‫‪ .2‬ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޞިއްޙީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ނަފްސާނީ‬ ‫ޞިއްޙަތު‬ ‫ބދީއަކީ ‪ 515,12219‬އެވެ‪.‬‬ ‫ބލާއިރު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދިރިއުޅޭ އާ ާ‬ ‫ބށް ަ‬ ‫ބހިމެނުމުގެ ތަފާސްހިސާ ަ‬ ‫‪ 2022‬ވަނަ އަހަރުގެ ޯ‬ ‫ބތަކުގައި ދިރިއުޅެއެވެ‪ .‬އަތޮޅުތެރޭގައި ދިރިއުޅޭ‬ ‫ބދޭސީން ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާ ު‬ ‫އަންދާޒާކުރެވޭ ގޮތުގައި ‪ި 132,371 20‬‬ ‫ބމުގެ ނަތީޖާއަކީ ތިން‬ ‫މީހުންނަށް ތަޢުލީމު ޙާޞިލްކުރުމަށާއި ފެންވަރު ރަނގަޅު ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތައް ރަށްރަށުގައި ނުލި ު‬ ‫ބދަލުކުރުމެވެ‪.‬‬ ‫ބދީ ވެރިރަށް މާލެއަށް ދިރިއުޅުން ަ‬ ‫ބއި އާ ާ‬ ‫ބއިކުޅަ އެއް ަ‬ ‫ަ‬ ‫‪21‬‬ ‫ނަތީޖާއަކީ މާލެ ސަރަޙައްދު ތޮއްޖެހުން އިތުރުވެ‬ ‫ބސީތަކުގައި ކޮޓަރިއެއްގައި ‪ 10‬މީހުން ދިރިއުޅޭ ހާލަތު މެދުވެރިވުމެވެ‪.‬‬ ‫ބއެއް ގޭ ީ‬ ‫ަ‬ ‫‪22‬‬ ‫ގިނަ މީހުން އެއްތަނެއްގައި ދިރިއުޅުމަކީ‬ ‫ބޑުވުމާއި ހާސްކަން ފަދަ ކަންތައްތަކަށް މަގުފަހިވާ‬ ‫ގިނަ އިޖްތިމާޢީ މައްސަލަތަކެއް ކުރިމަތިވާ ކަމަކަށްވުމާއެކު އެއީ ކަން ޮ‬ ‫ކަމެކެވެ‪.‬‬ ‫‪23‬‬ ‫ބލިމަޑުކަމުގެ ތެރޭގައި‬ ‫ބލީގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުވެ ކޯވިޑް‪ 19-‬ގެ ަ‬ ‫ފާއިތުވެދިޔަ ދިހަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބއްޔަށް އެހީތެރިކަން ހޯދި މީހުން އިތުރުވެފައިވީ ނަމަވެސް‬ ‫ނަފްސާނީ ަ‬ ‫‪24‬‬ ‫ބލިތަކުގެ ހާލަތު‬ ‫ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބތުން ނަފްސާނީ‬ ‫ފުރިހަމައަށް ދައްކުވައިދޭނެ ދިރާސާއެއް މިއަދާ ހަމަޔަށް ހެދިފައި ނުވެއެވެ‪ .‬އެހެންކަމުން ޤައުމުގެ ނިސް ަ‬ ‫ބ މަދުވުމަކީ މުޖްތަމަޢުގައި‬ ‫ބލީގެ އަސަރު މުޖްތަމަޢަށް ފޯރާފައިވާ މިންވަރު ދެނެގަތުމަށް ދައްޗެވެ‪ .‬ކަމާ ގުޅޭ ތަފާސްހިސާ ު‬ ‫ަ‬ ‫ބޑު އެއް ގޮންޖެހުންކަން މިދިރާސާ އިން ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ‪.‬‬ ‫ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ޤާއިމްކުރުމަށް އޮތް ޮ‬ ‫ސަރުކާރުގެ ސްޓްރެޓިޖިކް އެކްޝަން ޕްލޭންގައި "ކެއަރިންގ ސްޓޭޓް"ގެ ތެރެއިން ޞިއްޙީ ދާއިރާއަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ‪9‬‬ ‫ބލިތަކަކީ އިޖްތިމާޢީ‬ ‫ދާއިރާތަކުގެ ތެރޭގައި ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ހިމެނިފައިވެއެވެ‪ .‬އެގޮތުން މިޕްލޭންގެ ދަށުން ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބލައިގަންނަ ކަމަކަށް ހަދައި އިޖްތިމާޢީ ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ ތެރެއިން ނަފްސާނީ ދުޅަހެޔޮކަން ޕްރޮމޯޓްކުރުމަށާއި‬ ‫ގޮތުން ަ‬ ‫ބލިތައް ހުންނަ މީހުންނަށް ރަނގަޅު ފެންވަރުގެ ފަރުވާ‬ ‫އާންމުންގެ ތެރޭގައި މިކަމަށް އަހުލުވެރިކަން އިތުރުކޮށް ނަފްސާނީ ަ‬ ‫ބމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިކޮށްދިނުން ހިމެނެއެވެ‪ .‬ސަރުކާރުން މުހިންމު އަހައްމިއްޔަތުކަމެއް ދީގެން ކ��ރިއަށް ގެންދިޔުމަށް‬ ‫ލި ު‬ ‫ބނުންވާ މީހުން ފާހަގަކޮށް‬ ‫ހަމަޖެހިފައިވާ ޕްލޭންގައި ނަފްސާނީ ޞިއްޙަތާއި ޖިސްމާނީ ޞިއްޙަތު އިންޓަގްރޭޓްކޮށް އެހީއަށް ޭ‬ ‫‪Maldives Population and Housing Census 2022, Provisional Results Summary, Nationa Bureau of Statistics‬‬ ‫‪ibid‬‬ ‫‪21‬‬ ‫‪Abdul Raheem, R., Hui J. Chih and Colin W. Binns. "Factors Associated With Maternal Depression in the‬‬ ‫‪Maldives: A Prospective Cohort Study." Asia Pacific Journal (2018): 1-8‬‬ ‫‪22‬‬ ‫‪Laura Grelet, Mary Margaret Yancey. "Maldives Housing Market Assessment." 2021‬‬ ‫‪23‬‬ ‫‪T D Fuller 1, J N Edwards, S Sermsri, S Vorakitphokatorn. "Housing, stress, and physical well-being: evidence‬‬ ‫‪from Thailand." PubMed (1192): 1417-28‬‬ ‫‪24 BMC Psychiatry, Dey Rajib Kumar, Mansoor Shanooha, Hilmy Abdullah Isneen, Moosa Sheena, Rahman‬‬ ‫‪Shiraany Abdul, Latheef Raishan, Rasheed Nihla, Hassan Fathimath Guraishaa, Zaadhee Ali, Ibrahim Afa, Usman‬‬ ‫‪Sofoora Kawsar, 2022, “Emotional distress in COVID-19 patients in Maldives” https://doi.org/10.1186/s12888‬‬‫‪022-03826-1‬‬ ‫‪19‬‬ ‫‪20‬‬ ‫‪4‬‬