43
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕
๒)
สถานการณ์เกี่ยวกับเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นของบุคคล
และสื่อมวลชนที่ส�ำคัญ
(๑) ความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับการแก้ไขกฎหมายความผิดฐาน
หมิ่นพระบรมเดชานุภาพ ๑๙ และกฎหมายว่าด้วย
การกระท�ำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์
ช่วง พ.ศ. ๒๕๕๓ รัฐบาล (นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ) โดยอาศัยอ�ำนาจแห่งกฎหมายด้าน
ความมั่นคง ได้กวดขันการแสดงความเห็นผ่านสื่ออินเทอร์เน็ต การเผยแพร่ข่าวทางวิทยุกระจายเสียง
วิทยุโทรทัศน์อย่างเข้มงวดขึ้น รวมทั้งบังคับใช้ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๒ อย่างเคร่งครัด
ที่ ผ ่ า นมาพบว่ า มี ก ารด� ำ เนิ น คดี ค วามผิ ด ฐานนี้ ห ลายกรณี เช่ น กรณี อ าจารย์ ส มศั ก ดิ์ เจี ย มธี ร สกุ ล
นายสมยศ พฤกษาเกษมสุข นางสาวจีรนุช เปรมชัยพร เว็บมาสเตอร์ของประชาไท และนายอ�ำพล ตัง้ นพกุล
หรือ อากง เป็นต้น และนับแต่เดือนกันยายน ๒๕๕๓ เป็นต้นมา อาจารย์คณะนิติศาสตร์จ�ำนวนหนึ่ง
ได้รวมตัวกันเรียกว่า “กลุ่มนิติราษฎร์” เสนอให้ยกเลิกหรือแก้ไขประมวลกฎหมายมาตรานี้ ๒๐ โดยให้
ปรับลดบทลงโทษ ซึ่งปัจจุบันค่อนข้างรุนแรงและอาจใช้เป็นเหตุให้มีการกลั่นแกล้งกันทางการเมือง
ในเรื่องนี้คณะกรรมการอิสระตรวจสอบการค้นหาความจริงเพื่อการปรองดองแห่งชาติ
(คอป.) ได้มีข้อเสนอแนะต่อนายกรัฐมนตรี (นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร) ดังนี้ (๑) ควรตรากฎหมายก�ำหนด
ให้ความผิดฐานหมิ่นพระบรมเดชานุภาพเป็นความผิดที่ต้องใช้อ�ำนาจ กล่าวคือ การสอบสวนด�ำเนินคดี
ท� ำ ได้ ต่อเมื่อได้รับ อ�ำนาจจากเลขาธิก ารพระราชวัง (๒) ความผิดฐานหมิ่นพระบรมเดชานุภาพเป็น
ความผิดที่คุ้มครองความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร เป็นคุณธรรมทางกฎหมายที่เป็นส่วนรวม เป็นเรื่อง
ของสถาบันไม่ใช่เรื่องส่วนพระองค์ (๓) ระวางโทษความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๒
ควรเบาลง ไม่มีโทษจ�ำคุกขั้นต่ำและมีโทษปรับ เช่น จ�ำคุกไม่เกิน ๗ ปี ปรับไม่เกินหนึ่งหมื่นสี่พันบาท หรือ
ทั้ ง จ� ำ และปรั บ (๔) เพื่ อ ให้ ส อดคล้ อ งกั น ควรแก้ ไขโทษตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๓
ให้เบาลง ๒๑ ทางกลับกัน กลุ่มที่ไม่เห็นด้วย ได้แก่ กลุ่มพลเมืองอาสาปกป้องแผ่นดิน หรือกลุ่มเสื้อ
หลากสี ได้เคลื่อนไหวคัดค้านการแก้ไขประมวลกฎหมายมาตรานี้ โดยยื่นหนังสือถึงประธานวุฒิสภา ๒๒
ต่อมา พรรคเพื่อไทยประกาศผ่านสื่อมวลชนว่าจะไม่แก้ไข มาตรา ๑๑๒
๑๙ ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๒ ก�ำหนดว่า ผู้ใดหมิ่นประมาท ดูหมิ่นหรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายพระมหากษัตริย์
พระราชินีรัชทายาทหรือผู้ส�ำเร็จราชการแทนพระองค์ต้องระวางโทษจ�ำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบห้าปี
๒๐ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ, รายงานประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงาน
ประจ�ำปี ๒๕๕๓ - ๒๕๕๔, ๒๕๕๕
๒๑ ข้อเสนอแนะของคณะกรรมการอิสระตรวจสอบและค้นหาความจริงเพื่อการปรองดองแห่งชาติ (คอป.) เสนอต่อนางสาวยิ่งลักษณ์
ชินวัตร นายกรัฐมนตรี เมื่อวันที่ ๓๐ ธันวาคม ๒๕๕๔, www.prasong.com/การเมือง/112-6
๒๒ หนังสือพิมพ์เดลินิวส์ วันที่ ๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๕