๑
หลักการตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ โดยเฉพาะในหมวดที่ ๓ สิทธิและเสรีภาพของชน
ชาวไทย และหมวดที่ ๕ แนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ และรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช
๒๕๕๗ มาตรา ๔ ซึ่งบัญญัติว่า ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพ และความเสมอภาค บรรดาที่ชนชาวไทยเคยได้รับ
การคุม้ ครองตามประเพณีการปกครองประเทศไทย ในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริยท์ รงเป็นประมุขและตามพันธกรณี
ระหว่างประเทศที่ประเทศไทยมีอยู่แล้ว ย่อมได้รับการคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญนี๕้
สิทธิทไี่ ด้รบั การรับรองจากสนธิสญ
ั ญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนทีป่ ระเทศไทย
เป็นภาคี
โดยทีป่ ระเทศไทยได้เข้าเป็นภาคีสนธิสญ
ั ญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน รัฐจึงมีพนั ธกรณีทจี่ ะต้องด�ำเนินการ
ให้สอดคล้อง และ/หรือ เป็นไปตามมาตรฐานที่รับเอาไว้ ซึ่งปัจจุบันประเทศไทยได้เข้าเป็นภาคีสนธิสัญญาระหว่างประเทศ
ด้านสิทธิมนุษยชนหลัก ๗ ฉบับ จากทั้งหมด ๙ ฉบับ ได้แก่
๒.๑ อนุสญ
ั ญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบตั ติ อ่ สตรีในทุกรูปแบบ (International Convention
on the Elimination of All Forms of Discrimination Against Women: CEDAW) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย
เมื่อวันที่ ๘ กันยายน ๒๕๒๘
๒.๒ อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิเด็ก (International Convention on the Rights of the Child:
CRC) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๖ เมษายน ๒๕๓๕
๒.๓ กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International Covenant on Civil and
Political Rights: ICCPR) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๔๐
๒.๔ กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (International Covenant on
Economic, Social and Cultural Rights: ICESCR) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๔๒
๒.๕ อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชื้อชาติในทุกรูปแบบ (International
Convention on the Elimination of All Forms of Racial Discrimination: ICERD) มีผลใช้บงั คับกับประเทศไทย เมือ่ วันที่ ๒๗
กุมภาพันธ์ ๒๕๔๖
๒.๖ อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการต่อต้านการทรมานและการประติบัติหรือการลงโทษอื่นที่โหดร้าย
ไร้มนุษยธรรม หรือทีย่ ำ�่ ยีศกั ดิศ์ รี (International Convention Against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading
Treatment or Punishment: CAT) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๑ พฤศจิกายน ๒๕๕๐
๒.๗ อนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิของคนพิการ (International Convention on the Rights of
Persons with Disabilities: CRPD) มีผลใช้บังคับกับประเทศไทย เมื่อวันที่ ๒๘ สิงหาคม ๒๕๕๑
นอกจากนี้ ประเทศไทยได้แสดงเจตนารมณ์ที่จะเข้าเป็นภาคีอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครอง
บุคคลทุกคนจากการหายสาบสูญโดยถูกบังคับ (International Convention for the Protection of All Persons from
Enforced Disappearance: CED) โดยได้ลงนาม (sign) เมื่อวันที่ ๙ มกราคม ๒๕๕๕ และต่อมา คณะรัฐมนตรีมีมติ ณ วันที่
๒๔ พฤษภาคม ๒๕๕๙ เห็นชอบการเข้าเป็นภาคีของอนุสญ
ั ญาดังกล่าว พร้อมกับ (ร่าง) พระราชบัญญัตปิ อ้ งกันและปราบปราม
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ ประกาศใช้เมื่อวันที่ ๖ เมษายน ๒๕๖๐ โดยที่ในการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศ
ปี ๒๕๕๙ (ช่วงเวลา ๑ มกราคม – ๓๑ ธันวาคม ๒๕๕๙) จะอ้างอิงหลักการตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยที่มีผลบังคับอยู่ในช่วงเวลาขณะนั้น คือ รัฐธรรมนูญแห่ง
ราชอาณาจักรไทย (ฉบับชัว่ คราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗ ซึง่ จะยังคงเชือ่ มโยงกับหลักการส�ำคัญ โดยเฉพาะในส่วนเกีย่ วกับสิทธิมนุษยชนตามทีบ่ ญ
ั ญัตไิ ว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร
ไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ ด้วย
๕
รายงานผลการประเมินสถานการณ์
41
ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศไทย ปี ๒๕๕๙
กรอบการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชน
๒
บทที่
๑