การให้น�้ำหนักพยานและการเตรียม
รายงานการตรวจสอบหาข้อเท็จจริง
แม้วา่ ไม่มแี นวทางทีช่ ดั เจนทีจ่ ะก�ำหนดได้วา่ ข้อมูลจ�ำนวนเท่าใดทีเ่ พียงพอแล้วส�ำหรับการเก็บรวบรวมหลักฐาน แต่มกี ฎหลัก
บางข้อทีค่ วรค�ำนึงถึงดังต่อไปนี้
มาตรฐานของการพิสูจน์ทั่วไปที่ใช้โดยสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ จะใช้มาตรฐานของกฎหมายแพ่งเพื่อพิจารณา
ว่าฝ่ายใดน่าเชื่อถือมากกว่ากัน (balance of probabilities) มากกว่าการพิจารณาโดยใช้มาตรฐานของกฎหมายอาญาในเรื่อง
“ปราศจากข้อสงสัย” (beyond reasonable doubt) ซึ่งถือว่าเป็นมาตรฐานที่ต�่ำกว่า และอาจหมายความว่า มีหลักฐาน
จ�ำนวนไม่น้อยแสดงให้เห็นว่าอาจจะมีหรือไม่มีข้อกล่าวหาก็เป็นได้
ผู้ตรวจสอบควรทบทวนหลักฐานเพื่อตรวจสอบความครบถ้วน น�้ำหนักในการสืบสวน ตลอดจนความน่าเชื่อถือของ
พยาน หากจ�ำเป็น การสัมภาษณ์รอบสองอาจจะจัดขึ้นได้เพื่อให้การชี้แจงเพิ่มเติม (แม้ว่าจะเป็นข้อยกเว้นก็ตาม) เพื่อท�ำให้
หลักฐานอื่นๆ แน่นขึ้น หรือเพื่อให้ค�ำแนะน�ำว่าอาจค้นพบหลักฐานอื่น ๆ เพิ่มเติมได้
การประเมินน�้ำหนักของหลักฐาน หลักฐานทางกายภาพนับว่าเป็นรูปแบบของหลักฐานที่ดีที่สุด (มีน�้ำหนักในการ
สืบสวนมากที่สุด) เพราะเป็นรูปธรรมมากที่สุดและใช้การตีความน้อยที่สุด น�้ำหนักของหลักฐานอาจลดลง ถ้าไม่มีการเก็บรักษา
ที่ดีพอที่จะแสดงได้ว่าหลักฐานจะไม่ถูกเปลี่ยนแปลง ซึ่งเรียกว่า “ความมั่นใจในสายการครอบครอง”
เอกสารทางการที่ออกในขณะหรือใกล้เวลาเกิดเหตุจะมีน�้ำหนักในการสืบสวนมาก เช่น รายงานของเจ้าหน้าที่ต�ำรวจ
ที่ท�ำขึ้นทันทีหลังจากเกิดเหตุจะ��ือว่ามีน�้ำหนักมากกว่ารายงานที่ท�ำหลังจากวันเกิดเหตุแล้วหลายวันหรือหลังเริ่มมีการ
สืบสวนแล้ว อย่างไรก็ดี ควรให้นำ�้ หนักแก่บนั ทึกประจ�ำวันของเจ้าหน้าทีต่ ำ� รวจ หรือบันทึกต่าง ๆ ของทางการ เนือ่ งจากมีความ
น่าเชื่อถือได้มากกว่า โดยเฉพาะบันทึกที่การระบุเวลาที่แม่นย�ำไว้
ปัจจัยอื่น ๆ ที่จะน�ำมาพิจารณา ได้แก่ เอกสารนั้นเป็นต้นฉบับ หรือการได้รับการรับรอง หรือการพิสูจน์ว่าเป็นของแท้
หรือไม่ เอกสารดังกล่าวมีน�้ำหนักกว่าส�ำเนาต่าง ๆ เพียงอย่างเดียว การประเมินน�้ำหนักของหลักฐานทางเอกสารยังต้อง
ประเมินเนื้อหาในเอกสาร และประเมินร่วมกับหลักฐานประเภทอื่นด้วย เอกสารแสดงสิ่งที่บุคคลร้องเรียนหรือไม่ หรือมีการ
เชื่อมโยงไปถึงคดีหรือไม่
ค�ำให้การ (testimonial evidence) นั้น ถึงแม้ว่าการใช้กันอย่างแพร่หลาย แต่ก็เป็นหลักฐานที่มีน�้ำหนักน้อย
เนื่องจากหลักฐานเหล่านี้อาจมีอิทธิพลจากการรับรู้ของมนุษย์ แรงจูงใจ และข้อผิดพลาด นอกจากนั้น ค�ำบอกเล่า (หลักฐาน
รับรองที่อธิบายถึงสิ่งที่คนอื่นบอกว่าเกิดขึ้น) ก็เป็นรูปแบบหนึ่งของหลักฐานรับรอง แม้ว่าจะมีน�้ำหนักในการสืบสวน
ระดับหนึ่ง
LAW
EVIDENCE
REGURATION
80
มาตรฐานและแนวทางการด�ำเนินงานของสถาบันสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