ยากลําบากของชาวบ้านรอบอ่าวปัตตานี และนากุ้งเป็นตัวทําลายล้างแหล่งเพาะพันธุ์ในอ่าว ปัตตานี เพราะการปล่อยน้ําของนากุ้งทําให้พันธุ์สัตว์น้ําถูกทําลายไปหมด สมัยก่อนปลาวางไข่ 100 ตัว ปลาก็จะเกิด 100 ตัว แต่เดี่ยวนี้ปลาฟักไข่ 100 ตัว แต่เกิดแค่ 80 ตัว ที่ปลาเกิดไม่ เยอะเพราะปลาตายจากการปล่อยน้ําของนากุ้ง การทํานากุ้งของนายทุนถือเป็นการละเมิดสิทธิ ของชุมชน แต่ชาวบ้านไม่สามารถทําอะไรได้ เนื่องจากนายทุนมีโฉนดที่ดินมีการแสดงความเป็น เจ้าของ คนที่ 3 : เพิ่มเติมอีกชนิดหนึ่งคือสาหร่ายพรหมนางเป็นพืชที่มีความอุดมสมบูรณ์และ สามารถทําเป็นสินค้าถือเป็นพืชเศรษฐกิจของพื้นที่ ประเด็นที่ 2 พลวัตความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรและวิถีชีวิตของผู้คนในอ่าวปัตตานี ตั้งแต่ อดีต จนปัจจุบัน ได้แก่ 1) สิ่งแวดล้อม 2) ความเชื่อ ภูมิปัญญา 3) สังคมและปัญหาสังคมใน พื้นที่ 4) การพัฒนาทางความเจริญในพื้นที่ การแสดงความคิดเห็นจากผู้เข้าร่วม : คนที่ 1 : ความเชื่ออาจจะเชื่อได้แค่วันนี้ แต่ความศรัทธาไม่สามารถเปลี่ยนแปลงได้ คนที่ 2 : การพัฒนาคือการพัฒนาให้ดีขึ้น เช่น การพัฒนาให้ชาวบ้านมี อาชีพ แต่ต้อง พัฒนาจากสิ่งที่มีอยู่ เช่น อาชีพการประมงทําอย่างไรให้ชาวบ้านสามารถประกอบอาชีพนั้นได้ ตลอด ประเด็นที่ 3 ประเด็นปัญหาที่ทําให้เกิดการเคลื่อนไหว เวลา สาเหตุ แรงจูงใจที่ทําให้เคลื่อนไหว ยุทธวิธีที่ใช้ในการเคลื่อนไหว อุปสรรคหรือเงื่อนไขส่งเสริมให้การเคลื่อนไหวสําเร็จในแต่ละ ประเด็น การแสดงความคิดเห็นจากผู้เข้าร่วม : คนที่ 1: ชาวบ้านทําอะไรนายทุนไม่ได้ คนที่ 2: เจ้าหน้าที่มี แต่ไม่ได้ทําอะไร กฎหมายก็มี แต่ไม่สามารถทําอะไรได้เช่นเดียวกัน 87