ฟูองร้องหากเข้าจับกุม ประกอบกับ อุปสรรคด้านการสื่อสารระหว่างชาวบ้านกับเจ้าหน้าที่
ภาครัฐ อุปสรรคเหล่านี้มีส่วนทําให้เกิดความสับสนในการสร้างความเข้าใจระหว่างฝุายต่าง ๆ
จนอาจจะบานปลายกลายเป็นความเข้าใจผิดในเจตนาของผู้กระทําแต่ละฝุาย จนเกิดเป็นความ
ขัดแย้งขึ้น และส่งผลให้ลดทอนการมีส่วนร่วมในกิจกรรมหรือโครงการต่าง ๆ ในเวลาต่อมา
ทําให้การเคลื่อ นไหวในแต่ละประเด็ น ของชาวประมงพื้นที่อ่ าวปั ตตานีประสบความสําเร็จ
แตกต่างกัน
จากการทําความเข้าใจเรื่องสิทธิชุมชนของแต่ละฝุายที่แตกต่างกัน จนนํามาสู่เงื่ อนไขที่
เป็นอุปสรรคหรือส่งเสริม การเข้าถึงสิทธิชุมชนและการจัดการทรัพยากรในพื้นที่อ่าวปัตตานี
นํ า มาสู่ แ นวทางการแก้ ไ ข ซึ่ ง ทางคณะวิ จั ย มี ค วามเห็ น เบื้ อ งต้ น ว่ า ควรให้ ก ลุ่ ม คนที่ ไ ด้ รั บ
ผลกระทบและมีวิถีชีวิตผูกโยงกับทรัพยากรในชุมชนดั้งเดิมมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ
2. ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
คณะวิจัยได้ทําการวิเคราะห์สภาพปัญหาและสถานการณ์การเข้าถึงสิทธิชุมชนในอ่าว
ปัตตานีจากภาคส่วนต่าง ๆ และประมวลเป็นข้อเสนอเชิงนโยบายสําหรับการแก้ไขปัญหาด้าน
การเข้าถึงสิทธิชุมชนในอ่าวปัตตานี นโยบายแต่ละนโยบายจะสามารถใช้เป็นแนวทางในการ
ตอบสนองต่ อการเข้าถึงสิทธิชุมชนของคนในพื้นที่และการจัดการทรัพยากรธรรมชาติอย่าง
ยั่งยืนและเป็นธรรมในระยะยาว แบ่งเป็นนโยบายหลัก 7 ด้าน ดังนี้
1. ด้านการจัดสรรพื้นที่อ่าวปัตตานีเพื่อการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างยั่งยืน
พื้นที่อ่าวปัตตานีโดยเฉพาะในน้ําและบริเวณชายฝั่งมีความอุดมสมบูรณ์และมีเป็นแหล่ง
อนุ บ าลสั ต ว์ น้ํ า หลายชนิ ด ซึ่ ง ชาวประมงพื้ น บ้ า นเห็ น ว่ า เป็ น พื้ น ที่ สั ต ว์ น้ํ า มี ร สชาติ ห วาน
นอกจากนี้ จากข้อมูลที่มีการทําแหล่งเลี้ยงสัตว์น้ําในอ่าวปัตตานีจึงอาจกล่าวได้ว่า อ่าวปัตตานี
เป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพในการผลิตสัตว์น้ําสูง เช่น สามารถเลี้ยงหอยแครงได้ อย่างไรก็ตาม
สถานการณ์ที่เกิดขึ้นจนก่อให้เกิดข้อพิพาทระหว่างผู้ประกอบการเลี้ยงหอยแครงกับชาวประมง
พื้นบ้านนั้น ควรใช้ในการแก้ไขปัญหาการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างเป็นธรรมกับทุกฝุาย
ภายใต้หลักการเคารพต่อสิทธิชุมชนและความยั่งยืนของทรัพยากร ได้แก่ กําหนดโซนนิ่งสําหรับ
เขตพื้นที่การจัดสรรการใช้ทรัพยากรที่เหมาะสมกับพื้นที่และผู้ที่ใช้ทรัพยากร โดยการมีส่วนร่วม
ของคนในชุมชนหรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียโดยหน่วยงานรัฐเป็นเจ้าภาพ ผ่านคณะกรรมการประมง
68