ส�ำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
เป็นสิง่ ทีร่ ฐั ธรรมนูญรับรองเพิม่ เติม ไม่ถอื ว่าเป็นสิทธิมนุษยชน (เพราะมิได้เป็นสากลทัว่ ไป) ดังนัน้ การไม่ตอ้ งเสียค่าใช้จา่ ย
อาจคุ้มครองเฉพาะคนไทยเท่านั้นก็ได้ ไม่ถือว่ารัฐละเมิดสิทธิมนุษยชนหากชาวต่างชาติในประเทศไทยอ้างสิทธินี้ต่อรัฐ
เป็นต้น ปัญหาที่ยากขึ้นไปอีกชั้นหนึ่งก็คือ หากตัวบทรัฐธรรมนูญบัญญัติสิทธิบางประการที่ขัดหรือแย้งกับสิทธิมนุษยชน
สิทธิใดจะมีค่าบังคับเหนือกว่ากัน
การแปรรูปสิทธิมนุษยชนมาเป็นสิทธิตามรัฐธรรมนูญนั้น รัฐต่าง ๆ มีแนวทางในการแปรรูปหลายประการ
เช่น การน�ำสิทธิมนุษยชนไปบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญโดยส่วนใหญ่ การบัญญัติให้คุ้มครองสิทธิมนุษยชนในภาพกว้าง ๆ โดย
ให้น�ำกฎหมายระหว่างประเทศที่เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนมาใช้บังคับ หรือการบัญญัติในกฎหมายอื่น เช่น Bill of Rights
ของสหรัฐอเมริกา เป็นต้น ดังนั้น การแปรรูปสิทธิมนุษยชนมาเป็นสิทธิตามรัฐธรรมนูญจึงกระท�ำได้หลายแนวทางตาม
แนวคิดทางรัฐธรรมนูญของแต่ละประเทศ
ส่วนสิทธิในสิ่งแวดล้อมนั้นไม่ใช่ว่าประเทศใดประเทศหนึ่งจะกล่าวอ้างว่าเป็นสิทธิมนุษยชนได้ เพราะ
สิทธิมนุษยชนต้องมีลักษณะเป็นสากล ได้รับการยอมรับจากนานาประเทศว่าสิทธิในสิ่งแวดล้อมเป็นสิทธิมนุษยชนโดย
พร้อมเพรียงกัน มีความเป็นสากล ดังเช่น สิทธิในชีวิต สิทธิในสุขภาพ สิทธิความเป็นส่วนตัว ฯลฯ อันเป็นสิทธิมนุษยชนที่
ทั่วโลกยอมรับเสียก่อน หากสิทธิในสิ่งแวดล้���มเป็นสิทธิมนุษยชนแล้ว การแปรรูปให้เป็นสิทธิตามรัฐธรรมนูญก็สามารถ
ด�ำเนินการได้เช่นเดียวกันกับสิทธิมนุษยชนทั่ว ๆ ไป
อย่างไรก็ดี หากประเทศไทยจะรับเอาสิทธิในสิง่ แวดล้อมมาบัญญัตไิ ว้ในรัฐธรรมนูญ โดยทีส่ ทิ ธิในสิง่ แวดล้อม
ยังไม่ได้รบั การยอมรับว่าเป็นสิทธิมนุษยชนนัน้ หากได้กระท�ำการดังกล่าวเท่ากับเป็นการรับรองคุม้ ครองสิทธิในสิง่ แวดล้อม
ให้เป็นสิทธิตามรัฐธรรมนูญ (Constitutional Rights) ที่มิใช่สิทธิมนุษยชน และจะต้องวิเคราะห์ถ้อยค�ำของการรับรองว่า
สิทธิที่คุ้มครองอยู่ในระดับใด ตามแผนภาพ เช่น
Human Fundamental
Rights
Rights
International
Human Rights
Legal
Rights
สิทธิในรัฐธรรมนูญ
70