รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจำ�ปีงบประมาณ ๒๕๖๑
60
คณะกรรมการนโยบายเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก โดยมีการยกเว้นการบังคับใช้
กฎหมายหลายฉบับทีเ่ กีย่ วข้องกับการคุม้ ครองสิทธิมนุษยชน การมีสว่ นร่วมของประชาชน
และการกระจายอ�ำนาจ อีกทั้งกระบวนการจัดท�ำร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้ขาดการ
รับฟังความคิดเห็นอย่างทั่วถึงและขาดการศึกษาผลกระทบที่จะเกิดขึ้นจากกฎหมาย
อย่างรอบด้าน อาจส่งผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชน
มาตรการ/
แนวทางการแก้ไข
๑. รัฐสภา ในชั้นคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างพระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษ
ภาคตะวันออก พ.ศ. .... และการพิจารณาวาระ ๒ และ ๓ ควรด�ำเนินการ ดังนี้
- จั ด ให้ มี ก ารรั บ ฟั ง ความคิ ด เห็ น ของผู ้ ที่ มี ส ่ ว นเกี่ ย วข้ อ ง โดยเฉพาะผู ้ อ าจได้ รั บ
ผลกระทบจากร่างพระราชบัญญัติฉบับดังกล่าวและนโยบายการพัฒนาเขตพัฒนาพิเศษ
ภาคตะวันออก และผู้มีส่วนได้เสียในระดับพื้นที่เพิ่มเติม รวมทั้งเปิดโอกาสให้นักวิชาการ
และภาคประชาชนได้เสนอความคิดเห็นและข้อห่วงกังวลในรายมาตราในการประชุม
ของคณะกรรมาธิการฯ อย่างกว้างขวางและทั่วถึงเพื่อประกอบการพิจารณาให้ครบถ้วน
รอบด้าน
- พิจารณาให้มีการแก้ไขร่างพระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ. ....
มาตรา ๓๖ ว่าด้วยเรื่องการเข้าใช้ประโยชน์ที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม
หากเป็นการเข้าใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นนอกเหนือจากที่ก�ำหนดในกฎหมายว่าด้วย
การปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ควรด�ำเนินการเท่าที่จ�ำเป็น และจะต้องด�ำเนินการด้วย
วิธีการเพิกถอนที่ดินบริเวณนั้นออกจากการเป็นเขตปฏิรูปที่ดินตามกระบวนการขั้นตอน
ของกฎหมาย รวมทั้งจะต้องชดเชยเยียวยาผู้ได้รับผลกระทบอย่างเป็นธรรม
- พิจารณาให้มกี ารแก้ไขเพิม่ เติม มาตรา ๓๗ และมาตรา ๔๓ แห่งร่างพระราชบัญญัตนิ ี้
เพื่อเป็นหลักประกันว่าการเปลี่ยนแปลงแก้ไขหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไขในการอนุมัติ
อนุญาต หรือการอื่น จะไม่กระทบต่อสิทธิเสรีภาพและกระบวนการมีส่วนร่วมที่มีอยู่ใน
กฎหมายว่าด้วยการนั้น
๒. คณะรัฐมนตรี ควรก�ำชับให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการจัดท�ำแผนการใช้ประโยชน์
ที่ดินในภาพรวมและแผนผังการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน รวมทั้งการจัดท�ำผังเมืองใน
เขตพั ฒ นาพิ เ ศษภาคตะวั น ออก ตามค�ำสั่ ง หั ว หน้ า คณะรั ก ษาความสงบแห่ ง ชาติ ที่
๔๗/๒๕๖๐ ลงวันที่ ๒๕ ตุลาคม ๒๕๖๐ เรื่อง ข้อก�ำหนดการใช้ประโยชน์ในที่ดินในพื้นที่
ระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก พิจารณาด�ำเนินการด้วยความระมัดระวัง ทั้งนี้
การด�ำเนินการดังกล่าวต้องไม่กระทบต่อกระบวนการมีส่วนร่วมของประชาชนที่ได้รับ
การรั บ รองไว้ ต ามรั ฐ ธรรมนู ญ และพั น ธกรณี ร ะหว่ า งประเทศด้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนที่
ประเทศไทยเป็นภาคี และสอดคล้องกับหลักการตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนใน
กรอบสหประชาชาติ หลังปี ๒๕๕๘-๒๕๗๓ (Sustainable Development Goals-SDGs
post-2015-2030)