-๑๒ซึ่งข้อเท็จจริงที่ถูกต้องและทาความจริงให้ปรากฏโดยไม่ล่าช้า และต้องศึกษาและวิเคราะห์ให้ทราบ
ถึงสาเหตุของการละเมิดสิทธิมนุ ษยชน โดยมุ่งเน้นที่จะแก้ไขปัญหาและป้องกันมิให้เกิดการละเมิด
สิทธิมนุษยชนในเรื่องนั้นหรือลักษณะเดียวกันนั้นขึ้นอีก
บุคคลใดที่ได้รับความเสียหายหรือพบเห็นว่ามีการกระทาอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน
ย่อมมีสิทธิแจ้งหรือร้องเรียนต่อคณะกรรมการได้ ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการกาหนด
ซึ่งต้องไม่มีลักษณะเป็นการสร้างขั้นตอนโดยไม่จาเป็น และต้องดาเนินการโดยมุ่งหมายให้การเสนอเรื่อง
ต่อคณะกรรมการเป็นไปโดยสะดวกและรวดเร็ว และไม่มีลักษณะบังคับให้ต้องเปิดเผยตัวตนของผู้แจ้ง
หรือผู้ร้องเรียน เว้นแต่เป็นการร้องเรียนเกี่ยวกับประโยชน์ของผู้ร้องเรียนเป็นการเฉพาะตั ว ซึ่งจาเป็น
ต้องทราบตัวบุคคลเพื่อประโยชน์ในการติดต่อขอข้อมูลหรือแจ้งผลการดาเนินการ
ในการดาเนินการตามวรรคหนึ่ง ถ้าเป็นกรณีที่มีผู้แจ้งหรือผู้ร้องเรียน เมื่อผลการพิจารณา
เป็นประการใด ให้คณะกรรมการแจ้งให้ผู้แจ้งหรือผู้ร้องเรียนทราบด้วย เว้นแต่ผู้แจ้งหรือผู้ร้องเรียน
มิได้แจ้งสถานที่อยู่ที่จะติดต่อได้
มาตรา ๓๕ ในการตรวจสอบเพื่ อให้ ได้ มาซึ่ งข้ อเท็ จจริ งตามมาตรา ๓๔ คณะกรรมการ
อาจดาเนินการโดยประการใด ๆ ซึ่งต้องไม่สร้างขั้นตอนหรือเป็นภาระแก่บุคคลหรือหน่วยงานของรัฐ
ที่เกี่ยวข้องมากเกิน จาเป็น และต้องเปิดโอกาสให้ผู้ร้องเรียนหรือเจ้าหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องชี้แ จง
และแสดงพยานหลักฐานประกอบคาชี้แจงของตนได้ตามสมควร
เพื่อประโยชน์ในการดาเนินการตามวรรคหนึ่ง ให้คณะกรรมการมีอานาจดังต่อไปนี้ ซึ่งต้อง
กระทาเท่าที่จาเป็น
(๑) ขอให้หน่วยงานของรัฐ ข้าราชการ พนักงาน หรือลูกจ้างของหน่วยงานดังกล่าว หรือ
บุคคลใด มีหนังสือชี้แจงข้อเท็จจริงหรือให้ความเห็นในการปฏิบัติง าน หรือมาให้ถ้อยคา หรือส่งวัตถุ
เอกสาร หลัก ฐาน หรื อ พยานหลั กฐานอื่ น ที่เ กี่ ยวข้อ งเพื่ อ ประกอบการพิจ ารณาภายในระยะเวลา
ที่คณะกรรมการกาหนด ในกรณีที่หน่วยงานหรือบุคคลใดไม่ดาเนินการตามที่คณะกรรมการร้องขอ
คณะกรรมการจะออกคาสั่งให้หน่วยงานหรือบุคคลนั้นดาเนินการดังกล่าวก็ได้
(๒) เข้าไปในเคหสถานหรือสถานที่ใด ๆ เพื่อตรวจสอบข้อเท็จจริงหรือรวบรวมพยานหลักฐานต่าง ๆ
ที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ ในกรณีที่เคหสถานหรือสถานที่ที่จะเข้าไปนั้นมิได้อยู่ในความครอบครองของหน่วยงาน
ของรัฐ และเจ้าของหรือผู้ครอบครองไม่ยินยอม ให้เข้าไปได้เมื่อมีหมายของศาล
(๓) ออกระเบียบกาหนดหลักเกณฑ์การจ่ายค่าใช้จ่าย ค่าเบี้ยเลี้ยง และค่าเดินทางของบุคคล
ซึ่งมาให้ความเห็นหรือถ้อยคา และการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานเจ้าหน้าที่
ในการดาเนินการตาม (๑) หรือ (๒) คณะกรรมการอาจมอบหมายให้กรรมการหรือพนักงาน
เจ้าหน้ าที่ ดาเนิ น การแทนคณะกรรมการได้ เว้นแต่การออกคาสั่งตาม (๑) ให้มอบหมายได้เฉพาะ
กรรมการ ทั้งนี้ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกาหนด
ในการดาเนิน การตาม (๒) ให้ดาเนิน การต่อ หน้า ผู ้ค รอบครองหรือ ดูแ ลสถานที่ หรือ
ผู ้ซึ ่ง เกี ่ย วข้ อ ง หรื อ ถ้ า หาบุ ค คลดั ง กล่ า วไม่ ไ ด้ ก็ ใ ห้ ด าเนิ น การต่ อ หน้ า บุ ค คลอื่ น อย่ า งน้ อ ยสองคน
ซึ่งได้ขอร้องให้มาเป็นพยาน ในการนี้ ให้ผู้ครอบครองหรือดูแลสถานที่หรือผู้ซึ่งเกี่ยวข้องให้ความร่วมมือ
เพื่อให้การปฏิบัติหน้าที่ดังกล่าวเป็นไปโดยสะดวก