กฎหมายว่าด้วยความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ ในทะเบียนบ้านตามระเบียบส�ำนักทะเบียนกลาง ว่าด้วยการจัดท�ำทะเบียนราษฎร์ พ.ศ. ๒๕๐๓ ข้อ ๑๐๓ หรือหาก พิสูจน์ไม่ได้ว่าเป็นชาวไทยภูเขาดั้งเดิมติดแผ่นดินที่มีบุพการีเกิดในราชอาณาจักรไทย ต้องพิจารณาตามกฎหมาย ในการก�ำหนดสถานะต่อไป ทัง้ นี้ เมือ่ นาย ว. ได้ดำ� เนินการยืน่ ค�ำร้องต่อหน่วยงานทีม่ อี ำ� นาจหน้าทีแ่ ล้ว หากพบว่า หน่วยงานปฏิเสธไม่ด�ำเนินการหรือกระบวนการพิจารณาล่าช้า หรือปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามที่กฎหมายก�ำหนด อันเป็นการกระท�ำหรือละเลยการกระท�ำอันเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชน นาย ว. สามารถยื่นค�ำร้องต่อ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติดำ� เนินการตรวจสอบใหม่ได้ อาศัยเหตุผลดังกล่าวข้างต้น คณะกรรมการสิทธิ มนุษยชนแห่งชาติมีมติให้ยุติเรื่อง (รายงานผลการพิจารณา ที่ ๙๕๒/๒๕๕๘) ๒๖ ค�ำร้องที่ ๕๙๒/๒๕๕๖: กรณีสทิ ธิในการได้รบั บริการสาธารณสุขและสวัสดิการจากรัฐ ผู้ร้องร้องเรียนต่อคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ว่าได้ไปคลอดบุตรที่โรงพยาบาลของรัฐแห่งหนึ่ง หลัง จากนัน้ ปรากฏว่าบุตรของผูร้ อ้ งมีความผิดปกติทางร่างกายหลายประการและกลายเป็นผูพ้ กิ าร โรงพยาบาลจ่ายค่า ช่วยเหลือเบื้องต้น เป็นเงิน ๒๐,๐๐๐ บาท ต่อมา ผู้ร้องยื่นค�ำร้องขอรับเงินกรณีบุตรกลายเป็นผู้พิการต่อส�ำนักงาน สาธารณสุขจังหวัดนครปฐม แต่ยังไม่มีการพิจารณา จึงขอให้ตรวจสอบ คณะอนุกรรมการสิทธิมนุษยชนด้านกฎหมายและการเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรมด�ำเนินการตรวจสอบ คณะ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติพิจารณาแล้วมีความเห็นว่าผู้ร้องไม่ได้ยื่นค�ำร้องเพื่อขอรับเงินช่วยเหลือเบื้องต้น ภายในก�ำหนด ๑ ปี ตามที่ข้อบังคับส�ำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข ในการจ่ายเงินช่วยเหลือเบือ้ งต้น กรณีผรู้ บั บริการได้รบั ความเสียหายจากการรักษาพยาบาล พ.ศ. ๒๕๔๙ ก�ำหนดไว้ จึงท�ำให้ไม่มสี ทิ ธิได้รบั เงินช่วยเหลือเบือ้ งต้น เห็นว่า การก�ำหนดให้ยนื่ ค�ำร้องเพือ่ ขอรับเงินช่วยเหลือภายใน ๑ ปีนนั้ ไม่ใช่อายุความ แต่เป็นระยะเวลาการใช้สทิ ธิ หากมีเหตุขยายเวลาได้ เทียบเคียงค�ำพิพากษาฎีกา ที่ ๓๖๒๒/๒๕๔๘ ซึง่ ข้อบังคับดังกล่าวเป็นกฎหมายที่ให้สิทธิแก่บุคคล ในการยื่นค�ำขอรับเงินช่วยเหลือเนื่องจากได้รับผลกระทบ จากการรักษาพยาบาล แต่การก�ำหนดระยะเวลายื่นค�ำขอภายใน ๑ ปีนั้น บุคคลที่ได้รับผลกระทบอาจยังไม่ทราบ ถึงผลกระทบ เช่น กรณีผู้ร้องคลอดบุตรและยังไม่พบอาการผิดปกติในทันที แต่อาจพบอาการผิดปกติในปี ต่อมา ท�ำให้ผู้เสียหายไม่อาจทราบได้ว่าสิทธิในการยื่นค�ำร้องเพื่อขอรับเงินช่วยเหลือนับตั้งแต่เมื่อใด นอกจากนี้ หากหน่วยผู้ให้บริการไม่ได้ยื่นค�ำร้องแทนผู้ได้รับผลกระทบ และไม่ได้แจ้งให้ผู้ได้รับผลกระทบทราบถึงสิทธิ ในการยื่ น ค� ำ ร้ อ งขอรั บ เงิ น ช่ ว ยเหลื อ เบื้ อ งต้ น ได้ นั้ น ดั ง นั้ น เพื่ อ ให้ ผู ้ ไ ด้ รั บ ผลกระทบเข้ า ถึ ง สิ ท ธิ ดั ง กล่ า ว จึงมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายต่อส�ำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติให้ปรับปรุงแก้ไขข้อบังคับการก�ำหนดระยะ เวลายื่นค�ำขอภายใน ๑ ปี โดยก�ำหนดข้อยกเว้นหากมีเหตุสุดวิสัย ความจ�ำเป็นโดยเทียบเคียงกับค�ำพิพากษาฎีกา ดังกล่าวข้างต้น คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติมีข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมาย ให้ส�ำนักงานหลักประกันสุขภาพ แห่งชาติปรับปรุงแก้ไขข้อบังคับส�ำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ว่าด้วยหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข การจ่ายเงินช่วยเหลือเบื้องต้น กรณีผู้ได้รับผลกระทบจากการรักษาพยาบาล พ.ศ. ๒๕๔๙ โดยน�ำเอาค�ำพิพากษา ฎีกา ที่ ๓๖๒๒/๒๕๔๘ ประกอบการพิจารณาตีความเกี่ยวกับระยะเวลาในการยื่นค�ำร้อง ควรก�ำหนดข้อยกเว้น เรื่องระยะเวลา ๑ ปี ไว้ด้วย เช่น มีเหตุสุดวิสัย มีเหตุสมควร หรือมีเหตุอื่นจ�ำเป็นที่ไม่อาจยื่นค�ำร้องภายในก�ำหนด เวลา (รายงานผลการพิจารณา ที่ ๒๗๗/๒๕๕๘) 63