รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจำ�ปีงบประมาณ ๒๕๖๑
82
๒.๒ การจั ด ท� ำ รายงานผลการประเมิ น
สถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศ
การจั ด รายงานผลการประเมิ น
สถานการณ์ ด ้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนเป็ น หน้ า ที่
และอ�ำนาจของ กสม. ตามบทบั ญ ญั ติ แ ห่ ง
รั ฐ ธรรมนู ญ ฉบั บ ปั จ จุ บั น มาตรา ๒๔๗ (๒)
และพระราชบัญญัตปิ ระกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติฯ มาตรา
๒๖ (๒) และมาตรา ๔๐ ซึ่งให้ กสม. จัดท�ำ
รายงานดังกล่าวให้แล้วเสร็จภายในเก้าสิบวัน
นับแต่วันสิ้นปีปฏิทินเพื่อเสนอต่อรัฐสภาและ
คณะรัฐมนตรี และเผยแพร่ให้แก่ประชาชนทราบ
เป็นการทัว่ ไป รวมทัง้ ให้กรรมการสิทธิมนุษยชน
แห่งชาติมาแถลงรายงานนี้ต่อรัฐสภาด้วย ส่วนการเสนอความเห็นเกี่ยวกับการปฏิบัติตามหนังสือสัญญาเกี่ยวกับ
การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนเป็นหน้าที่และอ�ำนาจตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วย
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติฯ มาตรา ๒๗ (๔)
ส�ำหรับผลการด�ำเนินการในเรื่องดังกล่าวในปีงบประมาณ ๒๕๖๑ มีดังนี้
การจัดท�ำรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศประจ�ำปี
ในการจัดท�ำรายงานนี้ กสม. ได้ริเริ่มให้มีการพัฒนากระบวนการและกลไกการติดตามสถานการณ์
ด้ า นสิ ท ธิ มนุ ษยชนในประเทศ โดยได้ศึก ษาข้ อ คิ ด เห็ นของคณะรั ฐ มนตรี หน่ วยงานของรั ฐ ที่ มี ต่ อ รายงาน
ผลการประเมินสถานการณ์ในปีที่ผ่านมา ได้มีการศึกษา สืบค้น รวบรวมข้อมูลและสถิติจากหน่วยงานของรัฐเท่าที่
สามารถท�ำได้หรือที่ได้รับการตอบกลับจากหน่วยงานนั้น มีการปรึกษาหารือร่วมกับศูนย์ศึกษาและประสานงาน
ด้านสิทธิมนุษยชนในภูมิภาค ซึ่งส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในสถาบันศึกษาระดับอุดมศึกษาที่มีข้อตกลงความร่วมมือกับ
ส�ำนักงาน กสม. น�ำหลักการสิทธิมนุษยชนตามทีร่ บั รองในรัฐธรรมนูญ กฎหมายไทยแ���ะกฎหมายระหว่างประเทศ
มาใช้ประกอบการวิเคราะห์ รวมทั้งได้พยายามพัฒนาวิธีจัดเก็บข้อมูลในรูปฐานข้อมูลเบื้องต้นส�ำหรับใช้เป็น
การภายใน ทั้งนี้ เพื่อให้รายงานดังกล่าวมีการจัดท�ำอย่างเป็นระบบ มีกระบวนการท�ำงานที่ต่อเนื่อง และมี
ความน่าเชื่อถือเพิ่มขึ้น
ในปีงบประมาณ ๒๕๖๑ กสม. ได้จัดท�ำรายงานผลการประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน
ของประเทศไทย ประจ�ำปี ๒๕๖๐ และได้เสนอรัฐสภาและคณะรัฐมนตรีเมือ่ วันที่ ๒๐ มีนาคม ๒๕๖๑ ประกอบด้วย
การประเมินสถานการณ์ด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (การทรมานและการบังคับสูญหาย สิทธิใน
กระบวนการยุตธิ รรม เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น) ด้านสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม (สิทธิทางการ
ศึกษา สิทธิด้านสุขภาพ สิทธิในการท�ำงาน) สิทธิมนุษยชนชองบุคคล ๖ กลุ่ม (กลุ่มเด็ก กลุ่มสตรี กลุ่มวิถีและ
อัตลักษณ์ทางเพศ กลุ่มผู้สูงอายุ กลุ่มคนพิการ และกลุ่มชาติพันธุ์/คนไร้รัฐ) และสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชน
๕ ประเด็น (การค้ามนุษย์ สถานการณ์ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ ธุรกิจและสิทธิมนุษยชน การจัดการ
ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และนักปกป้องสิทธิมนุษยชน)
การเสนอความเห็ น เกี่ ย วกั บ การปฏิ บั ติ ต ามหนั ง สื อ สั ญ ญาเกี่ ย วกั บ การส่ ง เสริ ม และคุ ้ ม ครอง
สิทธิมนุษยชน : การจัดท�ำรายงานคู่ขนานตามหนังสือสัญญาที่ประเทศไทยเป็นภาคี
ในปีงบประมาณ ๒๕๖๑ กสม. อยู่ระหว่างการจัดท�ำรายงานคู่ขนานการปฏิบัติตามอนุสัญญาว่าด้วย