รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๖ ประชาชนที่จะใช้ที่สาธารณะ หรือเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในระหว่างเวลาที่ประเทศอยู่ในสภาวะ สงคราม หรือในระหว่างเวลาที่มีประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน หรือประกาศใช้กฎอัยการศึก ซึ่งมีข้อสังเกต ว่าการชุมนุมเป็นเสรีภาพของบุค คลที่มีขอบเขต มิได้เป็นเสรีภาพโดยบริบูรณ์ และสามารถจำ� กั ด ได้ โดยอาศัยอำ�นาจของรัฐตามหลักเกณฑ์และเงื่อนไขที่รัฐธรรมนูญกำ�หนดไว้ ดังนั้น การใช้เสรีภาพใน การชุมนุม ผู้ชุมนุมจึงจำ�ต้องใช้ด้วยความระมัดระวัง ไม่กระทำ�การใดที่เป็นการละเมิดต่อกฎหมายและ ต้องไม่เป็นการใช้เสรีภาพที่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของบุคคลอื่นๆ เกินกว่าสมควรด้วย และเมื่อใดที่รัฐเห็นว่าการชุมนุมเริ่มไม่เป็นไปตามกรอบ หรือมีการกระทำ�ที่เป็นการฝ่าฝืนต่อกฎหมาย บ้านเมือง รัฐก็สามารถนำ�กฎหมายที่มีอยู่มาบังคับใช้เพื่อควบคุมฝูงชนได้ และในกรณีที่มีบุคคลหรือ กลุ่มบุคคลใดกระทำ�ความผิดอาญาขึ้นในระหว่างที่มีการชุมนุม ซึ่งรัฐมีความจำ�เป็นที่จะต้องนำ�กฎหมาย พิเศษมาใช้เพื่อควบคุมสถานการณ์ความสงบเรียบร้อยของบ้านเมือง พระราชบัญญัติการรักษาความ มั่นคงภายในราชอาณาจักร พ.ศ. ๒๕๕๑ ได้กำ�หนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์ไว้ โดยให้อำ�นาจแก่ผู้มีอำ�นาจ ตามกฎหมายประกาศใช้ ใ นสถานการณ์ พิ เ ศษ ซึ่ ง จะต้ อ งปรากฏเหตุ ก ารณ์ อั น กระทบต่ อ ความมั่ น คง ภายในราชอาณาจักร แต่ยังไม่มีความจำ�เป็นต้องประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน และเหตุการณ์นั้นมีแนวโน้ม ที่ จ ะมี อ ยู่ ต่ อ ไปเป็ น เวลานาน ดั ง นั้ น การดำ � เนิ น การของรั ฐ บาลในการแก้ ไขปั ญ หาการชุ ม นุ ม จาก เหตุ ก ารณ์ ดั ง กล่ า วภายใต้ พ ระราชบ�� ญ ญั ติ ก ารรั ก ษาความมั่ น คงภายในราชอาณาจั ก ร พ.ศ. ๒๕๕๑ รัฐบาลต้องมีหน้าที่ควบคุมการชุมนุมให้อยู่ภายใต้กฎหมาย และต้องตระหนักถึงการใช้มาตรการจัดการ การชุมนุมโดยจะต้องกระทำ�เท่าที่จำ�เป็น คำ�นึงถึงความเหมาะสม มีลำ�ดับขั้นตอนตามหลักสากลที่ใช้ ในการสลายการชุมนุมของประชาชน และรัฐต้องกระทำ�จากเบาไปหาหนักภายใต้บทบัญญัติของกฎหมาย จากสถานการณ์ ก ารชุ ม นุ ม ทางการเมื อ งในรอบปี ที่ ผ่ า นมา ทั้ ง ในเหตุ ก ารณ์ ปิ ด ล้ อ ม ทำ�เนียบรัฐบาล และกองบัญชาการตำ�รวจนครบาล ระหว่างวันที่ ๑-๓ ธันวาคม ๒๕๕๖ และการชุมนุม คั ด ค้ า นการเลื อ กตั้ ง บริ เวณสนามกี ฬ า ไทย-ญี่ ปุ่ น ดิ น แดง ในวั น ที่ ๒๖ ธั น วาคม ๒๕๕๖ รั ฐ บาลได้ ดำ�เนินการจัดการกับผู้ชุมนุมโดยขาดความระมัดระวังจนทำ�ให้เกิดความสูญเสียต่อชีวิต ร่างกาย และ ทรัพย์สินของผู้ชุมนุมและประชาชนทั่วไป อันเป็นการกระทำ�ที่กระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชน และเป็นเรื่องที่รัฐบาลไม่อาจปฏิเสธความรับผิดชอบได้ อีกทั้งรัฐบาลมีหน้าที่ดูแลทุกข์สุขของประชาชน ตามที่ รั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง ราชอาณาจั ก รไทยและกฎหมายอื่ น ได้ กำ � หนดไว้ รั ฐ บาลจึ ง ต้ อ งดำ � เนิ น การให้ ความช่ ว ยเหลื อ และเยี ย วยาตามสมควรแก่ ผู้ ที่ ไ ด้ รั บ ความสู ญ เสี ย จากเหตุ ก ารณ์ ดั ง กล่ า วให้ ค รบถ้ ว น และทั่วถึงอย่างแท้จริง 39