3
สถำนกำรณ์สิทธิมนุษยชนและควำมคำดหวังในอนำคต
3.1 สถำนกำรณ์สิทธิมนุษยชน
3.1.1 สถำนกำรณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย
ประเทศไทยได้รับการยอมรั บว่ามีพัฒนาการในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่ก้าวหน้า
ประเทศหนึ่ง 6 แต่จ ากรายงานของหน่ วยงานที่จัดทารายงานสถานการณ์ด้านสิ ทธิมนุษยชนไว้ได้รวบรวม
จากแหล่ งต่าง ๆ ได้แก่ 1) รายงานสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่ งชาติ
2) รายงานสถานการณ์สิทธิมนุษยชนของฮิวแมนไรท์วอทช์ (Human Rights Watch) 3) รายงานสถานการณ์
สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของสถานเอกอั ครราชทู ตสหรั ฐ อเมริ กาประจ าประเทศไทย โดยส านั กงานประชาธิ ปไตย
สิ ทธิ มนุ ษยชนและแรงงาน 4) รายงานสถานการณ์ สิ ทธิ มนุ ษยชนขององค์ กรนิ รโทษกรรมสากล (Amnesty
International Report: AIR) 5) รายงานสถานการณ์ สิ ทธิ มนุ ษยชนของส านั กงานข้ าหลวงใหญ่ สิ ทธิ มนุ ษยชน
แห่ งสหประชาชาติในนามองค์กรระหว่างประเทศด้านสิทธิมนุษยชน OHCHR 6) รายงานประเมินผลสั มฤทธิ์
การดาเนินงานตามแผนสิทธิมนุษยชน ฉบับที่ 2 (ช่วงครึ่งแผน) ประจาปี พ.ศ. 2552 - 2554 มหาวิทยาลัยมหิดล
พบว่า ยังมีสถานการณ์สิทธิมนุษยชนหลายประเด็นที่น่าเป็นห่วง ได้แก่ กระบวนการยุติธรรมการเมืองการปกครอง
เสรีภาพการสื่อสารและสื่อมวลชน สิทธิชุมชนและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ สิทธิและสถานะบุคคลของ
คนไร้รัฐ เป็นต้น โดยสามารถแบ่งออกเป็น 14 ประเด็น ดังนี้
(1) สถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมือง เหตุการณ์การชุมนุมทางการเมืองที่ผ่านมามีทั้งผู้บาดเจ็บ
และเสี ย ชี วิ ต ส่ ง ผลกระทบต่ อ เศรษฐกิ จ สั ง คม ภาพลั ก ษณ์ และเกี ย รติ ภู มิ ข องประเทศไทย รวมทั้ ง
ด้านการท่องเที่ย ว และเกิ ดเป็ น ปมความขัดแย้ง ทางการเมืองเรื่อยมา ส่ งผลให้ รัฐ บาลทั้ง 2 ยุคสมัยต้อ ง
ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินเพื่อบังคับใช้กฎหมายพิเศษ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อรักษาความมั่นคงของประเทศ
ทาให้มีการจากัดสิทธิและเสรีภาพของประชาชนบางประการ อย่างไรก็ตาม กสม. ได้ดาเนินมาตรการต่าง ๆ
เพื่อแก้ไขปัญหาซึ่งเป็นผลจากสถานการณ์ดังกล่าว เช่น ตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชนจากเหตุการณ์
ความรุนแรงอันเนื่องมาจากการชุมนุม จัดทารายงานหรือแถลงการณ์โดยมีเนื้อหาว่า สังคมไทยจาเป็นต้อง
สร้างความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้เสรีภาพในการชุมนุม และการใช้อานาจของรัฐในการบริหารจัดการการชุมนุม
รวมทั้งมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย เช่น การหลีกเลี่ยงการใช้กฎหมายพิเศษ ที่ทั้งภาครัฐและภาคสังคมต้องหา
ทางออกร่วมกัน โดยยึดหลักสิทธิมนุษยชนและคานึงถึงผลประโยชน์สูงสุดของประเทศ เป็นต้น แต่สถานการณ์
ความขั ด แย้ ง ทางการเมื อ งไม่ ไ ด้ ยุ ติ ล งแต่ อ ย่ า งใด และยั ง คงด าเนิ น มาอย่ า งต่ อ เนื่ อ ง ส่ ง ผลให้ เ มื่ อ วั น ที่
22 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ได้เข้าควบคุมอานาจในการบริหารประเทศ
และมีคาสั่ ง ให้ ทุกฝ่ ายยุ ติการชุมนุ ม ภายหลั งจากที่ คสช. เข้าควบคุ มอานาจกา���ปกครองได้มีการจับกุ ม
6
แอมเนสตี้ อิน เตอร์ เ นชั่น แนล. (2559). รายงานสถานการณ์ สิ ท ธิ มนุ ษ ยชน ประจ าปี พ.ศ. 2558 - 2559. หน้า 71 - 72.
แหล่งที่มา: https://www.amnesty.org/download/Documents/POL1025522016THAI.PDF สืบค้นเมื่อวันที่ 28 เมษายน
พ.ศ. 2559.
9