ในการดำเนิินคดีี หลัักประกัันในการปล่่อยชั่่�วคราว
ระหว่่างการพิิจารณาคดีี การให้้เงิินช่่วยเหลืือแก่่ผู้้�ถููก
ละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน และค่่าใช้้จ่่ายในการให้้ความรู้้�
ด้้านกฎหมายแก่่ประชาชนจำนวน 2 ฉบัับ ได้้แก่่ พ.ร.บ.
ค่่าตอบแทนผู้้�เสีียหาย และค่่าทดแทนและค่่าใช้้จ่่าย
แก่่จำเลยในคดีีอาญา พ.ศ. 2544 และที่่�แก้้ไขเพิ่่�มเติิม
และ พ.ร.บ. กองทุุนยุุติิธรรม พ.ศ. 2558
คณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ
National Human Rights Commission of Thailand
สถิิติผู้้�ิ ขอรัับความช่่วยเหลืือทางการเงิิน
ในคดีี อ าญาตาม พ.ร.บ. ค่่ า ตอบแทนผู้้�เสีี ย หาย
และค่่ า ทดแทนและค่่ า ใช้้ จ่่ า ยแก่่ จ ำเลยในคดีี อ าญา
พ.ศ. 2544 ในปีี ง บประมาณ พ.ศ. 2564 พบว่่ า
มีีผู้้�เสีียหายและจำเลยยื่่�นคำขอ จำนวน 10,808 คำขอ
ในส่่วนของผู้้�เสีียหาย เป็็นกรณีีเกี่่�ยวกัับการกระทำ
ความผิิ ดต่่ อ ร่่ า งกายมากที่่� สุุด จำนวน 4,653 ราย
และในส่่ วน ของจำเลย เป็็ น กรณีี เ กี่่� ย วกัั บ ความผิิ ด
ในคดีียาเสพติิดมากที่่�สุุด จำนวน 163 ราย โดยได้้มีี
การอนุุ มัั ติิ ใ ห้้ จ่่ า ยเงิิ นทั้้� ง ผู้้�เสีี ย หายและจำเลยรวม
7,444 ราย คิิดเป็็นเงิินประมาณ 393 ล้้านบาท105
ทั้้� ง นี้้� สถิิ ติิ ก ารยื่่� น คำขอและการอนุุ มัั ติิ ค ำขอลดลง
จากปีีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ที่่�มีีผู้้�ยื่่�นคำขอทั้้�งสิ้้�น
จำนวน 10,767 ราย โดยได้้รัับอนุุมััติิความช่่วยเหลืือ
8,679 ราย เป็็นจำนวนเงิินประมาณ 450 ล้้านบาท106
52
สำหรัั บ การให้้ ค วามช่่ ว ยเหลืือแก่่
ประชาชนเป็็ นค่่ า ใช้้ จ่่ า ยในการดำเนิิ น คดีี การวาง
หลัั ก ประกัั น เพื่่� อ ปล่่ อ ยชั่่� ว คราวผู้้�ต้้ อ งหาหรืือจำเลย
การช่่วยเหลืือผู้้�ถููกละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชนหรืือผู้้�ได้้รัับ
ผลกระทบจากการถููกละเมิิดสิิทธิิมนุุษยชน และการให้้
ความรู้้�ทางกฎหมายแก่่ประชาชน ตาม พ.ร.บ. กองทุุน
ยุุติิธรรม พ.ศ. 2558 พบว่่า กองทุุนยุุติิธรรมมีีรายจ่่าย
สำหรัับให้้ความช่่วยเหลืือแก่่ประชาชนในปีีงบประมาณ
พ.ศ. 2564 ไม่่รวมค่่าบริิหารจััดการ 206,837,200 บาท107
เพิ่่� ม ขึ้้� นจ ากปีี ง บประมาณ พ.ศ. 2563 รวมทั้้� ง สิ้้� น
119,992,328.07 บาท โดยในปีีงบประมาณ พ.ศ. 2564
กองทุุนยุุติิธรรมได้้รัับคำร้้องทั้้�งหมด 4,223 คำร้้อง
พิิจารณาอนุุมัติั แิ ละอนุุมัติั บิ างส่่วน จำนวน 2,253 คำร้้อง
ลดลงจากปีีงบประมาณ พ.ศ. 2563 ซึ่่�งได้้รัับคำร้้อง
