รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย ปี ๒๕๕๘
บทสรุปผู้บริหาร
การจัดท�ำรายงานประจ�ำปีเพือ่ ประเมินสถานการณ์สทิ ธิมนุษยชนภายในประเทศเสนอต่อรัฐสภา และคณะรัฐมนตรี
และเปิ ด เผยต่ อ สาธารณชนเป็ น อ� ำ นาจหน้ า ที่ ห นึ่ ง ของคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ (กสม.)
ที่ได้บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๒๕๗ (๘) และพระราชบัญญัติ
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ มาตรา ๑๕ (๖) โดยรายงานการประเมินสถานการณ์
สิทธิมนุษยชนภายในประเทศจะเป็นการรายงานให้ทราบถึงสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศว่าในปีนั้น ๆ
มีสถานการณ์ด้านสิทธิมนุษยชนที่เป็นสถานการณ์ที่ส�ำคัญประเด็นใดบ้างที่มีผลกระทบต่อสิทธิของประชาชน
ที่มีการรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญ กฎหมายภายในอื่น ๆ พันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนที่ประเทศไทยเป็นภาคี
มาตรฐานระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง และค�ำมั่นสัญญาต่าง ๆ ที่รัฐบาลไทยได้ให้ไว้ต่อประชาคมระหว่าง
ประเทศ ทั้งในด้านที่เป็นความก้าวหน้าและความถดถอย โดยในการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนฯ กสม.
ใช้เกณฑ์หรือมาตรฐานหลัก ๒ ประการ ได้แก่ (๑) หลักการตามรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช
๒๕๕๐ และรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชัว่ คราว) พุทธศักราช ๒๕๕๗ รวมทัง้ กฎหมายภายในอืน่ ๆ
และ (๒) สิทธิที่ได้รับการรับรองจากสนธิสัญญาระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน ที่ประเทศไทยเป็นภาคี
รวม ๗ ฉบับ รวมทั้งมาตรฐานระหว่างประเทศ และค�ำมั่นสัญญาต่าง ๆ ที่รัฐบาลไทยได้ให้ไว้ต่อประชาคมระหว่าง
ประเทศ ทั้งนี้ รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนภายในประเทศ ประจ�ำปี ๒๕๕๘ มีสาระส�ำคัญ
โดยสรุปแบ่งออกเป็น ๓ ส่วนหลัก ดังนี้
๑. สถานการณ์สิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองรเมือง
กสม. ประเมินสถานการณ์ในภาพรวมว่า สถานการณ์ส่วนใหญ่ยังสืบเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงการเมือง
การปกครอง โดยคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เมื่อวันที่ ๒๒ พฤษภาคม ๒๕๕๗ ซึ่งแม้ว่ารัฐบาล
ภายใต้การน�ำของ คสช. จะพยายามสร้างความปรองดองควบคู่ไปกับการฟื้นฟูสถานการณ์ทางการเมือง
โดยการก�ำหนดมาตรการและแผนงานในการพัฒนาประเทศ การจัดท�ำร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย
พ.ศ.. .... แต่ดว้ ยข้อจ�ำกัด และความยุง่ ยาก ซับซ้อนของสภาพปัญหา กสม. ยังพบข้อเท็จจริงทีส่ ะท้อนความรุนแรง
ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องในประเด็นต่าง ๆ โ���ย กสม. มีข้อสังเกตต่อ ๕ ประเด็นหลัก ได้แก่
XIV