3
ในแง่ของความหมายทั่วไปทางกฎหมาย Black’s law Dictionary ได้ให้ความหมายของ การ
เลือกปฏิบัติ ไว้ว่า “การปฏิบัติใดๆ ต่อบุคคลหรือกลุ่มคนโดยไม่เท่าเทียมกันและไร้เหตุผล หรือ การปฏิบัติ
ที่ไม่เป็นธรรมหรือปฏิเสธที่จะปฏิบัติเนื่องจาก เชื้อชาติ อายุ สัญชาติ หรือศาสนา หรือ การปฏิบัติที่
แตกต่างเนื่องความชอบหรือไม่ชอบที่ปราศจากเหตุผลที่สามารถรับฟังได้”3
สาหรับความหมายของการเลือกปฏิบัติในกรอบของกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ มี
ดังเช่น
กติก าระหว่ า งประเทศว่ า ด้ ว ยสิท ธิ พ ลเมื องและสิ ทธิ ทางการเมื อ ง (International
Covenant on Civil and Political Rights หรือ ICCPR) วางหลักเกี่ยวกับความเสมอภาคและการห้าม
เลือกปฏิบัติไว้ใน ข้อ 26 อันมีหลักสาคัญว่า
“บุคคลทั้งปวงย่อมเสมอกันตามกฎหมาย และมีสิทธิที่จะได้รับความคุ้มครองเท่าเทียมกันตาม
กฎหมาย โดยปราศจากการเลือกปฏิบัติใดๆ ในกรณีนี้ กฎหมายจะต้องห้ามการเลือกปฏิบัติใดๆ และต้อง
ประกันการคุ้มครองบุคคลทุกคนอย่างเสมอภาคและเป็นผลจริงจังจากการเลือกปฏิบัติด้วยเหตุผลใด เช่น
เชื้อชาติ ผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความคิดเห็นทางการเมืองหรือความคิดเห็นอื่นใด เผ่าพันธุ์แห่งชาติหรื���
สังคม ทรัพย์สิน กาเนิด หรือสถานะอื่นๆ”
ความเห็ น ทั่ ว ไปของคณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง สหประชาชาติ (Human
Rights
4
Committee, General Comment 18, Non-Discrimination) ได้มีการอธิบายการเลือกปฏิบัติไว้ว่า การ
เลือกปฏิบัติตามมาตรา 26 ของ ICCPR ดังกล่าวนั้นหมายถึง
“การเลือกปฏิบัติที่ใช้ใน ICCPR นั้นควรเข้าใจว่ามีนัยถึงความแตกต่างใดๆ การกีดกัน การจากัด
หรือ การปฏิบัติเป็นพิเศษ ซึ่งอยู่บนพื้นฐานของเชื้อชาติ สีผิว เพศ ภาษา ศาสนา ความเห็นทางการเมือง
ชาติหรือสังคมดั้งเดิม ทรัพย์สิน สถานะอื่นใด และมีวัตถุประสงค์หรือผลกระทบ (Purpose or Effect) ใน
เชิงอุปสรรคหรือเป็นการลดทอนการใช้สิทธิและเสรีภาพทั้งหลายของบุคคลนั้นบนพื้นฐานของความเท่า
เทียมกัน”
อนุสัญญาว่ าด้ วยการขจัดการเลือกปฏิบัติทางเชือ้ ชาติในทุกรู ปแบบ (Convention on
the Elimination of All Forms of Racial Discrimination หรื อ CERD) วางหลักเกี่ยวกับความเสมอ
ภาคและการห้ามเลือกปฏิบัติไว้ใน ข้อ 1 ดังนี้
“ในอนุสญ
ั ญานี ้ คาว่า “การเลือกปฏิบตั ิทางเชื ้อชาติ”จะหมายถึง การจาแนก การกีดกัน การ
จากัด หรื อการเลือก โดยตังอยู
้ ่บนพื ้นฐานของเชื ้อชาติ สีผิว เชือ้ สาย หรื อชาติกาเนิดหรื อเผ่าพันธุ์
กาเนิด ซึง่ มีเจตนาหรื อมีผลให้ เกิดการระงับหรื อกีดกันการเคารพสิ
้
ทธิมนุษยชนและเสรี ภาพขันพื
้ ้นฐาน
ของบุคคลในด้ านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และในด้ านอื่นๆ ของการดารงชีวิตในสังคม
รวมทังการระงั
้
บหรื อกีดกันการใช้
้
สิทธิเหล่านันอย่
้ างเสมอภาคของบุคคล”
นอกจากนี้ ข้อแนะนาทั่วไป (CERD General Recommendation 14)5 ได้อธิบายความหมาย
ของการเลือกปฏิบัติตามอนุสัญญา CERD ดังนี้
3
Henry Campbell Black, Black’s law Dictionary (Boston: West Publishing, 1979), p. 420.
Human Rights Committee, General Comment 18, Non-discrimination (Thirty-seventh session, 1989)
5
CERD General Recommendation 14 (Art. 2, para. 1: Definition of discrimination)
4