ที่่�มา: ไทยรััฐออนไลน์์ คณะกรรมการสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ National Human Rights Commission of Thailand 3. การประเมิินสถานการณ์์ 102 พััฒนาการหรืือความก้้าวหน้้า รััฐพยายาม ดำเนิิ น การเพื่่� อ ให้้ ป ระชาชนเข้้ า ถึึ ง บริิ ก ารสุุ ข ภาพ จากรััฐที่่�มีีประสิิทธิิภาพอย่่างทั่่�วถึึงตามรััฐธรรมนููญ แห่่งราชอาณาจัักรไทย พุุทธศัักราช 2560 มาตรา 47 และมาตรา 55 และกติิกา ICESCR ข้้อ 12 โดยการ พััฒนาระบบสุุขภาพปฐมภููมิตั้้ิ ง� แต่่ปีี 2562 อย่่างต่่อเนื่่อ� ง และในปีี 2564 ซึ่่�งเป็็นปีีที่่�สถานการณ์์การแพร่่ระบาด ของโรคโควิิด 19 ยัังคงเป็็นปััญหาท้้าทายของระบบ สาธารณสุุ ข ของประเทศไทย เนื่่� อ งจากมีีจำนวน ผู้้�ติิ ด เชื้้� อ เป็็ น จำนวนมากจนส่่ ง ผลกระทบต่่ อ การ เข้้ า ถึึ ง บริิ ก ารสาธารณสุุ ข ของประเทศ โดยเฉพาะ ในพื้้� น ที่่� กทม. และปริิ มณฑ ล สถานพยาบาล ทั้้�งโรงพยาบาล/โรงพยาบาลสนามไม่่สามารถรองรัับผู้้�ป่ว่ ย ได้้ เ หมืือนในปีี 2563 ซึ่่� ง การพัั ฒ นาระบบสุุ ข ภาพ ปฐมภูู มิิ ที่่� มีี การพัั ฒ นาอย่่ า งต่่ อ เนื่่� อ งเป็็ น ส่่ ว นหนึ่่� ง ที่่ช่� ว่ ยให้้ผู้้�ป่ว่ ยยัังคงสามารถเข้้าถึึงบริิการสาธารณสุุขได้้ โดยการกำหนดให้้ผู้้�ป่ว่ ยที่่ไ� ม่่มีีอาการได้้รับั การรัักษาตััว ในระบบ Home Isolation/Community Isolation และได้้รัับการดููแลจากทีีมสุุขภาพปฐมภููมิิ นอกจากนี้้� อสม. ยัังมีีบทบาทสำคััญในการให้้ข้อ้ มููลและลงทะเบีียน การฉีีดวัั ค ซีีนให้้ แ ก่่ ป ระชาชน สะท้้ อ นให้้ เ ห็็ น ถึึ ง ความก้้าวหน้้าที่่�สำคััญของการพััฒนาระบบสุุขภาพ ปฐมภููมิิที่่�สามารถช่่วยให้้ประชาชนเข้้าถึึงการรัักษา พยาบาลในขณะที่่�ประเทศไทยกำลัังเผชิิญสถานการณ์์ ฉุุกเฉิินด้้านสาธารณสุุข นอกจากนี้้� ยัังมีีการพััฒนาเพื่่อ� ให้้ เข้้าถึึงบริิการสาธารณสุุขได้้อย่่างสะดวก ทั่่�วถึงึ และสอดรัับ กัับสถานการณ์์วิิกฤต เช่่น โครงการลดความแออััด ทางห้้องปฏิิบัติั กิ าร โครงการรัับยาที่่ร้� า้ นขายยา เป็็นต้้น ทำให้้ผู้้�ป่ว่ ยลดการเดิินทางไปโรงพยาบาลและค่่าใช้้จ่า่ ย จากการเดิินทาง ลดความแออััดในโรงพยาบาลและ ลดความเสี่่�ยงจากการติิดเชื้้�อโควิิด 19 ในส่่วนของ การเข้้าถึึงบริิการสาธารณสุุขของผู้้�ต้้องขััง