ความสัมพันธ์ระหว่างสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม
เพื่อการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
๓.๓.๓ ศาลสิทธิประชาชนและสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคแอฟริกา (The African Court on
Human and Peoples’ Rights)
ศาลสิทธิประชาชนและสิทธิมนุษยชนของภูมิภาคแอฟริกา (The African Court on Human and
Peoples’ Rights) ก่อตั้งขึ้นตามพิธีสาร Protocol to the African Charter on Human and Peoples’ Rights on the
Establishment of an African Court on Human and Peoples’ Rights ซึ่งประเทศสมาชิกองค์การเอกภาพแอฟริกา
(Organization of African Unity: OAU) จ�ำนวน ๕๓ ประเทศ ในขณะนั้น ได้ร่วมลงนามเมื่อเดือนมิถุนายน ค.ศ. ๑๙๙๘
และมีผลบังคับใช้เมื่อ ๒๕ มกราคม ค.ศ. ๒๐๐๔ โดยมีประเทศที่ลงนามและให้สัตยาบันต่อพิธีสารแล้ว ๒๔ ประเทศ
ประเทศที่ยังไม่ได้ให้สัตยาบัน ๒๕ ประเทศ และประเทศที่ไม่ได้ลงนามในพิธีสาร ๕ ประเทศ ศาลสิทธิประชาชนและ
สิทธิมนุษยชนของภูมิภาคแอฟริกาก่อตั้งขึ้นเพื่ อ เป็ น กลไกการคุ ้ ม ครองสิ ท ธิ ป ระชาชนและสิ ท ธิ ม นุ ษ ยชนของบุ ค คล
(Human and Peoples’ Rights) ในแอฟริกา มีองค์คณะผู้พิพากษา ๑๑ คน จากชาติสมาชิกสหภาพแอฟริกา มี
อ�ำนาจหน้าที่พิจารณาไต่สวนคดีความและข้อพิพาทที่เกี่ยวกับปัญหาการปรับใช้ African Charter on Human and
Peoples’ Rights โดยท�ำหน้าที่เป็นองค์ประกอบให้การท�ำหน้าที่ของคณะกรรมการแอฟริกันว่าด้วยสิทธิประชาชนและ
สิทธิมนุษยชนสมบูรณ์และแข็งแกร่งยิ่งขึ้น96
๓.๓.๔ ค�ำวินิจฉัยของศาล/คณะกรรมการแอฟริกันว่าด้วยสิทธิประชาชนและสิทธิมนุษยชนที่
เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม
คดี Social and Economic Rights Action Center (SERAC) and another v. Federal
Republic of Nigeria, 2001
คดีนี้ รัฐบาลทหารของประเทศไนจีเรียซึ่งมีความเกี่ยวพันกับการผลิตน�้ำมันผ่านบริษัทน�้ำมันของรัฐ
หรือ Nigerian National Petroleum Company (NNPC) และเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ในกลุ่มการค้าน�้ำมันกับ Shell
Petroleum Development Corporation (SPDC) ได้ท�ำการผลิตน�้ำมันที่ก่อให้เกิดความเสื่อมโทรมทางสิ่งแวดล้อม
และปัญหาสุขภาพแก่ชุมชนชาวโอโกนิ (Ogoni People) อันเนื่องมาจากการปนเปื้อนสารพิษในสิ่งแวดล้อม ในการ
ส�ำรวจแหล่งน�้ำมันในพื้นที่ Ogoniland นั้น กลุ่มน�้ำมันได้ด�ำเนินการโดยไม่ค�ำนึงถึงสุขภาพและสิ่งแวดล้อมของชุมชน
ท้องถิ่น และได้ทิ้งของเสียเป็นพิษสู่สิ่งแวดล้อมและทางน�้ำในท้องถิ่น โดยขัดต่อมาตรฐานสิ่งแวดล้อมระหว่างประเทศ
ผลจากการปนเปื้อนในน�้ำ ดิน และอากาศก่อให้เกิดผลกระทบทางสุขภาพอย่างรุนแรง ทั้งระยะสั้นและระยะยาว ซึ่ง
รวมถึงการติดเชื้อทางผิวหนัง อาการป่วยทางเดินหายใจ อาการป่วยทางเดินอาหารและล�ำไส้ เพิ่มความเสี่ยงของการ
เป็นมะเร็ง ปัญหาทางประสาท และปัญหาเกี่ยวกับการสืบพันธุ์
รัฐบาลไนจีเรียไม่ได้ตรวจสอบติดตามการด�ำเนินงานของบริษัทน�้ำมัน และไม่ได้ให้บริษัทน�้ำมันจัดให้
มีมาตรการความปลอดภัย รัฐบาลไม่ได้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับอันตรายที่เกิดจากกิจกรรมเกี่ยวกับการผลิตน�้ำมันแก่ชุมชน
โอโกนิด้วย ชุมชนดังกล่าวไม่มีโอกาสเข้าไปเกี่ยวข้องในการตัดสินใจเกี่ยวกับผลที่กระทบต่อการพัฒนาพื้นที่ดังกล่าว
96
From “About the Court –Court in Brief” African Court on Human and Peoples Rights. Retrieved from http://
en.african-court.org/index.php/12-homepage1/1-welcome-to-the-african-court.
95