51 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕ (๖) เด็ก เยาวชน สตรี ผู้สูงอายุ หรือผู้พิการหรือทุพพลภาพ ย่อมมีสิทธิได้รับความคุ้มครอง ในการด�ำเนินกระบวนพิจารณาคดีอย่างเหมาะสม และย่อมมีสิทธิได้รับการปฏิบัติที่เหมาะสมในคดีที่ เกี่ยวกับความรุนแรงทางเพศ (๗) ในคดีอาญา ผู้ต้องหาหรือจ�ำเลยมีสิทธิได้รับการสอบสวนหรือการพิจารณาคดีที่ถูกต้อง รวดเร็ว และเป็นธรรม โอกาสในการต่อสู้คดีอย่างเพียงพอ การตรวจสอบหรือได้รับทราบพยานหลักฐาน ตามสมควร การได้รับความช่วยเหลือในทางคดีจากทนายความ และการได้รับการปล่อยตัวชั่วคราว (๘) ในคดีแพ่ง บุคคลมีสิทธิได้รับความช่วยเหลือทางกฎหมายอย่างเหมาะสมจากรัฐ นอกจากนี้ ในหมวด ๕ ว่าด้วยแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐ ส่วนที่ ๕ แนวนโยบายด้าน กฎหมายและการยุติธรรม มาตรา ๘๑ ได้บัญญัติไว้ว่า รัฐต้องด�ำเนินการตามแนวนโยบายด้านกฎหมาย และการยุติธรรม ดังต่อไปนี้ (๑) ดู แ ลให้ มี ก ารปฏิ บั ติ แ ละบั ง คั บ การให้ เ ป็ น ไปตามกฎหมายอย่ า งถู ก ต้ อ ง รวดเร็ ว เป็ น ธรรม และทั่ ว ถึ ง ส่ ง เสริ ม การให้ ค วามช่ ว ยเหลื อ และให้ ค วามรู ้ ท างกฎหมายแก่ ป ระชาชน และ จัดระบบงานราชการและงานของรัฐอย่างอื่นในกระบวนการยุติธรรมให้มีประสิทธิภาพ โดยให้ประชาชน และองค์กรวิชาชีพมีส่วนร่วมในกระบวนการยุติธรรมและการช่วยเหลือประชาชนทางกฎหมาย (๒) คุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของบุคคลให้พ้นจากการล่วงละเมิด ทั้งโดยเจ้าหน้าที่ของรัฐ และโดยบุคคลอื่น และต้องอ�ำนวยความยุติธรรมแก่ประชาชนอย่างเท่าเทียมกัน (๓) จั ด ให้ มี ก ฎหมายเพื่ อ จั ด ตั้ ง องค์ ก รเพื่ อ การปฏิ รู ป กฎหมายที่ ด� ำ เนิ น การเป็ น อิ ส ระ เพื่อปรับปรุงและพัฒนากฎหมายของประเทศ รวมทั้งการปรับปรุงกฎหมายให้เป็นไปตามรัฐธรรมนูญ โดยต้องรับฟังความคิดเห็นของผู้ที่ได้รับผลกระทบจากกฎหมายนั้นประกอบด้วย (๔) จัดให้มีกฎหมายเพื่อจัดตั้งองค์กรเพื่อการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรมที่ด�ำเนินการ เป็นอิสระ เพื่อปรับปรุงและพัฒนาการด�ำเนินงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับกระบวนการยุติธรรม (๕) สนับสนุนการด�ำเนินการขององค์กรภาคเอกชนที่ให้ความช่วยเหลือทางกฎหมายแก่ ประชาชน โดยเฉพาะผู้ได้รับผลกระทบจากความรุนแรงในครอบครัว (๒) นโยบายรัฐบาลที่ได้แถลงต่อรัฐสภา เมื่อวันที่ ๒๓ สิงหาคม ๒๕๕๔ รัฐบาลชุดปัจจุบัน ได้แถลงนโยบายต่อรัฐสภา โดยเมื่อพิจารณาในส่วนที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายและการยุติธรรม พบว่า มีสาระ ส�ำคัญสรุปว่า (๑) รัฐบาลจะปฏิรูประบบกฎหมายและพัฒนากระบวนการยุติธรรมทั้งระบบด้วยการเร่งรัด จัดตั้งองค์กรเพื่อการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม สนับสนุนคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายและองค์กร เพื่อการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม ปฏิรูปกระบวนการบังคับใช้กฎหมาย (๒) รัฐบาลจะปรับปรุงระบบการช่วยเหลือประชาชนที่ไม่ได้รับความเป็นธรรม ส่งเสริม กองทุนยุติธรรมเยียวยาผู้บริสุทธิ์ และผู้ได้รับผลกระทบกระจายโอกาสการเข้าถึงความยุติธรรม และพัฒนา ทางเลือกของกระบวนการยุติธรรม