ทั้้�งหมด 5,943 คำร้้อง พิิจารณาอนุุมััติิและอนุุมััติิ
บางส่่วน 2,398 คำร้้อง108 นอกจากนี้้� จากการประกาศ
ใช้้ ร ะเบีี ย บคณะกรรมการกองทุุ นยุุ ติิ ธ รรม ว่่ า ด้้ ว ย
หลัั ก เกณฑ์์ วิิ ธีี ก าร และเงื่่� อ นไขการช่่ ว ยเหลืือ
ผู้้�ถูู ก ละเมิิ ด สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน หรืือผู้้�ได้้ รัั บ ผลกระทบ
จากการถูู ก ละเมิิ ด สิิ ท ธิิ ม นุุ ษ ยชน (ฉบัั บ ที่่� 2)
พ.ศ. 2564 ซึ่่�งมีีผลบัังคัับใช้้เมื่่�อวัันที่่� 3 มีีนาคม 2564
ได้้มีีการแก้้ไขเพิ่่�มเติิมให้้ผู้้�ได้้รัับความเสีียหายต่่อชีีวิิต
ร่่ า งกาย จิิ ต ใจ หรืือเสรีี ภ าพจากการทำละเมิิ ด
ของเจ้้ า หน้้ า ที่่� หรืื อหน่่ ว ยงานของรัั ฐ มีี สิิ ท ธิิ ข อรัั บ
ความช่่วยเหลืือทางการเงิินจากกองทุุนยุุติิธรรม ทั้้�งนี้้�
ระหว่่างเดืือนมีีนาคม - กัันยายน 2564 มีีผู้้�ยื่่�นคำร้้อง
จำนวน 17 ราย อย่่ า งไรก็็ ต าม ผลการพิิ จ ารณา
ยัังไม่่ปรากฏกรณีีที่่ผู้้�ร้
� อ้ งเข้้าเกณฑ์์ได้้รับั ความช่่วยเหลืือ
ตามหลัักเกณฑ์์ดัังกล่��าว109
ส่่ วน ก า ร ข อ รัั บ ค ว า ม ช่่ ว ย เ หลืื อ
ในกระบวนการยุุติธิ รรม สำนัักงานอััยการสููงสุุดสามารถ
ช่่วยเหลืือประชาชน ตามระเบีียบสำนัักงานอััยการสููงสุุด
ว่่าด้้วยการคุ้้�มครองสิิทธิิและช่่วยเหลืือทางกฎหมาย
แก่่ประชาชน พ.ศ. 2562 โดยมีีเงื่่�อนไขคืือ จะต้้องเป็็น
จาก หนัังสืือกระทรวงยุุติิธรรม กรมคุ้้�มครองสิิทธิิและเสรีีภาพ ที่่� ยธ 02106/9260 ลงวัันที่่� 3 พฤศจิิกายน 2564
เรื่่�อง ขอจััดส่่งข้้อมููลเพื่่�อประกอบการจััดทำรายงานผลการประเมิินสถานการณ์์ด้้านสิิทธิิมนุุษยชนของประเทศไทย ปีี 2564.
106
จาก สรุุปการช่่วยเหลืือทางการเงิินแก่่ผู้้�เสีียหายและจำเลยในคดีีอาญา สำนัักงานช่่วยเหลืือทางการเงิินแก่่ผู้้�เสีียหาย
และจำเลยในคดีีอาญา กรมคุ้้�มครองสิิทธิิและเสรีีภาพ ตั้้�งแต่่ปีีงบประมาณ 2545 - 2564 (น. 3), โดย กรมคุ้้�มครองสิิทธิิ
และเสรีีภาพ, 17 พฤศจิิกายน 2564. สืืบค้้นจาก https://ww2-api.rlpd.go.th/File/Documentcontent/271e366e-6ec
6-458f-f9db-08d9b3173400/20211129040408.pdf
107
แหล่่งเดิิม.
108
จาก รายงานผลการดำเนิินงานของกองทุุนยุุติธิ รรมประจำปีีงบประมาณ พ.ศ. 2564 (น. 1, 5), โดย สำนัักงานกองทุุน
ยุุติิธรรม, 17 พฤศจิิกายน 2564. สืืบค้้นจาก https://jfo.moj.go.th/files/files_download/20211027829477833.pdf
109
จาก หนัังสืือกระทรวงยุุติิธรรม ที่่� ยธ 02106/9260 ลงวัันที่่� 3 พฤศจิิกายน 2564. งานเดิิม.
105