๔.๑.๓ บ้ำนแม่อมกิ ตั้งอยู่หมู่ที่ ๔ ตาบลแม่วะหลวง อาเภอท่าสองยาง จังหวัดตาก ที่ตั้งหมู่บ้านอยู่ห่ างจากตัว จังหวัดตากประมาณ ๓๒๐ กิโลเมตร การเดินทางเข้าหมู่บ้านมี ๒ เส้นทาง คือ เส้นทางที่หนึ่งผ่านอาเภอ มะสะเรียง อาเภอสบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน เข้าสู่ตาบลแม่วะหลวง อาเภอท่าสองยาง ตามทางหลวง หมายเลข ๑๐๕ ระยะทางประมาณ ๔๖ กิโลเมตรถึงหมู่บ้าน เส้นทางที่สองผ่านอาเภอแม่สอด อาเภอท่า สองยาง จังหวัดตาก เข้าสู่หมู่บ้านระยะทางประมาณ ๒๔๐ กิโลเมตร อาณาเขตติดต่อ ทิศเหนือ ติดต่อกับบ้านแม่ลาคี ทิศใต้ ติดต่อกับบ้านแม่ตะปู ทิศตะวันออก ติดต่อกับแม่น้าเงา และบ้านแ���่หลุย ทิศตะวันตก ติดต่อกับบ้านปางทอง ลักษณะที่ตั้งชุมชนอยู่ในเขตภูเขาลอบรอบ ประกอบด้วยดอยสาคัญ ๑๐ ดอย คือ ดอยพาท่อ แม่ ลู่ ดอยเกล่ อ เดโจ ดอยโทโจ ดอยเบอเก่ อ ชอลู่ ดอยพอกอแมะโคล๊ ะ ลู่ ดอยแม่ เ ป่ ง ลู่ ดอยซู ลู่ ดอยเกอะเจอพะทอ ดอยพะกอแมคี และดอยพอซอเล เป็นต้นน้าของลาห้วยหลักที่หล่อเลี้ยงชุมชน จานวน ๙ สาย ได้แก่ ห้วยโอ๊ะพึโกล๊ะ ห้วยเครบึโค๊ะโกล๊ะ ห้วยละคลีซูโกล๊ะ ห้วยหน่อลอยโกล๊ะ ห้วย แม่อมกิ ห้วยทีเคลอโกล๊ะ ห้วยแบกะแนะโกล๊ะ ห้วยแม่คาและห้วยแม่ละออโกล๊ะ ลักษณะทั่วไปบ้านแม่อมกิ ในอดีตอาณาบริเวณของบ้านแม่อมกิเดิมเป็นที่อยู่อาศัยของชนเผ่าลั๊วะมาก่อน (จะเห็นได้จาก ซากโบราณวัตถุและเจดีย์ที่ยังหลงเหลืออยู่) ต่อมาชาวลั๊วะได้อพยพไปตั้งรกรากที่อื่น บรรพบุรุษของ ชาวบ้านแม่อมกิจึงได้ย้ายเข้ามาอยู่อาศัยแทน และได้อพยพย้ายถิ่นฐานไปมาในอาณาบริเวณนี้หลาย จนกระทั้งถึงช่วงอายุของผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านที่จาความได้ต่อเล่าให้ฟังว่า ช่วงแรกประมาณ พ.ศ.๒๔๖๖ พวกเขาได้ตั้งบ้านเรือนอยู่ที่แม่เปคี ด้วยกัน ๗ ครอบครัว ต่อมาเกิดโรคระบาดคนในหมู่บ้านล้มตายจึงได้ ย้ายมาอยู่ที่ปิอิกาได้ ๒ ปีย้ายต่อไปอยู่น่อโค๊ะเบะ มีประชากรเพิ่มขึ้นเป็น ๑๖ หลังคาเรือน อยู่ได้ ๓ ปี เกิ ด สงครามโลกครั้ ง ที่ ส องบริ เ วณที่ ตั้ ง ของบ้ า นเป็ น เส้ น ทางผ่ า นของทหารญี่ ปุ่ น เพื่ อ เดิ น เท้ า เข้ า ประเทศพม่า ชาวบ้านกลัวจะถูกทหารญี่ปุ่นเกณฑ์ไปเป็นแรงงานและยึดข้าวปลาอาหารและสัตว์เลี้ยงไป เป็นเสบียงจึงได้อพยพอีกครั้ง โดยส่วนหนึ่งย้ายไปสมทบกับชาวบ้านที่เยปู่ และยะโซะทะ อีกส่วนย้าย ๕๗