๑๖
การระดมสมอง (Brainstorming)
• วิทยากรกระบวนการเป็นผู้นำในการระดมสมอง และให้ผู้ช่วย ๑ – ๒ คน เป็นผู้บันทึก
ความเห็นจากผู้เข้าร่วม
• เน้นการแก้ไขปัญหาโดยตรงหรือจำกัดกรอบในการพูดคุยไปสู่การหาแนวทางในการแก้ไข
ปัญหา
• เสริมพลังให้เกิดการแสดงความเห็นและแนวคิดใหม่ ๆ จำนวนมาก ซึ่งจำนวนจะนำไปสู่
คุณภาพของความคิดเห็น
• ให้เวลาผู้เข้าร่วม ๒ – ๓ นาที ในการเขียนความเห็นและแนวคิดของตนเองในกระดาษ
• เชิญชวนผู้เข้าร่วมให้แลกเปลี่ยนความเห็น โดยให้โอกาส ๑ คน ต่อ ๑ ความเห็น
• คำนึงถึงการตรงต่อเวลา เพื่อให้ทุกคนสามารถแลกเปลี่ยนความเห็นได้อย่างทั่วถึง
• เขียนแนวคิดที่ได้อย่างรวดเร็วลงบนกระดาษฟลิปชาร์ท
• ไม่ต้องจัดการกับความเห็น ให้เขียนคำจากความเห็นของผู้เข้าร่วมโดยตรง
• การนำเสนอความเห็ นสามารถทำได้ผ ่านการวาดภาพ การแสดงความรู ้ส ึ ก การใช้ ค ำ
เปรียบเทียบ การใช้สถานการณ์หรือบุคคล เป็นต้น
• จำไว้ว่าไม่มีคำตอบที่ผิด
การใช้วิธีจัดกลุ่มคำ (Nominal Group Method)
วิ ธ ี น ี ้ ค ล้ า ยกั บ การระดมสมอง โดยออกแบบกระบวนการด้ ว ยการกระตุ้ น และสนั บ สนุ น
ให้ผ ู้เข้าร่ว มแต่ล ะคนช่ว ยเหลื อซึ ่ง กั น และกัน รวมถึงเป็นการป้ องกัน ไม่ ให้เ กิ ด การครอบงำทางความคิ ด
จากใครคนใดคนหนึ่ง การดำเนิน กิจ กรรมเริ่มจากการถามคำถามผู้เข้าร่ว ม และให้ผู้เข้าร่ว มเขียนคำตอบ
ตามความเห็นของตนเองลงในกระดาษหรือบัตรคำ และให้ผู้เข้าร่วมนำเสนอความเห็นของตนเองโดยวิทยากร
เขียนความเห็นของผู้เข้าร่วมตามลำดับ และให้ผู้เข้าร่วมเพิ่มเติมลำดับคำที่วิทยากรเขียน หลังจากนั้น วิทยากรนำ
การพูดคุยแลกเปลี่ยนและจัดลำดับความสำคัญของความเห็นจากเรื่องที่สำคัญมากที่สุดไปน้อยที่สุด
การสนทนากลุ่มย่อย (Small Group Discussion)
การจัดการสนทนากลุ่มย่อยนั้น สามารถแบ่งผู้เข้าร่วมได้กลุ่มละ ๓ – ๘ คน โดยสามารถ
ใช้หัวข้อเรื่องเดียวกันหรือต่างกันก็ได้ในการสนทนากลุ่มย่อย และสุดท้ายเป็นการรวมกลุ่มใหญ่เพื่อให้แต่ละกลุ่ม
ร่วมแลกเปลี่ยนผลลัทธ์ที่ได้จากการสนทนาแลกเปลี่ยนความเห็นร่วมกันในกลุ่มย่อย โดยผู้เข้าร่วมในกลุ่มย่อย
ออกมานำเสนอผลจากการสนทนา ทั้งนี้ การสนทนาในภาพรวมของกลุ่มใหญ่นั้น ควรมีวิทยากรอำนวยการ
เพื่อกระตุ้น และเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมได้วิพ ากษ์ และเสนอความเห็นเพิ่มเติม โดยที่วิทยากรต้องตั้งใจฟัง
และจดบันทึกประเด็นสำคัญในเวทีเพื่อนำเสนอข้อสรุปจากกิจกรรมดังกล่าว
หากจำเป็นวิทยากรกระบวนการสามารถใช้คำถามที่เอื้อให้เกิดการตอบคำถาม ซึ่งมีตัวอย่าง
การจัดสนทนากลุ่มย่อยในแบบต่าง ๆ ดังนี้
• การสนทนาเป็นคู่ (Pair Discussion) ซึ่งสามารถจัดกลุ่ม ๒ – ๓ คน เพื่อให้ทำกิจกรรม
พูดคุยแลกเปลี่ยนความเห็นระหว่างกัน
• การสนทนาแบบม้าหมุน (Carousel) เป็นการจัดกลุ่มผู้เข้าร่วมกลุ่มละ ๕ – ๘ คน หลังจาก
ที่พูดคุยกันแล้ว ให้ผู้เข้าร่วมกลุ่มละ ๒ คน อยู่ประจำกลุ่ม เพื่ออธิบายผลลัพธ์ที่ได้หารือร่วมกันของกลุ่มให้กับ