ต่่ อ ไปจนกว่่ า จะครบกำหนดโทษ 122 เมื่่� อ รวมกัั บ
การปล่่อยตััวประเภทอื่่น� เช่่น ครบกำหนดโทษหรืือชำระ
ค่่าปรัับแล้้ว ในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2564 กรมราชทััณฑ์์
ได้้ปล่่อยตััวผู้้�ต้้องขัังทั้้�งหมด 246,594 คน123
คณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
National Human Rights Commission of Thailand
จากการประกาศใช้้ ป ระมวล
กฎหมายยาเสพติิดฉบัับใหม่่ ซึ่่�งมีีผลใช้้บัังคัับในวัันที่่�
9 ธัันวาคม 2564 โดยมีีสาระสำคััญ อาทิิ ยกเลิิก
บทบัั ญ ญัั ติิ ที่่� ใ ห้้ ข้้ อ สัั นนิิ ษ ฐานว่่ า เป็็ น การกระทำ
เพื่่�อจำหน่่ายซึ่่�งยาเสพติิดให้้โทษตาม พ.ร.บ. ยาเสพติิด
ให้้ โ ทษ พ.ศ. 2522 และเพื่่� อ ขายซึ่่� ง วัั ตถุุ อ อกฤทธิ์์�
ตาม พ.ร.บ. วัั ตถุุ ที่่� อ อกฤทธิ์์� ต่่ อ จิิ ต และประสาท
พ.ศ. 2559 หน่่ ว ยงานสาธารณสุุ ข เข้้ า มามีี บ ทบาท
ในการฟื้้� นฟูู ผู้้� ติิ ด ยาเสพติิ ด และการปรัั บ ลดโทษ
ของผู้้�ต้้องหาในคดีียาเสพติิดบางกรณีี ซึ่่�งจะมีีผู้้�ต้้องขััง
ได้้ รัั บ ประโยชน์์ ป ระมาณ 30,000 ราย 124 รวมถึึง
การประกาศให้้พืืชกระท่่อมไม่่เป็็นยาเสพติิดให้้โทษ
และยกเลิิกโทษทั้้�งหมด ตาม พ.ร.บ. ยาเสพติิดให้้โทษ
(ฉบัับที่่� 8) พ.ศ. 2564 ส่่งผลให้้มีีผู้้�ที่่�เข้้าเกณฑ์์ได้้รัับการ
ปล่่อยตััวจากคดีีที่่�เกี่่�ยวกัับพืืชกระท่่อม จำนวน 121
ราย (เป็็นนักั โทษเด็็ดขาด 20 ราย และผู้้�ต้้องขัังระหว่่าง
สอบสวนและพิิจารณาคดีี 101 ราย)125 นอกจากนี้้�
เพื่่� อ ลดโอกาสที่่� ผู้้�ต้้ อ งขัั ง จะไม่่ ก ลัั บ มากระทำผิิ ดซ้้ ำ
และลดความแออััดในเรืือนจำ กรมราชทััณฑ์์ได้้ร่่วมกัับ
สถานประกอบการจััดทำโครงการนำร่่อง “สร้้างงาน
สร้้างอาชีีพ ฝึึกทัักษะการทำงานในภาคอุุตสาหกรรม
เรืือนจำกลางสมุุทรปราการ” หรืือ “สมุุทรปราการ
56
โมเดล” ใช้้กลไกการพัักการลงโทษกรณีีมีีเหตุุพิิเศษ
ให้้ได้้รัับการฝึึกทัักษะอาชีีพเพื่่�อเป็็นการสร้้างอาชีีพ
ฝึึกทัักษะการทำงานในภาคอุุตสาหกรรมให้้แก่่ผู้้�ต้อ้ งขััง
มีีรายได้้และอาชีีพที่่�มั่่�นคง126
3. การประเมิินสถานการณ์์
พััฒนาการหรืือความก้้าวหน้้า มีีการปรัับปรุุง
แก้้ ไขกฎหมายเพื่่� อ ให้้ เข้้ า ถึึงความยุุ ติิ ธ รรมจากการ
ถููกละเมิิดโดยเจ้้าหน้้าที่่�ของรััฐตามระเบีียบคณะกรรมการ
กองทุุนยุุติิธรรม ว่่าด้้วยหลัักเกณฑ์์ วิิธีีการ และเงื่่�อนไข
ในการช่่วยเหลืือผู้้�ถููกละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน หรืือผู้้�ได้้รัับ
ผลกระทบจากการถููกละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน (ฉบัับที่่� 2)
พ.ศ. 2564 นอกเหนืือจากการเสนอปรัับแก้้ไข พ.ร.บ.
