•
พระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558
พระราชบั ญ ญั ติ แ รงงานทางทะเล พ.ศ. 2558 มี ห ลั ก การและเหตุ ผ ลในการตรา พ.ร.บ. ฉบั บ นี้
เนื่องจากสภาพการจ้างงาน การทำงานบนเรือเดินทะเลมีลักษณะและสภาพของงานซึ่งมีความแตกต่างจากการ
ทำงานของลูกจ้างทั่วไปที่ต้องทำงานบนเรือเดินทะเลที่มีความเสี่ยงภัยทางทะเลและมีระยะเวลาการทำงานที่
ต่อเนื่องยาวนาน ประกอบกับความสัมพันธ์ของคนทำงานบนเรือกับเจ้าของเรือบางส่วนมิได้ มีความสัมพันธ์
ตามสัญญาจ้างแรงงาน กฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงานไม่อาจให้ความคุ้มครองแก่ลูกจ้างและคนประจำ
เรือให้ได้รับความเป็นธรรมและมีมาตรฐานและสภาพการจ้าง การทำงาน และความปลอดภัยและสุขอนามัยได้
อย่างมีประสิทธิภาพ จึงจำเป็นต้องมีกฎหมายว่าด้วยแรงงานทางทะเลขึ้นโดยเฉพาะ
นอกจากนี้ การทำงานของลูกจ้างและคนประจำเรือยังเกี่ยวข้องกับกิจการขนส่ งทางทะเลระหว่าง
ประเทศที่ ต้ อ งนำมาตรฐานสากล คื อ อนุ สั ญ ญาว่ าด้ ว ยแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2549 (Maritime Labor
Convention 2006) ขององค์ การแรงงานระหว่ างประเทศ (ILO) มาปฏิ บั ติต่อ แรงงานทางทะเลเป็ น กรณี
เฉพาะ ประเทศไทยจึงสมควรที่จะต้องมีกฎหมายเพื่อกำหนดมาตรฐานการทำงานของลูกจ้างและคนประจำ
เรือและการออกใบรับรองด้านแรงงานทางทะเลแก่เรือขนส่งทางทะเลที่ชักธงไทยเพื่อคุ้มครองแรงงานทาง
ทะเลอันจะเป็ นการรับ รองว่ าแรงงานทางทะเลจะได้รับการปฏิบัติอย่างเป็นธรรมตามมาตรฐานสากล เพื่อ
ป้องกันการใช้มาตรการของรัฐเจ้าของท่าเรือต่อ เรือไทยที่เดินทางระหว่างประเทศ เช่น การกักเรือ การตรวจ
เรือการสั่งให้แก้ไขข้อบกพร่อง และเพื่อประโยชน์ในการวางมาตรการควบคุม กำกับ ดูแล และบริหารจัดการ
ในการออกใบรั��รองด้านแรงงานทางทะเลให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล และเป็นการส่งเสริมการพัฒนากิจการ
พาณิชยนาวีของประเทศไทยอีกทางหนึ่งด้วย
พ.ร.บ. ฉบับนี้มีการกำหนดหลักเกณฑ์อันเป็นสาระสำคัญที่เกี่ยวกับสิทธิแรงงาน เช่น กำหนดห้ าม
เจ้าของเรือให้บุคคลอายุต่ำกว่า 16 ปีบริบูรณ์ทำงานบนเรือ18 และห้ามเจ้าของเรือให้คนประจำเรือที่มีอายุต่ำ
กว่า 18 ปีบริบูรณ์ทำงานที่อาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพหรือความปลอดภัย และคนประจำเรือต้องมีใบรับรอง
แพทย์มาแสดงว่ามีความพร้อมด้านสุขภาพในการทำงานบนเรือ19 ในส่วนของการกำหนดสภาพการจ้าง มีการ
กำหนดให้เจ้าของเรือทำข้อตกลงการจ้างงานของคนประจำเรือเป็นหนังสือ กำหนดให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวง
แรงงานกำหนดอัต ราค่ าจ้ างขั้ น ต่ ำ กำหนดจำนวนวั น ลาป่ ว ยที่ ค นประจำเรื อมี สิ ท ธิ ได้รับ ค่ าจ้ าง กำหนด
ระยะเวลาการทำงานในวันทำงานปกติและการทำงานล่วงเวลาของคนประจำเรือ และกำหนดจำนวนวันหยุด
ประจำปีของคนประจำเรือปีหนึ่งไม่น้อยกว่าสามสิบวัน นอกจากนี้ยังมีการกำหนดมาตรฐานที่พักอาศัย สิ่ง
อำนวยความสะดวก อาหาร และโภชนาการบนเรือ การจัด ให้ มี การรัก ษาพยาบาล การคุ้ม ครองต่อ ชี วิ ต
ร่างกาย และอนามั ย ของคนประจำเรื อ รวมถึงกำหนดให้ เจ้าของเรือ จัดเอกสารที่ มี ขั้นตอนการร้ องเรีย น
เกี่ยวกับสภาพการจ้าง สภาพการทำงาน และสภาพความเป็นอยู่ของคนประจำเรือ สิทธิ การรวมตัวและการ
เจรจาต่อรอง กำหนดให้คนประจำเรือและเจ้าของเรือมีสิทธิรวมตัวกันเพื่อเจรจาต่อรองหรือเรียกร้องเกี่ยวกับ
สภาพการจ้าง สภาพการทำงาน และการส่งเสริมความสัมพันธ์อันดีระหว่างกัน
18
มาตรา 15 แห่งพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558
19
มาตรา 17 แห่งพระราชบัญญัติแรงงานทางทะเล พ.ศ. 2558
42