2.4
(ร่าง) แผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน9
ประเทศไทยกำลังดำเนินการจัดทำ (ร่ าง) แผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน ซึ่ง
จัดทำโดยกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม ทั้งนี้ ร่างดังกล่าวเกิดขึ้นจากความริเริ่มของรัฐบาล
ที่ได้ตระหนักถึงความสำคัญ จำเป็น และเร่งด่วนในการแก้ปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนอันเป็นผลจากการ
ประกอบธุรกิจที่ละเมิดและได้รับการตรวจสอบโดยคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ โดยคณะกรรมการ
สิทธิม นุษยชนแห่ งชาติได้จัดทำข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อรัฐบาลถึงแนวทางการจั ดตั้งกลไกหรือกำหนด
ภารกิจเพื่อกำกับดูแลการลงทุนในต่างประเทศของผู้ลงทุนสัญชาติไทยให้เคารพต่อหลักการพื้ นฐานด้านสิทธิ
มนุษยชนโดยนำหลักการ UNGP มาเป็นกรอบในการดำเนินการ
ที่ผ่ านมา กระบวนการจั ด ทำแผนปฏิ บั ติ การระดับ ชาติว่าด้ ว ยธุรกิจกับสิ ท ธิมนุ ษยชนภายใต้กรม
คุ้มครองสิทธิและเสรีภาพได้ดำเนินการอย่างต่อเนื่อ ง โดยรวมถึงการแต่งตั้งคณะกรรมการกำหนดแนวทาง
จัดทำ ติดตาม และประเมินผลตามแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุร กิจกับสิทธิมนุษยชน และการการจัด
ประชุมระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับ สิ ทธิมนุษยชน (National Dialogue on Business and Human Rights)
เป็นจำนวนทั้งสิ้น 4 ครั้งทั่วประเทศรวบรวมข้อมูลสถานการณ์ธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนในระดับพื้นที่ นอกจากนี้
ยังได้มีการจัดประชุมกลุ่มผู้เชี่ ยวชาญเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้เกี่ยวกับการประเมินสถานการณ์ธุรกิจกับสิทธิ
มนุษยชน และการจัดทำแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนจำนวน 2 ครั้งเพื่ออภิปรายผล
การศึกษา สถานการณ์ธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนในประเทศไทยของภาคประชาสังคม ตลอดจนให้ข้อคิดเห็นและ
ข้อเสนอแนะ เพื่อปรับปรุงในรายงาน รวมทั้งได้รวบรวมประเด็นที่ได้รับการสะท้อนในที่ประชุมเพื่อเป็นข้อมูล
ประกอบการจัดทำแผนปฏิบัติการระดับชาติว่าด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนต่อไป
ภายหลั ง การประชุ ม ข้ า งต้ น กรมคุ้ ม ครองสิ ท ธิ แ ละเสรี ภ าพได้ ร วบรวมข้ อ มู ล ข้ อ คิ ด เห็ น และ
ข้อเสนอแนะที่ได้จากการประชุมหารือร่วมกับภาคส่วนต่าง ๆ ที่เกีย่ วข้อง รวมทั้งข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่
ได้จากการลงพื้นที่ ข้อเสนอแนะที่ได้รับเป็นหนังสือ ข้อเสนอแนะจากคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
ข้อเสนอแนะจากคณะทำงานด้านสิทธิมนุษยชนกับบรรษัทข้ามชาติและองค์กรธุรกิจอื่น ๆ ของสหประชาชาติ
(UN Working Group on the issues of human rights and transnational corporations and other
business enterprises) ข้ อมู ล จากการประมวลสถานการณ์ ปั จ จุบั น รวมทั้ งข้อ สรุป จากการให้ ผู้ เข้าร่ว ม
ประชุมในระดับพื้นที่ และสรุปประเด็นหลัก (Key Priority Area) ที่จะบรรจุไว้ในแผนปฏิบัติการระดับชาติว่า
ด้วยธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน ได้แก่ 1) แรงงาน 2) ชุมชน ที่ ดิน ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม 3) นัก
ปกป้องสิทธิมนุ ษยชน และ 4) การลงทุนระหว่างประเทศ และบรรษัทข้ามชาติ ทั้งนี้ 4 ประเด็นข้างต้นเป็น
ประเด็นที่ได้รับการสะท้อนในหลายพื้นที่ โดยมีลักษณะ รูปแบบ ��ัญหา และกิจกรรมที่หลากหลายเกี่ยวข้อง
กับบุคคล ชุมชน และสังคมในวงกว้าง อีกทั้งประเด็นยังมีความซับซ้อน และเกี่ยวข้ องกับมิติทั้งภายในและ
ภายนอกประเทศ
9
สืบเนื่องจากการที่แผนปฏิบัติการดังกล่าวอยู่ในกระบวนการจัดทำระหว่างการดำเนินการวิจัย รายละเอียดเพิ่มเติมโปรด
ติดตามจากเว็บไซต์กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม, http://www.rlpd.go.th
20