42
รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕
๒.๑.๒ เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นของบุคคลและสื่อมวลชน
๑)
เกณฑ์การประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนเกี่ยวกับเสรีภาพในการแสดง
ความคิดเห็นของบุคคลและสื่อมวลชน
(๑) รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มาตรา ๔๕ - ๔๘ได้ประกัน
เสรีภาพของบุคคลในการแสดงความคิดเห็น เสรีภาพในการเผยแพร่ข่าวสารของสื่อมวลชน การจ�ำกัด
เสรีภาพนี้ท�ำได้เฉพาะเพื่อรักษาความมั่นคงของรัฐ การไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น การรักษาความสงบ
เรียบร้อยและศีลธรรมอันดี
(๒) กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR)
ข้อ ๑๙ (๑) บุคคลทุกคนมีสิทธิที่จะมีความคิดเห็นโดยปราศจากการแทรกแซง
(๒) บุคคลทุกคนมีสิทธิในเสรีภาพแห่งการแสดงออก สิทธินี้รวมถึง เสรีภาพ
ที่ จ ะแสวงหา รั บ และเผยแพร่ ข ้ อ มู ล ข่ า วสาร และความคิ ด ทุ ก ประเภท
โดยไม่ค�ำนึงถึงพรมแดน ทั้งนี้ ไม่ว่าด้วยวาจา เป็นลายลักษณ์อักษร หรือ
การตีพิมพ์ในรูปของศิลปะ หรือโดยอาศัยสื่อประการอื่นตามที่ตนเลือก
(๓) การใช้สิทธินี้ต้องมีหน้าที่และความรับผิดชอบพิเศษควบคู���ไปด้วย การจ�ำกัด
สิทธิดังกล่าวต้องบัญญัติไว้ในกฎหมายและจ�ำเป็นต่อ
(ก) การเคารพสิทธิหรือชื่อเสียงของบุคคลอื่น
(ข) การรักษาความมั่นคงของชาติ หรือความสงบเรียบร้อย
หรือการสาธารณสุข หรือศีลธรรมของประชาชน
(๓) ข้ อ เสนอแนะจากการทบทวนสถานการณ์ สิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนตามกระบวนการ
Universal Periodic Review ที่ประเทศไทยได้รับมาปฏิบัติ ได้แก่ การประกันว่ากฎหมายของไทย
จะสอดคล้ อ งกั บ กฎหมายระหว่ า งประเทศด้ า นสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนที่ เ กี่ ย วกั บ เสรี ภ าพในการแสดงออก
การประกันให้การด�ำเนินคดีเกี่ยวกับการละเมิดประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๑๑๒ และพระราชบัญญัติ
การกระท�ำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ. ๒๕๕๐ เป็นไปอย่างเปิดเผยและโปร่งใส รวมทั้งให้มีการให้
ค�ำปรึกษาด้านกฎหมายที่เพียงพอแก่ผู้ที่ถูกกล่าวหาว่าละเมิดกฎหมายดังกล่าว