รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๘
นอกจากสนธิ สั ญ ญาหลั ก และพิ ธี ส ารดั ง กล่ า วข้ า งต้ น แล้ ว ยั ง มี อ นุ สั ญ ญาด้ า นแรงงานที่ จั ด ท� ำขึ้ น โดยองค์ ก ารแรงงานระหว่ า งประเทศ
(International Labour Organization: ILO) ที่ประเทศไทยได้ให้สัตยาบันไว้ จ�ำนวน ๑๔ ฉบับ๔
๐๓
กฎหมาย กฎ ระเบี ย บภายในประเทศ นโยบาย แผนงาน
ซึ่งเกี่ยวข้องกับการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน และที่
ไม่ขัดหรือแย้งกับข้อ ๐๑ และ ๐๒
๐๔
ปฏิญญา ข้อมติ มาตรฐาน แนวทาง ข้อก�ำหนดระหว่างประเทศ
ทั้งในระดับภูมิภาคและระดับสากลที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริม
และคุม้ ครองสิทธิมนุษยชน ตลอดจนค�ำมัน่ ต่าง ๆ ซึง่ รัฐบาลไทยได้ให้
และ/หรือรับรองไว้ตอ่ ประชาคมระหว่างประเทศ เช่น ในกระบวนการ
เสนอรายงานสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนในประเทศต่อสหประชาชาติ
(Universal Periodic Review: UPR)
ในการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้นในปี ๒๕๕๘ นั้น รายงานจะเทียบเคียงสถานการณ์และการด�ำเนินงาน
ของรั ฐ กั บ เกณฑ์ ห รื อ มาตรฐานข้ า งต้ น และจะประเมิ น ความก้ า วหน้ า หรื อ ถดถอยในด้ า นนั้ น ๆ โดย กสม. เห็ น ว่ า รั ฐ มี ห น้ า ที่
รั บ ผิ ด ชอบในเบื้ อ งแรก ในการส่ ง เสริ ม และคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของบุ ค คลที่ เ กิ ด ขึ้ น ภายในเขตอ� ำ นาจรั ฐ รวมถึ ง บุ ค คล
หรื อ กลุ ่ ม บุ ค คลที่ มี สั ญ ชาติ ไ ทย และการด� ำ เนิ น การที่ มี ผ ลกระทบต่ อ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนในต่ า งประเทศ โดยรั ฐ มี ค วามรั บ ผิ ด ชอบ
ใน ๓ ระดับ ดังนี้
๑
หน้าที่ในการเคารพ
(Obligation to Respect)
รั ฐ ต้ อ งไม่ เ ข้ า ไปแทรกแซงการใช้ สิ ท ธิ ข องประชาชน และไม่
กระท�ำการ หรือละเว้นการกระท�ำใด ๆ ที่เป็นการกระท�ำละเมิด
สิทธิมนุษยชนเสียเอง
๒
หน้าที่ในการคุ้มครอง
(Obligation to Protect)
๓
หน้าที่ในการท�ำให้สิทธิเกิดผลในทางปฏิบัติ
ในการจัดท�ำ อ�ำนวยการให้เกิดขึ้นจริง
(Obligation to Fulfill)
รั ฐ ต้ อ งด� ำ เนิ น การเชิ ง รุ ก (Positive Steps) ในการรั บ รอง
หรือประกันสิทธิของประชาชน เช่น การสร้างกรอบทางกฎหมาย
และนโยบาย รวมถึงการมีมาตรการต่าง ๆ ที่จะช่วยให้ประชาชน
ได้ รั บ รู ้ ถึ ง สิ ท ธิ ดั ง กล่ า ว การช่ ว ยให้ ป ระชาชนสามารถเข้ า ถึ ง
และได้ใช้สิทธิและเสรีภาพที่ได้รับการรับรองในกฎหมายภายใน
และตามพันธกรณีระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชนของไทย
รัฐมีหน้าที่ที่จะต้องคุ้มครองมิให้บุคคลหรือกลุ่มบุคคลถูกละเมิด
สิ ท ธิ จ ากบุ ค คลอื่ น หรื อ กลุ ่ ม อื่ น ใด เช่ น ภาคเอกชน โดยรั ฐ
ต้องมีมาตรการดูแลไม่ให้เกิดการละเมิดสิทธิ แต่หากเกิดการละเมิด
รัฐต้องเข้ามาดูแลให้การคุ้มครอง
๔ ได้แก่ อนุสัญญาฉบับที่ ๑๔ ฉบับที่ ๑๙ ฉบับที่ ๒๙ ฉบับที่ ๘๐ ฉบับที่ ๘๘ ฉบับที่ ๑๐๐ ฉบับที่ ๑๐๔ ฉบับที่ ๑๐๕ ฉบับที่ ๑๑๖ ฉบับที่ ๑๒๒ ฉบับที่ ๑๒๓ ฉบับที่ ๑๒๗ ฉบับที่
๑๓๘ และฉบับที่ ๑๘๒ ดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ <www.mol.go.th/en/node/3422> (เข้าดูเมื่อวันที่ ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๕๙)
5