รายงานผลการปฏิบัติงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ประจำ�ปีงบประมาณ ๒๕๖๑
98
ได้พิจารณากรณีตามค�ำร้องที่เกี่ยวข้อง บทบัญญัติของกฎหมาย หลักการสิทธิมนุษยชน
งานวิจยั ทีเ่ กีย่ วข้อง ตลอดจนความเห็นของผูท้ รงคุณวุฒแิ ละพยานผูเ้ ชีย่ วชาญแล้ว มีสาระ
ส�ำคัญและประเด็นปัญหาที่ควรพิจารณาเสนอแนะมาตรการหรือแนวทางในการส่งเสริม
และคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงและชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมที่ได้รับ
การคุม้ ครองสิทธิตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๖๐ มาตรา ๔๓ (๒)
ในการจัดการ บ�ำรุงรักษา และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมและ
ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุลและยั่งยืน
ข้อเสนอแนะ
คณะรัฐมนตรี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กระทรวงมหาดไทย
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงวัฒนธรรม และกระทรวงการพัฒนาสังคมและ
ความมั่นคงของมนุษย์
(๑) หน่วยงานของรัฐควรยุติการจับกุมชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยงและชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิม
ซึง่ ยังประสงค์ให้มกี ารพิสจู น์สทิ ธิวา่ เป็นผูอ้ ยูม่ าก่อนการประกาศเป็นพืน้ ทีป่ า่ สงวนแห่งชาติ
และอุทยานแห่งชาติ โดยเฉพาะการใช้วิธีการรุนแรงโดยขับไล่ เผาท�ำลายพืชผลอาสิน
หรือทรัพย์สิน และหน่วยงานของรัฐจะด�ำเนินการขับไล่หรือไล่รื้อผู้บุกรุกได้หลังจากที่มี
การด�ำเนินการพิสูจน์สิทธิและเข้าสู่กระบวนการยุติธรรมจนคดีถึงที่สุดแล้วเท่านั้น
(๒) รัฐจะต้องพิจารณาแนวทางการแก้ไขปัญหาที่มีดุลยภาพระหว่างการใช้อ�ำนาจของรัฐ
กับสิทธิของประชาชนหรื���ชุมชนทีอ่ ยูใ่ นป่า ตลอดจนเชือ่ มโยงแนวทางการแก้ไขปัญหานัน้
กับประโยชน์ส่วนรวม โดยควรเลือกใช้มาตรการทางปกครองที่เหมาะสม แทนการใช้
มาตรการทางอาญา
(๓) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมควรพิจารณาทบทวนและปรับปรุง
ขั้นตอนก่อนการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติหรือเขตป่าสงวนแห่งชาติ ตลอดจนแนวทาง
ล�ำดับแรกในการจัดการปัญหาข้อพิพาทในการใช้ประโยชน์หรือการถือครองพื้นที่ระหว่าง
กลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงและชุมชนท้องถิ่นดั้งเดิมกับหน่วยงานของรัฐในเชิงสร้างสรรค์
(Constructive Dialogue) โดยจัดตั้งคณะกรรมการหรือกลไกกระบวนการมีส่วนร่วมของ
ชุมชนซึ่งมีส่วนได้เสียโดยตรง
การดำ�เนินการ
หน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง
ส�ำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี แจ้งว่ารองนายกรัฐมนตรี (นายวิษณุ เครืองาม) สั่งและ
ปฏิบตั ริ าชการแทนนายกรัฐมนตรี ได้มคี ำ� สัง่ มอบหมายให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดล้อมเป็นหน่วยงานหลัก รับข้อเสนอของ กสม. ไปพิจารณาร่วมกับ กระทรวงเกษตร
และสหกรณ์ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
กระทรวงยุติธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ส�ำนักงานคณะกรรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจ
และสังคมแห่งชาติ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อศึกษาแนวทางและความเหมาะสมของ
ข้อเสนอดังกล่าว และให้กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิง่ แวดล้อมสรุปผลการพิจารณา
หรือผลการด�ำเนินการเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวในภาพรวม แล้วส่งให้ส�ำนักเลขาธิการ
คณะรัฐมนตรี ภายใน ๓๐ วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งค�ำสั่งเพื่อน�ำเสนอคณะรัฐมนตรีต่อไป