บทที2่ แนวคิด ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง บทนี้ผู้วิจัยนําเสนอแนวคิดทฤษฎี และวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวของ ภาคประชาสังคมเรื่องสิทธิชุมชน รัฐธรรมนูญ กฎหมายที่เกี่ยวข้องซึ่งได้สํารวจและสืบค้นข้อมูล จากเอกสาร หนั ง สื อ งานวิ จั ย ตั ว บทกฎหมาย รวมทั้ ง ข้ อ มู ล คํ า ร้ อ งและรายงานผลการ ตรวจสอบฯของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติเพื่อศึกษากรอบอํานาจและหน้าที่ของผู้ที่ เกี่ยวข้อง 1. สถานการณ์ และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหวด้านสิทธิชุมชน สิทธิ (Rights) ในสภาวะสังคมสมัยใหม่นั้นได้ถูกกําหนดขึ้นด้วยกับระบบความสัมพันธ์ที่ มีต่อกันระหว่างรัฐ และสังคม ความเข้าใจในเรื่องที่ว่ามนุษย์คนหนึ่งเกิดมาจะต้องได้รับการ ปฏิ บั ติ อ ย่างเท่ าเที ย มผ่ านเป็ น ตั วแสดงหลั ก กระนั้ น กลไกทางเศรษฐกิ จต���มแนวความคิ ด ของอดัม สมิธ ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 จนถึงศตวรรษที่ 20 ก็มีความสําคัญในการทําให้ เรื่องสิทธิเป็นสิ่งกําหนดขนาดของรัฐเชิงอํานาจ ตลอดจนกลไกทางกฎหมายในการที่จะชี้ชัดถึง สิทธิในการเข้าควบคุมรัฐผ่านระบบนิติรัฐ (ธเนศ วงศ์ยานนาวา, 2559, น.348) จึงกล่าวได้ว่า สิทธินั้นเป็นการประกอบสร้างผ่านสภาวะของความเป็นสมัยใหม่ ในขณะเดียวกัน สภาวะความ เป็ น สมั ย ใหม่ นี้ เ องก็ มี ค วามต้ อ งการที่ ส ลั ด ความคิ ด เรื่ อ งความเชื่ อ หรื อ ศาสนาออกไป (ธเนศ วงศ์ยานนาวา, 2544) เพื่อแสดงให้เห็นถึงความกล้าหาญที่จะกําหนดวิถีชีวิต หรือความ เป็นไปแห่งชะตากรรมด้วยตนเอง การเกิดแนวคิดว่าด้วยสัญญาประชาคม (Social contract Theory) จึงเป็นเครื่องหมายทางประวัติศาสตร์ว่าด้วยสิทธิในสังคมสมัยใหม่ที่แสดงให้เห็น ความสําคัญของผู้คนต่อการกําหนดสังคมการเมืองผ่านความเป็ นปัจเจก (Individual) โดยที่ สมาชิกในสังคมต่างเชื่อว่าตนมีสิทธิในการกําหนดชะตากรรมทางการเมือง ซึ่ง หากมองตามวิธี คิดแบบศาสนาแล้ว ชะตากรรมเป็นเรื่องที่พระผู้เป็นเจ้ากําหนดมาตั้งแต่เดิม ชะตากรรมไม่ใช่ เรื่องของมนุษย์ที่จะทําการแตะต้อง ตกแต่งหรือให้เป็นไปตามความปรารถนาของตน แม้ว่าพลัง อํ า นาจในการกํ า หนดชะตากรรมนั้ น จะมาจากสิ่ ง ที่ เ รี ย กว่ า เจตจํ า นงร่ ว มทางการเมื อ ง (Political Will) ก็ตาม 11