แผนยุทธศาสตร์คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ พ.ศ. 2560 - 2565
13
สาหรับการจัดตั้งถิ่นฐาน การประกอบอาชีพ และการดารงชีวิตตามวิถีวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์
สภาพปัญหาที่พบทั่วไปคือ หน่วยงานรัฐยังขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวิถีชีวิตของกลุ่มชาติพันธุ์ โดยเฉพาะ
การพึ่งพิ งธรรมชาติ และป่ า ท าให้ นโยบายของรัฐด้ านการท่องเที่ ยว และการอนุรั กษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
และสิ่ งแวดล้อม มักดาเนิ นการโดยไม่คานึงถึงสิ ทธิของกลุ่มชาติพันธุ์ในการตั้งถิ่นฐานและสิ ทธิการทากิน
ตามวิถีวัฒนธรรม และไม่สอดคล้องกับการตั้งถิ่นฐานของกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีอยู่เดิม
ส่วนปัญหาเกี่ยวกับการเข้าถึงสิทธิในการฝึกอาชีพของกลุ่มบุคคลที่ยังมิได้พิสูจน์สัญชาติ ตามระเบียบ
กรมพัฒนาฝีมือแรงงานว่าด้วยการฝึกเตรียมเข้าทางาน พ.ศ. 2557 ข้อ 8 (3) กาหนดคุณสมบัติของผู้สมัคร
รับการฝึกว่าต้องมีสัญชาติไทย โดยศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงานในบางจังหวัดจะรับบุคคลไม่มีสัญชาติไทยให้เข้ารับ
การฝึกอบรมกับศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงาน แต่เมื่ออบรมครบตามหลักสูตร ศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงานจะปฏิเสธ
การมอบวุฒิบัตรให้บุคคลที่เข้าฝึกอบรม โดยอ้างว่าเป็นบุคคลที่ไม่มีสัญชาติไทย17
ปั ญ หาในการด าเนิ น การคื น สั ญ ชาติ ไ ทยให้ กั บ คนไทยพลั ด ถิ่ น แม้ รั ฐ สภาได้ ใ ห้ ค วามเห็ น ชอบ
พระราชบัญญัติสัญชาติ (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2555 เมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2555 ซึ่งเป็นกฎหมายคืนสัญชาติไทย
ให้ คนไทยพลั ดถิ่น ที่ เคยอาศัย อยู่ ในเขตแดนของประเทศพม่า และกั มพูช าประมาณ 20,000 คน แต่ในปี
พ.ศ. 2556 ยังไม่มีการดาเนินการคืนสัญชาติให้กับคนไทยพลัดถิ่นจานวนดังกล่าว18
นอกจากนี้ เนื่ องจากไม่มี การคุ้ มครองทางกฎหมายส าหรับสิ ทธิ การแสวงหาที่พักพิ ง ผู้ ลี้ ภัยและ
ผู้แสวงหาที่พักพิงจึงยังคงเสี่ยงต่อการถูกคุกคาม ควบคุมตัว และส่งกลับ ซึ่งเมื่อวันที่ 29 มิถุนายน พ.ศ. 2558
รัฐบาลได้ตัดสินใจส่งชาวอุยกูร์ จานวน 172 คน ให้แก่รัฐบาลตุรกี เพื่อดาเนินการตั้งถิ่นฐานให้แก่ชาวอุยกูร์
เหล่านี้ในตุรกี และเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 รัฐบาลไทยได้ตัดสินใจส่งชาวอุยกูร์ จานวน 109 คน
ซึ่งรัฐบาลจีนได้ส่งหลักฐานการกระทาผิดและการพิสูจน์สัญชาติให้ แก่รัฐบาลไทย เนื่องจากหลายฝ่ายมีความ
กังวลว่าช���วอุยกูร์ที่ถูกกส่งกลับไปยังประเทศจีนอาจถูกลงโทษอย่างรุนแรงจนถึงแก่ชีวิตนั้น รัฐบาลจีนได้ยืนยัน
กับรัฐบาลไทยว่า จะรับรองความปลอดภัยและปฏิบัติต่อบุคคลเหล่านี้ด้วยความเป็นธรรม นอกจากนี้ ผู้ไม่ได้
กระทาความผิดจะได้ รับการดูแลให้ กลับคืนสู่สังคม และรัฐบาลจีนจะจัดหาที่ ทากินให้ตามความเหมาะสม
รัฐบาลจีนยินดีเชิญให้รัฐบาลไทยส่งผู้แทนไปติดตามผลการปฏิบัติ ซึ่งสภาความมั่นคงแห่งชาติจะจัดผู้เกี่ยวข้อง
จากหน่ว ยราชการต่าง ๆ รวมทั้ งจะพิจารณาเชิญองค์กรระหว่างประเทศ อาทิ ICRC เข้าร่วมกับฝ่ายไทย
เดินทางไปตามคาเชิญของรัฐบาลจีน19
(9) ความหลากหลายทางเพศ: เพศสภาวะและความเท่ า เที ย มทางเพศ แม้ รั ฐ ธรรมนู ญ
แห่ง ราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 จะรับรองว่าชายและหญิงมีสิ ทธิเท่าเทียมกัน การเลื อกปฏิบัติ
โดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคลด้วยเหตุต่าง ๆ รวมทั้งเรื่องเพศจะกระทาไม่ได้ แต่กฎกระทรวงกลาโหม ฉบับที่ 37
(พ.ศ. 2516) และฉบับที่ 74 (พ.ศ. 2540) ได้กาหนดลักษณะไม่พึงประสงค์ของการรับราชการทหารประการหนึ่ง
ว่าเป็นผู้ที่เป็นโรคจิต/โรคจิตผิดปกติอย่างร้ายแรงและถาวร และได้ใช้คาดังกล่าวในเอกสารบันทึกผลการตรวจ
เลือกทหารกองเกิน (สด. 43) เป็นผลให้ผู้หลากหลายทางเพศที่ถูกบันทึกดังกล่าวในเอกสาร สด. 43 หลายคน
17
18
19
ประชาไท. องค์กรสิทธิขอผู้ว่าบุรีรัมย์ช่วยชาวบ้านที่ถูกผลักดันออกจากพื้นที่ (ออนไลน์).
http://prachatai.com/journal/2015/07/60535 หน้า 147. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 เมษายน พ.ศ. 2559.
เรื่องเดียวกัน, (สุภาภรณ์ พนัสนาชี และคณะ). หน้า 92.
ข่าวทาเนียบรัฐบาล. (2016). กรณีการส่งกลับผู้ลักลอบเข้าเมืองชาวมุสลิมที่อ้างว่าเป็นชาวตุรกี (ชาวอุยกูร์) (ออนไลน์).
http://www.thaigov.go.th. สืบค้นเมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2559.