รวมถึงไร่ซากทั้งหมดของแต่ละหมู่บ้านแล้วทาการขึ้นทะเบียนพื้นที่ทั้งหมด พร้อมประกาศให้เป็นเขต
วัฒนธรรมพิเศษหรือแนวเขตนิเวศวัฒนธรรมพื้นบ้านของคนกะเหรี่ยงและให้พื้นที่ที่ขึ้นทะเบียนเหล่านั้น
สามารถทาไร่หมุนเวียนต่อไปได้ ส่วนในในระยะยาวมีข้อเสนอให้ออกกฎหมายรับรองเขตวัฒนธรรม
พิเศษหรือปรับปรุงกฎหมายป่าอนุรักษ์ทั้งหมดให้รองรับสิทธิชุมชนกะเหรี่ยงในเขตวัฒนธรรมพิเศษ อาจ
ผลักดันในหลายระดับทั้งข้อบัญญัติของชุมชน ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพร้อมกับการผลักดัน
นโยบายประดับประเทศและการสร้างกลไกเชิงสถาบันในการจัดการพื้น ที่ทางภูมิทัศน์นิเวศ เศรษฐกิจ
วัฒนธรรม ที่ใช้ชุมชนเป็นฐานและเปิดโอกาสให้ภาคที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและสังคมเข้ามามีส่วนร่วมใน
การบริหารจัดการ
ในด้านเศรษฐกิจ จัดตั้งกองทุนเพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟูไร่หมุนเวียนเพื่อเป็นมรดกทางภูมิปัญญา
วัฒนธรรมอย่างต่อเนื่อง ในการสร้างแรงจูงใจด้วยการสนับสนุนงบประมาณเป็นพิเศษจึงเป็นสิ่งที่จาเป็น
และส่ งเสริ มการพัฒ นาเศรษฐกิจ ท้องถิ่นจากฐานทรัพยากรชีวภาพ เช่น พันธุกรรมข้าว พืช อาหาร
ท้องถิ่น ยาสมุนไพร ส่วนในด้านสังคมควรมีการเผยแพร่คุณค่า ความสาคัญทั้งในเชิงนิเวศ วัฒนธรรม
และเศรษฐกิจ สร้างความเข้าใจต่อรัฐและสังคม รณรงค์ต่อสังคมโดยเพิ่มประเด็นเชิงบวกที่หลากหลาย
เช่ น กาจั ด การนิ เ วศที่ สู ง ในสถานการณ์ โ ลกร้ อ น การป้ อ งกั น การบุ ก รุ ก จากพื ช เชิ ง เดี่ ย ว คลั ง แห่ ง
ทรัพยากรชีวภาพและเร่งสร้างเสริมพื้นที่รูปธรรมการจัดการไร่หมุนเวียนที่ยั่งยืน มีประสิทธิภ าพ ซึ่งอาจ
มีรูปแบบแตกต่างกัน ทั้งไร่หมุนเวียนตามประเพณีดั้งเดิมและไร่หมุนเวียนเชิงประยุกต์ ร่วมกับระบบการ
ผลิตและการจัดการทรัพยากรอื่นๆ
งานวิจัยดังกล่าวเป็นองค์ความรู้ที่สาคัญและถูกนามาใช้รณรงค์ผลักดันเชื่อมโยงประเด็นสิทธิ
ของกลุ่มชาติพันธุ์ที่เชื่อมโยงกับข้ อตกลงระหว่างประเทศ โดยเฉพาะในกรณีชาติพันธุ์กะเหรี่ยง ได้มีมติ
คณะรัฐมนตรี เรื่อง “แนวนโยบายในการฟื้นฟูวิถีชีวิตชาวกะเหรี่ยง” เมื่อวันที่ ๓ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๕๓
ที่เข้ามามีบทบาทอย่างมากในการกาหนดวิถีชีวิตชาวกะเหรี่ยง โดยตามมติได้กาหนดมาตรการในการ
ฟื้นฟูและช่วยเหลือเป็น ๒ มาตรการ ได้แก่ มาตรการระยะสั้น ระยะเวลา ๖-๑๒ เดือน และมาตรการ
ระยะยาว ระยะเวลา ๑-๓ ปี เน้นประเด็นเรื่อง อัตลักษณ์ ชาติพันธุ์และวัฒนธรรม การจัดการทรัพยากร
สิทธิในสัญชาติ การสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมและการศึกษา๑๕
ผลการดาเนินการตามมาตรการระยะสั้น ในประเด็นอัตลักษณ์ ชาติพันธุ์และวัฒนธรรม การ
ดาเนินการในระดับพื้นที่มีโครงการที่หลากหลาย ได้แก่ ด้านการส่งเสริมอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมประเพณี
กะเหรี่ยง เช่น การแสดงดนตรีพื้นบ้าน ด้านการรวบรวมองค์ความรู้ เช่น จัดทาข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น
ชาวกะเหรี่ยง และด้านการเพิ่ม พูนทักษะชีวิตและความมั่นคงทางเศรษฐกิจ เช่น ฝึกอบรมการทาอิฐ
ใน ประเด็นการจัดการทรัพยากร การดาเนินการในระดับพื้นที่มีกิจกรรมที่ขับเคลื่อนเรื่องการ
จั ดการทรั พยากร ได้แก่ กิจ กรรมด้านการแก้ ไ ขปั ญหาที่ ดิน และการส ารวจการถื อ ครองที่ ดิน เช่น
โครงการจัดทาโฉนดชุมชน กิจกรรมด้านการยุติการจับกุมและให้ความคุ้มครองกับชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์
กะเหรี่ยงท้องถิ่นดั้งเดิม เช่น นโยบายยุติการจับกุมและให้ความคุ้มครองกับชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยง
และกิจกรรมการส่งเสริมความหลากหลายทางชีวภาพในชุมชนบนพื้นที่สูง เช่น การให้ความรู้ ทางการ
เกษตรชีวภาพ ประเด็นสิทธิในสัญชาติ ได้ดาเนินการออกบัตรประจาตัวประชาชนและการให้สิทธิขั้น
พื้นฐาน เช่น ทาบัตรประจาตัวให้กับชาวกะเหรี่ยง ประชาสัมพันธ์ให้ชาวกะเหรี่ยงนาเอกสารหลักฐานมา
๑๕
กระทรวงวัฒนธรรม (๒๕๕๕) รายงานผลการดาเนินการตามมติคณะรัฐมนตรี เรื่อง แนวนโยบายในการฟื้นฟูวิถีชีวิตชาว
กะเหรี่ยง. ศูนย์บริการข้อมูลข่าวสาร สานักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
๒๕