การเสนอให้กลุ่มเครือข่าย ฯ ออกจากพื้นที่ ในขณะเดียวกันกลุ่มเครือข่าย ฯ มีข้อเสนอว่าหาก
รัฐให้ประชาชนออกจากพื้นที่ นายทุนก็ต้องออกจากพื้นที่เช่นกั น ถึงกระนั้นแม้ว่าชาวบ้านจะ
ออกจากพื้นที่ดังกล่าว แต่นายทุนยังคงกลับเข้าไปเก็บเกี่ยวผลผลิต ซึ่งเจ้าหน้าที่รัฐก็มิได้เข้า
ดําเนินการใด ๆ ในขณะที่เครือข่าย ฯ พยายามเข้าตรวจสอบกลับถูกยิงปืนขู่ จนกระทั่งการ
เคลื่อนไหวของกลุ่มเครือข่าย ฯ ได้ยุติลงโดยการสลายการชุมนุมโดยเจ้าหน้าที่รัฐ
อุเชนทร์ ได้ตั้งข้อสังเกตสําคัญต่อเหตุการณ์ตามที่ปรากฏในรายงานนี้ว่า การเคลื่อนไหว
นี้ถึงแม้ว่าจะมีการใช้มาตรการขั้นเด็ดขาด การตอบโต้ และกดดันจากรัฐบาลซึ่งแสดงให้เห็นถึง
สถานการณ์ความรุนแรงที่เกิดขึ้น แต่การเคลื่อนไหวดังกล่าวย่อมแสดงให้เห็นถึงความเหลื่อมล้ํา
ทางสังคมที่ปรากฏระหว่างกลุ่มผลประโยชน์กับประชาชน ปริมณฑลของการรับรู้ในประเด็น
ดังกล่าวจึงขยายสู่ความเป็นสาธารณะมากขึ้นจากเดิม ขณะเดียวกันการสื่อสารกับสาธารณะ
เกี่ยวกับสถานการณ์ดังกล่าวยังคงไม่มีลักษณะของความ“ไม่เป็นข่าว”อยู่ ซึ่งอาจมองได้ว่าเป็น
ข้อ จํ ากั ด ของกลุ่ ม เครือข่ ายฯในการนํ า เสนอข้ อ มูล เอง ถึง กระนั้ นมติ คณะรัฐมนตรี (ครม.)
ในวันที่ 26 สิงหาคม 2546 นั้น อาจมองได้ว่าเป็นนโยบายสําคัญในการสร้างฐานเสียงแก่พรรค
ไทยรั ก ไทยในภาคใต้ แต่ อี ก ด้ า นหนึ่ ง ถื อ ว่ า มี ค วามสํ า คั ญ เนื่ อ งจากกรณี ก ารจั ด สรรที่ ดิ น
ทํ า กิ น นั้ น เป็ น เรื่ อ งที่ รั ฐ บาลก่ อ นหน้ า ไม่ มี ก ารนํ า มากล่ า วถึ ง ขณะเดี ย วกั น สถานการณ์
การลุกฮือเรื่องสิทธิที่ดินทํากินนี้เอง ได้สะท้อนให้เห็นถึงความแหลมคม และท้าทายในประเด็น
ที่มีการขยับขยายกว้างขึ้นตามภูมิภาคต่าง ๆ อีกทั้งในกรณีนี้ ยังคงเป็นการตั้งคําถามให้คิดต่อ
ได้ถึงการจัดการภาคเกษตรแก่ชุมชนในชนบทที่ยังคงเป็นความหวังแก่อนาคตในสังคมไทยได้
และหากปั ญ หาดั ง กล่ า วในเรื่ อ งการจั ด สรรที่ ดิ น นั้ น ไม่ ไ ด้ รั บ การแก้ ไ ขปั ญ หาอย่ า งจริ ง จั ง
กระแสความคิดในการสร้างสังคมพอเพียงในเขตชนบทเองนั้นก็ ยังเป็ นสิ่งที่ต้ องหาคําตอบ
ในเชิงรูปธรรมต่อไป
กรณีขบวนการแรงงานไร้ที่ดิน (Movimento dos Sem Terra : MST) ในบราซิล
เฌาเปโดร สเตดิเล (ทอมเมอร์ติส, บรรณาธิการ, 2555, p.22-57) แกนนําคนสําคัญในการ
จัดตั้งขบวนการได้อธิบายถึงที่มา และความสําคัญของกลุ่มไว้ว่า ขบวนการแรงงานไร้ที่ดินใน
บราซิ ล เกิ ด ขึ้ น เนื่ อ งด้ ว ยปั จ จั ย ภายหลั ง จากการเฟื่ อ งฟู ข องยุ ค อุ ต สาหกรรมตั้ ง แต่ ปี 1956
จนกระทั่งวิกฤติทางเศรษฐกิจในช่วงปลายทศวรรษ 1970 ซึ่งทําให้คนหนุ่มสาวจํานวนมากที่
เคยละทิ้ ง ไร่ น ากลั บ สู่ ช นบท ขณะเดี ย วกั น การแพร่ ห ลายของกระแสเทววิ ท ยาแห่ ง
การปลดปล่อย (Liberation theology) ในช่วงทศวรรษ 1960 ทําให้คริสตจักรคาทอลิก
19