๗๙
บทที่ ๕
ความสอดคล้องของความผิดฐานละเมิดอานาจศาลของประเทศไทยและหลักสิทธิมนุษยชนสากล
ประเทศไทยเข้าร่วมเป็นภาคีของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR)
ตั้งแต่วันที่ ๒๙ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๓๙ กติการะหว่างประเทศฉบับ นี้มีความมุ่งหมายว่าภาคีจะเคารพสิทธิพลเมือง
และสิทธิทางการเมืองของบุคคล ซึ่งรวมถึงสิทธิในชีวิต เสรีภาพในศาสนา เสรีภาพในการพูด เสรีภาพในการชุมนุม
สิทธิเลือกตั้ง และสิทธิในการได้รับการพิจารณาความอย่างยุติธรรม ผลจากการเข้าเป็นภาคีสนธิสัญญา ทาให้
ประเทศไทยต้องปฏิบัติตามพันธกรณี ที่สาคัญ ๔ ประการ ได้แก่ ๑) การประกันให้เกิดสิทธิต่าง ๆ ตามที่ระบุไว้ใน
สนธิสัญญา ๒) การดาเนิ น การให้ เกิดสิ ทธิตามที่รับรองไว้ในสนธิสั ญญา ๓) การเผยแพร่เนื้อหาของสิ ทธิตาม
สนธิสัญญาให้ประชาชนรับทราบ และ ๔) การจัดทารายงานผลการปฏิบัติตามสนธิสัญญา
กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) กาหนดให้รัฐเคารพและประกัน
สิทธิของบุคคล โดยการห้ามเลือกปฏิบัติ ห้ามมิให้บังคับใช้กฎหมายย้อนหลัง ภายหลังจากประเทศไทยได้เข้าเป็น
ภาคีแล้ว กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) กาหนดให้รัฐภาคีต้องส่ง
รายงานการปฏิบัติตามพันธกรณี และได้มีการจัดประชุมทบทวนการบังคับใช้กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิ
พลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) ในรอบของประเทศไทย ๑๗๓ กลไกดังกล่าวเป็นหนึ่งในกลไกการติดตาม
ตรวจสอบสถานการณ์สิทธิมนุษยชนที่สาคัญหนึ่งของสหประชาชาติ โดยเน้นหนักในมิติด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิ
ทางการเมือง เพราะประเทศไทยไทยเองก็เข้าร่วมเป็นภาคีกับสนธิสัญญาฉบับดังกล่าวมาหลายสิบปี มีข้อสังเกตว่า
หนึ่งในคาถามที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนชุด กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง
(ICCPR) ถามต่อประเทศไทยมีว่า รัฐ ไทยได้มีการบังคับใช้กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิ พลเมืองและสิทธิ
ทางการเมืองในระบบกฎหมายภายในหรือไม่ ศาลได้นาข้อบทของกติการะหว่างประเทศนี้มาใช้ในการตี ความ
กฎหมายภายในประเทศหรือไม่ รวมทั้งมีมาตรการส่งเสริมให้เกิดความตระหนักรู้ในกติการะหว่างประเทศว่าด้วย
สิทธิพลเมืองและสิ ทธิทางการเมือง (ICCPR) ท่ามกลางผู้พิพากษา พนักงานอัยการและทนายความหรือไม่
อย่างไร๑๗๔
๑๗๓
การประชุมดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อวันที่ ๑๓-๑๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๐ ณ นครเจนีวา ประเทศสวิสเซอร์แลนด์
List of issues in relation to the second periodic report of Thailand.
Constitution and legal framework within which the Covenant is implemented (art.2)
“1. Taking into account that, according to the information provided by the State party, the Covenant is implemented by
domestic law (see CCPR/C/THA/2, para.7), please clarify whether the Covenant has the force of law in the State party and
provide examples, if any, where its provisions have been directly applied or used by the courts to interpret domestic law.
Please provide additional information about measures taken to raise awareness of the Covenant among, inter alia, judges,
prosecutors and lawyers”. (Online) Available from http://ccprcentre.org/country/thailand, (30 March 2017)
๑๗๔