8. เรื่อง กรณีการขายฝากตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ข้อเสนอแนะฯ ที่ ๑/๒๕๖๑) กสม. ได้รับเรื่องร้องเรียนจากผู้ร้อง กรณีไม่ได้รับความเป็นธรรมในการเรียกดอกเบี้ย และการบังคับคดี โดยกล่าวอ้างว่าสถานการณ์การเป็นหนี้ของประชาชนเกิดจากการ ขาดความรู้ความเข้าใจในเรื่องการบริหารจัดการการเงินและหนี้สิน สัญญาที่ไม่เป็นธรรม การเข้าไม่ถงึ แหล่งเงินในระบบ การกูย้ มื เงินนอกระบบทีม่ กี ารเก็บดอกเบีย้ สูงกว่าทีก่ ฎหมาย ก�ำหนด การขายฝากที่ดินและบ้าน เมื่อหาเงินมาช�ำระหนี้ไม่ได้ก็จะถูกยึดบ้านและที่ดิน การที่เกษตรกรประสบปัญหาจากการไม่สามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุน จึงต้องอาศัยช่องทาง ที่ง่ายและรวดเร็ว อาทิ การกู้ยืมเงินนอกระบบ การให้สินเชื่อโดยไม่มีหลักประกัน ส่งผล ให้เกิดการติดตามทวงหนี้อย่างไม่เป็นธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การใช้สัญญาขายฝาก แทนสัญญาจ�ำนองท�ำให้เกิดปัญหาต่อเนื่อง กล่าวคือ เมื่อท�ำสัญญาขายฝากแล้ว ผู้ซื้อฝาก มักก�ำหนดค่าตอบแทนอื่น ๆ หรือก�ำหนดค่าธรรมเนียมการไถ่ทรัพย์สูงกว่าดอกเบี้ย หรือก�ำหนดข้อตกลงพิเศษที่ผู้ขายฝากต้องจ่ายให้ผู้ซื้อฝากเกินกว่าอัตราอันสมควร หรือ การหลบเลี่ยงไม่ให้ไถ่ทรัพย์ หรือการไถ่ทรัพย์ที่พ้นก�ำหนดเวลาต้องเสียค่าธรรมเนียม บทที่ ๒ ผลการด�ำเนินงานของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๒๔๗ ว่าเกิดจากการกระท�ำของเจ้าหน้าที่ของรัฐหรือไม่ รวมทั้งหาแนวทางในการป้องกัน มิให้เกิดกรณีเช่นนี้อีก และหากพบว่ามีเจ้าหน้าที่ของรัฐกระท�ำการโดยไม่มีกฎหมาย ให้อ�ำนาจ หรือเป็นการกระท�ำเกินสมควรแก่เหตุจนเป็นเหตุให้ผู้ต้องขังได้รับบาดเจ็บ และถึ ง แก่ ค วามตายอั น เป็ น การกระท� ำ ที่ ขั ด ต่ อ หลั ก สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน ก็ ค วรพิ จ ารณา ด� ำ เนิ น การแก่ เจ้ า หน้ า ที่ ซึ่ ง กระท� ำ การดั ง กล่ า วให้ เ ป็ น ไปตามกฎหมายที่ เ กี่ ย วข้ อ ง ต่อไป (๒) ควรก�ำหนดแนวทางปฏิบัติส�ำหรับเจ้าหน้าที่ของเรือนจ�ำ เพื่อเป็นหลักประกันว่า ในกรณีฉุกเฉินหรือกรณีที่มีความจ�ำเป็น ผู้ต้องขังจะต้องได้รับรักษาพยาบาลโดยเร็ว ตามพระราชบัญญัตริ าชทัณฑ์ พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๕๕ และข้อก�ำหนดมาตรฐานขัน้ ต�ำ่ แห่ง สหประชาชาติในการปฏิบตั ติ อ่ ผูต้ อ้ งขัง ข้อที่ ๒๗ (United Nations Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners : Mandela Rules) (๓) กรมราชทัณฑ์ควรให้ความรู้แก่เจ้าหน้าที่ราชทัณฑ์ในเรื่องมาตรฐานระหว่างประเทศ ด้านสิทธิมนุษยชนและส่งเสริมการปฏิบัติงานให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๑๘ และข้อก�ำหนดมาตรฐานขั้นต�่ำแห่งสหประชาชาติว่าด้วยการ ปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง (Mandela Rules) โดยเฉพาะในประเด็นการต่อต้านการทรมานตาม อนุสญ ั ญาการต่อต้านการทรมานและการประติบตั หิ รือการลงโทษทีโ่ หดร้ายไร้มนุษยธรรม หรือทีย่ ำ�่ ยีศกั ดิศ์ รี และสิทธิในการได้รบั การรักษาพยาบาลกรณีเจ็บป่วยอย่างทันท่วงทีและ เหมาะสมกับสภาพอาการ ส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติ ส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติควรเร่งรัดพนักงานสอบสวน สถานีต�ำรวจภูธรเมืองสงขลา ให้ด�ำเนินการจัดท�ำและสรุปส�ำนวนการชันสูตรพลิกศพเสนอต่อพนักงานอัยการจังหวัด สงขลา รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประจำ�ปีงบประมาณ ๒๕๖๑ 93

Select target paragraph3