาย เช่น ความผิดเกี่ยวกับ
ความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร ความผิดต่อต�ำแหน่งหน้าที่ราชการ ความผิดต่อต�ำแหน่งหน้าที่ในกระบวนการยุติธรรม
ความผิดเกี่ยวกับเพศ ความผิดต่อชีวิต ความผิดต่อเสรีภาพ เป็นต้น กฎหมายอาญาก�ำหนดโทษประหารชีวิตเป็นโทษ
สูงสุดและให้ลงโทษนีก้ บั ผูก้ อ่ อาชญากรรมร้ายแรงหรือคดีอกุ ฉก��รจ์ ซึง่ มีการขอพระราชทานอภัยโทษในโอกาสต่าง ๆ ได้
นอกจากประมวลกฎหมายอาญาแล้ว โทษประหารชีวิตยังถูกบัญญัติไว้ในกฎหมายอื่น เช่น พระราชบัญญัติยาเสพติด
ให้โทษ พ.ศ. 2522 และพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดบางประการต่อการเดินอากาศ พ.ศ. 2521 เป็นต้น160
สืบเนื่องจากรายงานผลการพิจารณาเพื่อเสนอแนะนโยบายและข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมายเกี่ยวกับโทษ
ประหารชีวติ และหลักสิทธิมนุษยชนของ กสม. เมือ่ ปี 2558 ซึง่ เสนอต่อคณะรัฐมนตรีและหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องว่า ควรรณรงค์
ให้ความรู้และความเข้าใจแก่สังคมไทยเกี่ยวกับโทษประหารชีวิต รวมทั้งแก้ไขกฎหมายยกเลิกโทษประหารเมื่อสังคม
160
98
จาก รายงานผลการพิจารณา ที่ 129/2558 ลงวันที่ 24 มีนาคม 2558 โดย คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
National Human Rights Commission of Thailand