25 รายงานการประเมินสถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทย และรายงานผลการปฏิบัติงานประจำ�ปี ๒๕๕๕ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ๑. ความเป็นมา คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) เป็นองค์กรตามรัฐธรรมนูญที่จัดตั้งครั้งแรกตาม รั ฐ ธรรมนู ญ แห่ ง ราชอาณาจั ก รไทย พุ ท ธศั ก ราช ๒๕๔๐ มาตรา ๑๙๙ และมาตรา ๒๐๐ และ พระราชบั ญ ญั ติ ค ณะกรรมการสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนแห่ ง ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๒ เกิ ด ขึ้ น จากแรงผลั ก ดั น และ การเรียกร้องต้องการของประชาชนที่มุ่งหวังให้มีกลไกอิสระ เพื่อท�ำหน้าที่ส่งเสริม คุ้มครองและพิทักษ์ สิ ท ธิ เ สรี ภ าพของประชาชนให้ มี ผ ลปรากฏเป็ น จริ ง กสม. ประกอบด้ ว ย ประธานกรรมการคนหนึ่ ง และกรรมการอื่ น อี ก สิ บ คน ซึ่ ง พระมหากษั ต ริ ย ์ ท รงแต่ ง ตั้ ง ตามค� ำ แนะน� ำ ของวุ ฒิ ส ภา ซึ่ ง มี ว าระ การด�ำรงต�ำแหน่งหกปีนับแต่วันที่พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้ง และให้ด�ำรงต�ำแหน่งได้เพียงวาระเดียว โดย กสม. ชุดแรกได้รับการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง เมื่อวันที่ ๒๔ สิงหาคม ๒๕๔๔ ต่อมา รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช ๒๕๕๐ มีผลบังคับใช้หมวด ๑๑ ว่าด้วย องค์ ก รตามรั ฐ ธรรมนู ญ ส่ ว นที่ ๒ องค์ ก รอื่ น ตามรั ฐ ธรรมนู ญ มาตรา ๒๕๖ และมาตรา ๒๕๗ ได้ บั ญ ญั ติ ใ ห้ กสม. เป็ น องค์ ก รอื่ น ตามรั ฐ ธรรมนู ญ ซึ่ ง ประกอบด้ ว ย ประธานกรรมการคนหนึ่ ง และ กรรมการอื่นอีกหกคน ซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งตามค�ำแนะน�ำของวุฒิสภา และมีวาระการด�ำรง ต�ำแหน่งหกปี นับแต่วันที่พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้ง และให้ด�ำรงต�ำแหน่งได้เพียงวาระเดียว โดย กสม. ชุดที่สองนี้ ได้รับการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง เมื่อวันที่ ๒๕ มิถุน���ยน ๒๕๕๒ ดังมีรายชื่อ ต่อไปนี้ ๑. ๒. ๓. ๔. ๕. ๖. ๗. นางอมรา พงศาพิชญ์ นายแท้จริง ศิริพานิช นายนิรันดร์ พิทักษ์วัชระ นายปริญญา ศิริสารการ นายไพบูลย์ วราหะไพฑูรย์ พลต�ำรวจเอก วันชัย ศรีนวลนัด นางวิสา เบ็ญจะมโน ประธานกรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ กรรมการ