๒๕๔๑ ถือเป็นเฟืองหลักหรือกุญแจที่สาคัญของการนาไปใช้ตามโครงการหมู่บ้านป่าไม้แผนใหม่ และ กลายเป็นกลไกสาคัญที่จะนาไปสู่ความขัดแย้งในการจัดการแก้ไขปัญหาที่เป็นอุปสรรคต่อกระบวนการ ทางาน ซึ่งมีประเด็นที่อาจจะส่งผลกระทบต่อชุมชนท้องถิ่นหลายประเด็น คือ เกิดจากแนวคิดที่มองว่า ประชาชนคือตัวการทาลายป่าและเป็นอุปสรรคของการดูแลป่า ทั้งๆที่สาเหตุของการทาลายป่านั้น ไม่ได้ มีสาเหตุมาจากประชาชนเท่านั้น แต่มีสาเหตุอื่นๆ อีกมากมายที่ทาให้เรามองข้ามไป เช่น การส่งเสริม การปลูกพืชเศรษฐกิจเชิงเดี่ยว ทั้งป้อนเข้าสู่ระบบอุตสาหกรรม และส่งออกภายนอกประเทศ หรือ แม้กระทั่งโครงการพัฒนาขนาดใหญ่ เช่น การสร้างเขื่อน การสัมปทานป่า เป็นต้น ซึ่งที่ผ่านมานั้นเป็น การผูกขาดอานาจของหน่วยงานบางหน่วยงานเท่านั้นและมีเป้าหมายชัดเจนเพื่อการอนุรักษ์แต่ก็ไม่ สามารถรักษาพื้นที่ป่าไว้ได้ โดยในกรณีผลกระทบที่เกิดขึ้นกับชุมชนตามการดาเนินนโยบายข้างต้นนั้น จะได้พิจารณาและอธิบายเพิ่มเติมในหัวข้อกรณีข้อร้��งเรียนของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ต่อไป ๒.๔ กรณีศึกษำข้อร้องเรียนของคณะกรรมกำรสิทธิมนุษยชนแห่งชำติ ที่ผ่านมาในกรณีปัญหาซึ่งนาไปสู่ข้อร้ องเรียนไปยังคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เกิดขึ้นหลายกรณี โดยเฉพาะเกี่ยวกับการเตรียมประกาศหรือการประกาศพื้นที่เขตอุทยานแห่งชาติหรือเขต รักษาพันธุ์สัตว์ป่าทับซ้อนไร่หมุนเวียน หรือถูกจับกุมดาเนินคดีเมื่อเข้าไปทาประโยชน์ในพื้นที่ไร่หมุนเวียนที่ มีอายุมาก (ไร่ซากหรือไร่เหล่าอายุ ๔-๗ ปี) การถูกจากัดวงรอบของการทาไร่หมุนเวียนให้สั้นลง เป็นต้น กรณีคาร้องที่เข้ามายัง กสม. ส่วนใหญ่เป็นเรื่องที่เป็นปัญหากรณีพิพาทเรื่องที่ดิน และความขัดแย้งระหว่าง ชุมชนและเจ้าหน้าที่รัฐ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงมายาคติด้านลบที่มีต่อการทาไร่หมุนเวียน ตลอดจนปัญหา สิทธิมนุษยชนหลายด้าน อาทิ สิทธิในที่ดินทากิน สิทธิในการพัฒนา สิทธิในการกาหนดเจตจานงของตนเอง เป็นต้น ซึ่งปัญหาดังกล่าวได้กระจายอยู่ในทุกพื้นที่ที่ยังคงมีระบบไร่หมุนเวียนโดยเฉพาะพื้นที่ภาคเหนือและ ภาคตะวันตก ได้แก่ ๑) กรณีกะเหรี่ยงป่าผาก อ.ด่านช้าง จ.สุพรระณบุรี ได้รับผลกระทบจากโครงการของรัฐทับที่ทากิน ๒) กรณีถูกขับไล่ออกจากพื้นที่ จ.กาญจนบุรี ของเครือข่ายกะเหรี่ยงเพื่อวัฒนธรรม ๓) กรณีถูกอพยพจากการสร้างเขื่อนศรีนครินทร์ อ.ศรีสวัสดิ์ จ.กาญจนบุรี ๔) กรณีนางหน่อดา ร่มไทรงามถูกจับและจาคุกในข้อหาบุกรุกป่าสงวนแห่งชาติ ๕) กรณีสิทธิชุมชน กรณีการประกาศเขตป่าสงวนแห่งชาติและอุทยานแห่งชาติทับที่ดินทากิน บ้านตากแดด ตาบลยางหัก อาเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี ๖) สิทธิชุมชนท้องถิ่น กรณีการเตรียมประกาศเขตอุทยานแห่งชาติลาคลองงู ทับที่อยู่อาศัยที่ทา กินของชาวบ้านคลิตี้ล่าง จะเห็นได้ว่าข้อร้องเรียนของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยงล้วนเกี่ยวข้องกับประเด็นข้อพิพาทด้านสิทธิ ในที่อยู่อาศัย ที่ทากินและการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมายาวนาน โดยเฉพาะกับ หน่วยงานภาครัฐ ดังกรณีตัวอย่างของบ้านป่าผาก ตาบลวังยาว อาเภอด่านช้าง จังหวัดสุพรรณบุรี (รายงานผล การตรวจสอบที่ ๕๒/๒๕๔๙) ที่ได้ร้อง กรมป่าไม้และกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า พันธุ์พืช ซึ่งผู้ร้องเป็น ชาวไทยเชื้อสายกะเหรี่ยง (โปว์) อาศัยอยู่ในหมู่บ้านป่าผากมานาน หมู่บ้านแห่งนี้มีอายุชุมชนไม่น้อยกว่า ๒๕๐ ปี ราษฎรบ้านป่าผากส่วนใหญ่มีอาชีพปลูกข้าวไร่ไว้กินเองและได้อาศัยป่าที่อุดมสมบูรณ์ดารงชีวิต ๓๐