ค่่าตอบแทนผู้้�เสีียหาย และค่่าทดแทนและค่่าใช้้จ่่าย
แก่่จำเลยในคดีีอาญา พ.ศ. 2544 ให้้ครอบคลุุมถึึง
ผู้้�ต้้องหาคดีีอาญาและถููกคุุมขัังโดยที่่�พนัักงานอััยการ
ได้้ มีี ค ำสั่่� ง เด็็ ด ขาดไม่่ ฟ้้ อ งและการจ่่ า ยเงิิ น ทดแทน
ต่่ อ บุุ ค คลที่่� ต กเป็็ นผู้้�ต้้ อ งหาและจำเลยที่่� ถูู ก คุุ ม ขัั ง
อย่่างไม่่เป็็นธรรมด้้วยเช่่นกััน ในส่่วนของการขอปล่่อย
ชั่่� ว คราวมีี ค ำแนะนำของประธานศาลฎีี ก าว่่ า ด้้ ว ย
การใช้้มาตรการกำกัับดููแลในระหว่่างปล่่อยชั่่�วคราว
พ.ศ. 2564 และระเบีี ย บราชการฝ่่ า ยตุุ ล าการ
ศาลยุุติิธรรม ว่่าด้้วยการปล่่อยชั่่�วคราว (ฉบัับที่่� 3)
พ.ศ. 2564 ที่่� เ ปิิ ด โอกาสให้้ ผู้้�ที่่� เ กี่่� ย วข้้ อ งสามารถ
ยื่่�นคำร้้องขอปล่่อยชั่่�วคราวและศาลสามารถสั่่�งปล่่อย
ชั่่�วคราวโดยตั้้�งเงื่่�อนไขขึ้้�นมาแทน อัันจะส่่งเสริิมให้้
จาก ผ่่านเกณฑ์์ราชทััณฑ์์ 13-14 มีี.ค. ‘สุุขุุม-สรยุุทธ’ พ้้นเรืือนจำ, โดย เดลิินิิวส์์, 11 มีีนาคม 2564. สืืบค้้นจาก
https://www.dailynews.co.th/crime/830482/
123
จาก สถิิติผู้ิ ต้้้� องราชทััณฑ์ป์ ล่่อยตััว รายปีี, โดย กรมราชทััณฑ์์, 12 มกราคม 2565. สืืบค้้นจาก http://www.correct.
go.th/rt103pdf/report_dist_year.php
124
จาก เลขา ป.ป.ส.เผยประมวล กม.ยาเสพติิดใหม่่ บัังคัับใช้้ 9 ธ.ค. ผู้้�ต้้องขััง 3 หมื่่�นคนได้้ประโยชน์์ ตั้้�งเป้้ายึึดทรััพย์์
นัักค้้า, โดย มติิชนออนไลน์์, 7 ธัันวาคม 2564. สืืบค้้นจาก https://www.matichon.co.th/local/crime/news_3071806
125
จาก ราชทััณฑ์์เตรีียมพร้้อมปล่่อยตััวผู้้�พ้้นโทษ คดีีความผิิดเกี่่�ยวกัับพืืชกระท่่อม หลััง พ.ร.บ. ยาเสพติิดให้้โทษ
(ฉบัับที่่� 8) เริ่่�มบัังคัับใช้้วัันแรก [อ้้างอิิงจากสถานะเฟซบุ๊๊�ก]. โดย ประชาสััมพัันธ์์ กรมราชทััณฑ์์, 24 สิิงหาคม 2564. สืืบค้้นจาก
https://www.facebook.com/prthaidoc/photos/a.1340332876020633/4210205889033303/
126
จาก กรมราชทััณฑ์์ ลงนาม MOU โครงการ “สร้้างงาน สร้้างอาชีีพ ฝึึกทัักษะการทำงานในภาคอุุตสาหกรรม”,
โดย สำนัักข่่าว กรมประชาสััมพัันธ์์, 11 ตุุลาคม 2564. สืืบค้้นจาก https://thainews.prd.go.th/th/news/detail/
TCATG211011170702671
122