ครม. ได้้อนุุมัติั ิ หลัักการนโยบายการจััดระบบหลัักประกัันสุุขภาพสำหรัับ ผู้้�ต้้ อ งขัั ง ที่่� มีีปัั ญ หาทางสถานะบุุ ค คลและผู้้�ต้้ อ งขัั ง ข้้ามชาติิ ในส่่วนของปััญหาสุุขภาพจิิต ซึ่่�งเป็็นปััญหา ที่่�มีีแนวโน้้มมากขึ้้�นตั้้�งแต่่ปีี 2563 รััฐและองค์์กรต่่าง ๆ ได้้ให้้ความสำคััญกัับการเข้้าถึึงบริิการด้้านสุุขภาพจิิต โดยเพิ่่�มช่อ่ งทางการเข้้าถึึงบริิการให้้คำปรึึกษาให้้เพีียงพอ ปััญหาหรืืออุุปสรรค ในการเข้้าถึึงบริิการ สาธารณสุุขของแรงงานข้้ามชาติิและเด็็กติิดตามแรงงาน ข้้ามชาติิที่่�บางส่่วนยัังไม่่มีีหลัักประกัันสุุขภาพส่่งผลให้้ เมื่่อ� เจ็็บป่่วยไม่่กล้้าเข้้ารัับการรัักษาพยาบาลเนื่่อ� งจากไม่่มีี เงิินและกลััวถููกจัับจากการที่่�เป็็นแรงงานผิิดกฎหมาย การเข้้าถึึงบริิการสาธารณสุุขของคนไร้้บ้้านที่่�ไม่่มีีบััตร ประจำตััวประชาชน ความขาดแคลนของบุุคลากร ทางการแพทย์์ของกรมราชทััณฑ์์ในการดููแลผู้้�ต้้องขััง ซึ่่�งแผนสิิทธิิมนุุษยชนแห่่งชาติิ ฉบัับที่่� 4 (พ.ศ. 2562 2565) ได้้เสนอแนะการแก้้ไขปััญหาการเข้้าไม่่ถึึงสิิทธิิ การรัักษาและหลัักประกัันสุุขภาพของผู้้�ต้้องขััง ผู้้�ยากไร้้ ผู้้�เร่่ร่่อน และผู้้�ที่่�อยู่่�ในพื้้�นที่่�ห่่างไกล กลุ่่�มผู้้�ใช้้แรงงาน ที่่�เป็็นแรงงานข้้ามชาติิซึ่่�งต้้องดำเนิินการให้้เป็็นระบบ และสร้้างกลไกเพื่่อ� ประชาสััมพันั ธ์์ให้้รู้้�สิทิ ธิิและช่่องทาง การเข้้าถึึงสิิทธิิของตน นอกจากนี้้� ยัังมีีประเด็็นที่่น่� า่ ห่่วง กัั ง วลและต้้ อ งติิ ดต ามอย่่ า งต่่ อ เนื่่� อ ง ได้้ แ ก่่ ปัั ญ หา ด้้านสุุขภาพจิิตที่่�มีีแนวโน้้มสููงขึ้้�น กรณีีของเด็็กและ เยาวชนที่่มีีปั � ญ ั หาความเครีียดและปััญหาการฆ่่าตััวตาย และการเข้้ า ถึึ ง การช่่ ว ยเหลืือที่่� อ าจยัั ง ไม่่ เ พีียงพอ เนื่่�องจากการมีีข้้อจำกััดด้้านบุุคลากรทางการแพทย์์ รวมถึึงการนำเสนอข่่าวการฆ่่าตััวตายในประเทศไทย ที่่อ� าจส่่งผลกระทบต่่อผู้้�ที่มีี่� ความเสี่่ย� งที่่จ� ะเกิิดพฤติิกรรม ฆ่่าตััวตายตาม 4. ข้้อเสนอแนะ กสม. มีีข้้อเสนอแนะเพิ่่�มเติิมต่อ่ ประเด็็นสิิทธิิ ในสุุขภาพ ดัังนี้้� 4.1 รััฐบาลโดยกระทรวงสาธารณสุุขและ กระทรวงแรงงาน ควรมีีนโยบายและส่่งเสริิมให้้แรงงาน