รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๖ แม้รัฐบาลได้ใช้มาตรการด้านการบังคับคดี การคุ้มครองช่วยเหลือเหยื่อจากการค้ามนุษย์ และการป้องกันการค้ามนุษย์ และปีที่ผ่านมาได้มีการดำ�เนินคดีแก่ผู้กระทำ�ผิดเกี่ยวกับการค้ามนุษย์และ การให้ความช่วยเหลือเหยื่อจากการค้ามนุษย์เพิ่มขึ้น แต่กลับพบว่าไม่มีการลงโทษทางอาญาในความผิด เกี่ยวกับการค้ามนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นเจ้าของสถานประกอบการหรืออื่นๆ ตลอดจนเจ้าของหรือกัปตันเรือ ประมงที่เป็นคนไทยและเจ้าหน้าที่ของรัฐเลย นอกจากนี้ ตามกฎหมายไทยกำ�หนดให้คดีเกี่ยวกับการ เก็บค่าธรรมเนียมการสมัครงานโดยไม่ถูกกฎหมาย และการไม่จ่ายค่าจ้างจะอยู่ภายใต้กฎหมายคุ้มครอง แรงงาน ซึ่ ง มี โ ทษเบากว่ า โทษตามกฎหมายป้ อ งกั น และปราบปรามการค้ า มนุ ษ ย์ ด้ า นการคุ้ ม ครอง และช่ ว ยเหลื อ รั ฐ บาลยั ง จั ด บริ ก ารพิ เ ศษแก่ เ หยื่ อ ที่ เ ป็ น เด็ ก และถู ก ค้ า บริ ก ารทางเพศ ซึ่ ง มี ห ลายคน (มากกว่ า ๓ ใน ๔ ของเหยื่ อ ทั้ ง หมด) ไม่ ส ามารถเข้ า ถึ ง บริ ก ารพิ เ ศษ เช่ น ให้ มี นั ก จิ ต วิ ท ยาหรื อ ผู้ที่เด็กไว้วางใจอยู่ด้วยระหว่างสอบสวน ฯลฯ ด้านการป้องกัน รัฐบาลให้มีกระบวนการพิสูจน์สัญชาติ แรงงานข้ า มชาติ ผ่ อ นผั น ให้ ทำ � งานในไทยได้ ชั่ ว คราว แต่ ก ารกำ � หนดค่ า ธรรมเนี ย มไว้ สู ง มี ขั้ น ตอน การจดทะเบี ย นอย่ า งไม่ เ ป็ น ระบบ มี น ายหน้ า ที่ ไ ม่ ต้ อ งจดทะเบี ย น ทำ � ให้ แรงงานข้ า มชาติ ดั ง กล่ า ว เสี่ ย งต่ อ การเป็ น เหยื่ อ การค้ า มนุ ษ ย์ ทั้ ง มี ข้ อ สั ง เกตว่ า ในการตรวจสอบสถานที่ ห รื อ พื้ น ที่ เ สี่ ย งต่ อ การค้ า มนุ ษ ย์ และการตรวจแรงงานในเรื อ ประมงที่ จ ดทะเบี ย นในรอบปี ที่ ผ่ า นมาซึ่ ง มี ห ลายครั้ ง กลับไม่พบกรณีสงสัยว่ามีการค้ามนุษย์ และขณะที่ไทยมีแรงงานในกิจการประมงจำ�นวนมาก แต่ก็ยัง ไม่มีกฎหมายคุ้มครองแรงงานดังกล่าว ๓) การประเมินสถานการณ์ค้ามนุษย์ ประเทศไทยมี พั น ธะตามพั น ธกรณี ร ะหว่ า งประเทศด้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชน และคำ � มั่ น ในการปฏิ บั ติ ต ามข้ อ เสนอแนะจากกระบวนการ UPR ที่ จ ะต้ อ งขจั ด การค้ า มนุ ษ ย์ จ ากการบั ง คั บ ใช้ แรงงานและแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ รวมถึงการคุ้มครองเด็กและผู้หญิงจากการถูกแสวงหาประโยชน์ ทางเศรษฐกิจและทางเพศ แม้ปร��เทศไทยได้ออกพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์ พ.ศ. ๒๕๕๑ พระราชบั ญ ญั ติ ป้ อ งกั น และปราบปรามการมี ส่ ว นร่ ว มในองค์ ก รอาชญากรรมข้ า มชาติ พ.ศ. ๒๕๕๖ และกฎหมายที่ เ กี่ ย วข้ อ งอื่ น แต่ พ บว่ า มี เ หยื่ อ จากการค้ า มนุ ษ ย์ การบั ง คั บ ใช้ แรงงาน และการบังคับค้าบริการทางเพศ รัฐบาลจึงควรให้ความสำ�คัญเร่งด่วนและมีมาตรการเข้มงวดเพื่อแก้ไข ปัญหาการค้ามนุษย์ โดยควรเร่งรัดตรวจสอบข้อเท็จจริงของการใช้แรงงานในสถานประกอบการ ในเรือ ประมง ชี้แจงทำ�ความเข้าใจแก่ผู้ประกอบการเกี่ยวกับการกระทำ�ที่อยู่ในข่ายค้ามนุษย์ เข้มงวดกวดขัน เจ้าหน้าที่ของรัฐที่มีอำ�นาจหน้าที่ เช่น กระทรวงแรงงาน สำ�นักงานตำ�รวจแห่งชาติ กระทรวงการพัฒนา สังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กระทรวงกลาโหม (กองทัพเรือ) กระทรวงมหาดไทย บังคับใช้กฎหมาย เกี่ยวกับการค้ามนุษย์ ทั้งในการดำ�เนินการทางกฎหมายแก่ผู้กระทำ�ผิดฐานค้ามนุษย์ และให้การช่วยเหลือ ผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ รวมทั้งปรับปรุงกระบวนการพิพากษาคดีและอื่นใดที่เกี่ยวข้องในการแก้ ปัญหาการค้ามนุษย์ 73