77 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕ คนรับใช้ในบ้าน กระทรวงแรงงานได้ออกประกาศกระทรวงแรงงาน ฉบับที่ ๑๔ ตามพระราชบัญญัติ คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ ที่บังคับใช้ในวันที่ ๙ พฤศจิกายน ๒๕๕๕ ที่ผ่านมา ท�ำให้คนรับใช้ตามบ้าน ได้สิทธิวันหยุด วันลา และการได้รับค่าตอบแทนวันหยุด แรงงานข้ามชาติ เป็นกลุ่มที่เสี่ยงต่อการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนมากที่สุด การที่รัฐบาลจัด ระบบโดยการด�ำเนินการพิสูจน์สัญชาติแรงงานต่างด้าว ๓ สัญชาติ คือ พม่า ลาว และกัมพูชา ที่ได้รับ การผ่อนผันให้ท�ำงานตามมติคณะรัฐมนตรีให้เป็นแรงงานที่ถูกต้องตามกฎหมาย และจะด�ำเนินการให้ เสร็จสิ้นภายในวันที่ ๑๔ ธันวาคม ๒๕๕๕ ในขณะเดียวกัน มีแรงงานข้ามชาติอีกนับล้านคนที่ยังไม่สามารถ เข้าสู่กระบวนพิสูจน์สัญชาติ เนื่องจากแรงงานไม่มีเอกสารประจ�ำตัว หรือใบอนุญาตท�ำงาน ซึ่งกลายเป็น อุปสรรคส�ำคัญท�ำให้แรงงานข้ามชาติจ�ำนวนไม่น้อยไม่สามารถเข้าถึงกระบวนการพิสูจน์สัญชาติได้ และต้อง กลายเป็นแรงงานผิดกฎหมาย นอกจากนี้ ยังพบว่าแรงงานข้ามชาติที่พิสูจน์สัญชาติแ ล้ว จะต้องเข้า สู ่ ร ะบบประกันสัง คม แต่ด้วยข้อจ�ำกัด ของกฎหมายที่ไม่เอื้อต่อการเข้าถึงของกลุ่มแรงงานข้ามชาติ และรวมทั้งระบบประกันสังคมประเทศไทยเป็นระบบสวัสดิการระยะยาวที่คุ้มครองในระหว่��งการท�ำงาน จนถึงวัยชราภาพ หรือหลังเกษียณอายุจากการท�ำงานแล้ว ซึ่งแรงงานข้ามชาติได้รับอนุญาตให้อยู่ใน ประเทศไทยและท�ำงานได้เพียง ๔ ปีเท่านั้น หลังจากนั้นต้องกลับประเทศต้นทาง จึงประสบปัญหา เกี่ยวกับการเข้าถึงสิทธิและการใช้สิทธิตามกฎหมายประกันสังคม ทั้งกรณีคลอดบุตร กรณีสงเคราะห์บุตร กรณีว่างงาน กรณีชราภาพ อันเป็นผลสืบเนื่องมาจากเงื่อนไขการเกิดสิทธิ หรือเงื่อนระยะเวลาในการรับ สิทธิประโยชน์ หรือหลักเกณฑ์และวิธีการขอรับและจ่ายสิทธิประโยชน์ ในการติดต่อระหว่างส�ำนักงาน ประกั น สั ง คมกั บ ผู ้ ป ระกั น ตนและ/หรื อ ผู ้ มี สิ ท ธิ ข องผู ้ ป ระกั น นอกจากนี้ พบว่ า ยั ง มี ก ารละเมิ ด สิ ท ธิ มนุษยชน เช่น การจ�ำกัดเสรีภาพในการเดินทาง กรณีแรงงานต่างด้าวในอ�ำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ถูกจังหวัดเข้มงวดในการเดินทางออกนอกเขตจังหวัดตาก หรือกรณีแรงงานกัมพูชาที่ท�ำงานในโรงงาน แปรรูปอาหารทะเลในจังหวัดสงขลาได้รับค่าจ้างไม่ตรงตามที่ตกลงกันไว้และถูกนายจ้างยึดหนังสือเดินทาง หรือกรณีแรงงานชาวกัมพูชาตกเป็นเหยื่อขบวนการค้ามนุษย์ ถูกนายหน้าหลอกให้ไปท�ำงานเก็บส้มแต่ กลับถูกส่งไปเป็นลูกเรือประมง และที่ได้รับการวิพากษ์วิจารณ์จากภายในประเทศ และภายนอกประเทศ อย่างรุนแรง เมือ่ กระทรวงแรงงานมีแผนการทีจ่ ะส่งตัวแรงงานต่างด้าวทีต่ งั้ ครรภ์สามถึงสีเ่ ดือนกลับประเทศ แต่ในที่สุดกระทรวงแรงงานยอมยกเลิกแนวคิดดังกล่าว