2
02
การดำำ�เนิินการของ กสม.
กสม. ได้้จัดั ประชุุมร่ว่ มกัับสำำ�นัักงานข้้าหลวงใหญ่่
เพื่่� อ สิิ ท ธิิ มนุุ ษ ยชนแห่่ ง สหประชาชาติิ ป ระจำำ�ภูู มิิ ภ าค
เอเชีียตะวัันออกเฉีียงใต้้ (OHCHR Regional Office
for South-East Asia) ในการติิดตามสถานการณ์์
สิิทธิิมนุุษยชนในบริิบทของการเลืือกตั้้�ง เพื่่�อยกระดัับ
ความสามารถและทัักษะของเจ้้าหน้้าที่่�ของสำำ�นัักงาน
กสม. ให้้สอดคล้้องกัับการเฝ้้าระวัังและการสัังเกตการณ์์
การเลืือกตั้้�งตามมาตรฐานสากล78
การประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิพลเมืืองและสิิทธิิทางการเมืือง
3
ปััญหาและอุุปสรรค
บุุคคลที่่�มีีสััญชาติิไทยสามารถใช้้สิิทธิิเลืือกตั้้�ง
ได้้ ต ามที่่� ก ฎหมายกำำ� หนด ยกเว้้ นพ ระภิิ ก ษุุ แ ละ
ผู้้�ต้้องราชทััณฑ์์ถููกห้้ามไม่่ให้้ใช้้สิทิ ธิิเลืือกตั้้�ง ซึ่่ง� ภาพรวม
ของการเลืือกตั้้�งในปีี 2566 เป็็นไปด้้วยความเรีียบร้้อย
แต่่ พบว่่ า มีี บ างกรณีี ที่่� ผู้้�สมัั ค รรัั บ เลืื อ กตั้้� ง ถููกรบกวน
ระหว่่างการหาเสีียง หรืือผู้้�มีีสิิทธิิเลืือกตั้้�งไม่่ได้้รัับข้้อมููล
เกี่่�ยวกัับการเลืือกตั้้�งหรืือไม่่ได้้รัับความสะดวกในการ
ใช้้สิิทธิิเลืือกตั้้�งอย่่างเหมาะสม รวมถึึง
“
การเลืือกตั้้�งของคนพิิการ
ยัังมีีข้้อจำำ�กััดจากการเข้้าถึึงข้้อมููล
ที่่�จำำ�เป็็นต่่อการเลืือกตั้้�ง ซึ่่�งส่่งผล
ต่่อการทำำ�หน้้าที่่�ตามรััฐธรรมนููญ
และการใช้้สิิทธิิที่่� ICCPR
ให้้การรัับรองไว้้
การประเมิินสถานการณ์์
สิิทธิิมนุษุ ยชน
พััฒนาการหรืือความก้้าวหน้้า
การเลืื อกตั้้� งในปีี 2566 เป็็ น การเลืื อ กตั้้� ง ที่่� มีี
ผู้้�ออกมาใช้้สิิทธิิสููงที่่�สุุดในรอบหลายปีี โดย กกต. และ
หน่่วยงานที่่�เกี่่�ยวข้้องได้้พยายามที่่�จะอำำ�นวยความสะดวก
ให้้ ค นทุุ ก กลุ่่�มได้้ ไ ปใช้้ สิิ ท ธิิ เ ลืื อ กตั้้� ง ให้้ ม ากและ
เป็็นอิิสระที่่�สุุด มีีการจััดสถานที่่�เลืือกตั้้�งสำำ�หรัับผู้้�สููงอายุุ
และคนพิิการโดยเฉพาะ การอำำ�นวยความสะดวกให้้
ผู้้�มีีสิิทธิิเลืือกตั้้�งในต่่างประเทศและต่่างจัังหวััดได้้ใช้้
สิิ ท ธิิ เ ลืื อ กตั้้� ง ล่่ ว งหน้้ า รวมถึึ ง การแก้้ ไ ขปัั ญ หาและ
การประชาสััมพัันธ์์ผ่่านช่่องทางในสื่่�อสัังคมออนไลน์์
อย่่างต่่อเนื่่�อง ซึ่่ง� เป็็นการสนัับสนุนุ ให้้ประชาชนทำำ�หน้้าที่่�
ตามรััฐธรรมนููญ มาตรา 50 (7) ในการใช้้สิิทธิิเลืือกตั้้�ง
และลงประชามติิ อ ย่่ า งอิิ ส ระโดยคำำ�นึึ ง ถึึ ง ประโยชน์์
ส่่วนรวมของประชาชนเป็็นสำำ�คััญ และสอดคล้้องกัับ
กติิกา ICCPR ข้้อ 25 ที่่�รับั รองสิิทธิิในการเข้้ามีีส่ว่ นร่่วม
ในการบริิหารรััฐกิิจผ่า่ นผู้้�แทนซึ่่ง� ได้้รับั เลืือกมาอย่่างเสรีี
และการออก เสีี ย งเลืื อ ก ตั้้� ง เป็็ น การทั่่� ว ไปและ
อย่่างเสมอภาค
”
4
ข้้อเสนอแนะ
ในการส่่งเสริิมและ
คุ้้�มครองสิิทธิิมนุษุ ยชน
กสม. เห็็นควรมีีข้้อเสนอแนะ ดัังนี้้�
4.1 รัั ฐ บาล โดย มท. ควรพิิ จ ารณาร่่ ว มกัั บ
สำำ�นัักงาน กกต. ในการประชาสััมพัันธ์์การเลืือกตั้้�ง
ทั้้�งในระดัับประเทศ ระดัับท้้องถิ่่�น และการออกเสีียง
ประชามติิของประชาชนทุุกกลุ่่�มอย่่างเท่่าเทีียม ในรููปแบบ
ที่่� ส ามารถเข้้ า ใจได้้ ง่่ า ย มีี ข้้ อ มููลครบถ้้ ว นสมบููรณ���์
เตรีียมความพร้้อมเจ้้าหน้้าที่่�ที่่�เกี่่�ยวข้้องในกระบวนการ
จััดเตรีียมการเลืือกตั้้�งให้้ทุุกกลุ่่�มซึ่่�งรวมถึึงคนพิิการ
ผู้้�ป่่ ว ย กลุ่่�มชาติิ พัั นธุ์์� และกลุ่่�มคนไร้้ บ้้ า น สามารถ
เข้้าถึึงได้้ และสนัับสนุุนการสัังเกตการณ์์การเลืือกตั้้�ง
อย่่างเต็็มที่่�เพื่่�อให้้การเลืือกตั้้�งโปร่่งใสและเป็็นธรรม
78จาก กสม. ร่่วมประชุุม “การติิดตามสถานการณ์์สิิทธิิมนุุษยชนในบริิบทของการเลืือกตั้้�ง: มาตรฐาน หลัักการ และวิิธีีการ”, โดย สำำ�นัักงาน
64
คณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ, 11 พฤษภาคม 2566. สืืบค้้นจาก https://nhrc.or.th/News/Activity-News/22680.aspx