รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ประจำ�ปีงบประมาณ ๒๕๖๑ 100 (๔) การดูแลรักษาที่สาธารณประโยชน์ ควรใช้หลักการมีส่วนร่วมของประชาชนในพื้นที่ (๕) กรณีมีข้อโต้แย้งเรื่องแนวเขต หน่วยงานที่มีอ�ำนาจหน้าที่ดูแลรักษาควรด�ำเนินการ พิสูจน์สิทธิในที่ดินของประชาชนในพื้นที่ซึ่งอ้างว่ามีสิทธิในที่ดินเหนือรัฐให้แล้วเสร็จ ก่อนที่จะด�ำเนินการตามมาตรการทางปกครองกับประชาชน (๖) ก่อนจะด�ำเนินคดีอาญาแก่ประชาชน เจ้าหน้าที่และหน่วยงานของรัฐควรพิจารณา การกระท�ำของประชาชนว่าเป็นการกระท�ำอันเป็นการละเมิดกฎหมายอย่างร้ายแรง หรือไม่ เนื่องจากเจ้าหน้าที่และหน่วยงานภาครัฐควรพิจารณาการด�ำเนินมาตรการบังคับ แก่ประชาชนอย่างรอบคอบเพื่อป้องกันการกระท�ำที่อาจก่อให้เกิดการละเมิดสิทธิของ ประชาชน (๗) ในกรณีที่ต้องมีการชดเชยเยียวยาความเสียหายให้แก่ประชาชนผู้ได้รับผลกระทบ ควรด�ำเนินการด้วยความรวดเร็ว โดยค�ำนึงถึงหลักความเหมาะสมและเป็นธรรม (๘) ในกรณีหน่วยงานราชการต้องการเปลี่ยนแปลงสภาพการใช้ประโยชน์ในที่ดินอันเป็น สาธารณสมบัติของแผ่นดินประเภทพลเมืองใช้ร่วมกัน ต้องด�ำเนินการตามระเบียบที่ เกี่ยวข้องก่อน และควรให้ประชาชนที่เกี่ยวข้องมีส่วนร่วมในการตัดสินใจว่าสมควร เปลี่ยนแปลงสภาพการใช้ประโยชน์ในที่ดินนั้นหรือไม่ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย (๑) ควรพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติม ข้อ ๒ แห่งกฎกระทรวง ฉบับที่ ๒๖ (พ.ศ. ๒๕๑๖) และควรพิจารณามอบหมายให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในฐานะผู้ก�ำกับดูแล กรมที่ดิน แก้ไขเพิ่มเติมข้อ ๑๒ แห่งระเบียบกรมที่ดิน ว่าด้วยการออกหนังสือส�ำคัญ ส�ำหรับที่หลวง พ.ศ. ๒๕๑๗ โดยเพิ่มเติมสถานที่ปิดประกาศการออก นสล. อีกหนึ่งแห่ง คือ ณ ที่ท�ำการผู้ใหญ่บ้าน ๑ ฉบับ และเห็นควรเพิ่มเติมขั้นตอนการประชุมประชาคมของ ประชาชนในพื้นที่ประกาศออก นสล. เพื่อให้การประกาศออก นสล. เป็นที่รับทราบโดย ทั่วกันและยังเป็นการรับฟังความเห็นของประชาชนในพื้นที่ด้วย (๒) รัฐมนตรีว่าการ กระทรวง���หาดไทยควรพิจารณาแก้ไขเพิ่มเติมระเบียบกระทรวงมหาดไทย ว่าด้วยการ มอบหมายให้สภาต�ำบลหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ ช่วยเหลือในการด�ำเนินการ ออกหนังสือส�ำคัญส�ำหรับทีห่ ลวง พ.ศ. ๒๕๔๓ ข้อ ๙ โดยเพิม่ เติมก�ำหนดระยะเวลาในการ ด�ำเนินการของสภาต�ำบลหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิน่ ส่งเสริมและคุม้ ครองสิทธิมนุษยชน และข้อเสนอแนะในการแก้ไขปรับปรุงกฎหมาย กฎ ระเบียบ หรือค�ำสั่งใด ๆ เกี่ยวกับการ ออกหนังสือส�ำคัญส�ำหรับที่หลวง (นสล.) เพื่อให้สอดคล้องกับหลักสิทธิมนุษยชน การดำ�เนินการ หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง 12. เรื่อง กระทรวงมหาดไทย แจ้งให้กรมที่ดินพิจารณาด�ำเนินการตามข้อเสนอแนะของ กสม. แล้ว กรณีการพิจารณาร่างพระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก พ.ศ. .... ซึ่ง อาจส่งผลกระทบต่อสิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน (ข้อเสนอแนะฯ ที่ ๖/๒๕๖๐) ด้วย สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ได้มีมติรับหลักการร่างพระราชบัญญัติเขตพัฒนาพิเศษ